Antigua được đưa tin đang cân nhắc tạm ngừng quốc tịch theo đầu tư

Antigua and Barbuda có thể tạm ngừng Chương trình Quốc tịch theo Đầu tư chậm nhất là ngày 12/11, theo Antigua News Room đưa tin ngày 25/10/2026, trích lời Thủ tướng Gaston Browne trên chương trình phát sóng Browne and Browne vào thứ Bảy 24/10. Trang tin này viết rằng các cuộc thảo luận sơ bộ của Nội các nghiêng về việc tạm ngừng, dù chưa có quyết định cuối cùng. ABS TV Radio đưa tin ông Browne “nói rằng Nội các đang nghiêng về việc tạm ngừng”.

Với nhà đầu tư hoặc gia đình người Việt, cũng như với mọi người nộp đơn khác, chương trình vẫn được trình bày là đang vận hành vào ngày 28/10/2026. Trang web của Đơn vị Quốc tịch theo Đầu tư (Citizenship by Investment Unit) liệt kê 4 lộ trình đầu tư, trong đó có khoản đóng góp cho Quỹ Phát triển Quốc gia (National Development Fund) tối thiểu 230.000 USD cho mỗi hồ sơ, cùng một biểu phí. Trang không đăng thông báo tạm ngừng nào.

Hai cơ quan báo chí đã đưa tin gì

Antigua News Room thuật lại lời kể của ông Browne về một cuộc họp kỹ thuật trước đó trong tuần với quan chức các nước Đông Caribe có chương trình quốc tịch theo đầu tư. Theo lời kể đó, đại diện Liên minh châu Âu nêu 2 phương án, một là tiếp tục chương trình và chấp nhận nguy cơ mất quyền đi lại miễn thị thực, hai là cam kết tạm ngừng chương trình trước thời hạn. Trang này cho biết cả thời hạn lẫn các phương án đều nằm trong lời kể của ông.

Bản tin cũng viết rằng ông Browne đã đề nghị tổ chức một cuộc họp của các nhà lãnh đạo khu vực vào đầu tuần tới để tìm cách ứng phó phối hợp. Do các thỏa thuận miễn thị thực mang tính song phương, theo bản tin, mỗi chính phủ rốt cuộc sẽ phải tự quyết định hướng đi nếu các nhà lãnh đạo khu vực không đạt được đồng thuận.

ABS TV Radio viết rằng Antigua and Barbuda “có thể quyết định tạm ngừng” chương trình chậm nhất vào ngày 12/11 năm nay; Antigua News Room viết rằng nước này “có thể tạm ngừng” chương trình chậm nhất vào ngày đó.

Antigua News Room đặt tên bài là “PM Browne Says CIP Suspension Likely by November 12 to Preserve Schengen Access” (tạm dịch: Thủ tướng Browne nói việc tạm ngừng chương trình có khả năng xảy ra chậm nhất vào ngày 12/11 để giữ quyền đi lại khu vực Schengen), dù từ “likely” không xuất hiện trong nội dung bản tin.

Cả hai bản tin đều không trích lời trực tiếp của Thủ tướng. Trang của ABS TV Radio còn nhúng một đoạn video về chương trình phát sóng đó.

Hồ sơ chính thức cho thấy gì

Lập trường bằng văn bản của Chính phủ về đề nghị của Ủy ban châu Âu là thông cáo đề ngày 6/7/2026 và đăng ngày 7/7. Thông cáo, trong đó chương trình quốc tịch theo đầu tư được viết tắt là CBI, cho biết thư đề ngày 25/6/2026 của Ủy viên châu Âu Magnus Brunner “chính thức đề nghị Antigua and Barbuda chấm dứt theo lộ trình Chương trình CBI trước ngày 1/6/2028”, và “Chương trình CBI sẽ tiếp tục”.

ABS TV Radio đưa tin ngày 15/7 rằng ông Browne nói Antigua and Barbuda “có thể phải xem xét lại tương lai” của chương trình nếu việc đó trở nên cần thiết để duy trì khả năng tiếp cận thị thực của Hoa Kỳ và khu vực Schengen. Trong các văn bản của Chính phủ được tra cứu, chưa có văn bản nào sau đó ghi nhận một quyết định.

Ghi chép mới nhất trên trang Cabinet Notes của Chính phủ (ghi chép các phiên họp Nội các) là của phiên họp ngày 7/10/2026, còn thông cáo mới nhất trong danh sách thông cáo báo chí năm 2026 đề ngày 27/10. Cả hai đều không nhắc đến việc tạm ngừng chương trình, và đến ngày 28/10 chưa có tuyên bố nào của Chính phủ về phát biểu ngày 24/10 được đăng.

Đạo luật Quốc tịch theo Đầu tư năm 2013 (Citizenship by Investment Act, 2013), như được đăng trên cổng thông tin pháp luật của Chính phủ, quy định việc đăng ký quốc tịch “tùy thuộc vào sự phê chuẩn của Nội các”.

Quy định của Liên minh châu Âu

Quy định (EU) 2025/2441, có hiệu lực từ ngày 30/12/2025, cho phép Liên minh châu Âu đình chỉ quyền miễn thị thực của một nước nếu nước đó vận hành chương trình cấp quốc tịch cho nhà đầu tư để đổi lấy các khoản thanh toán hoặc đầu tư xác định trước mà người nhận “không có bất kỳ mối liên hệ thực tế nào với nước thứ ba đó” (genuine link). Quy định không định nghĩa “mối liên hệ thực tế”. Một bài viết trước đây trình bày các bước Liên minh phải thực hiện.

Việc đình chỉ cần một văn bản thực thi của Ủy ban châu Âu, ban đầu có thời hạn 12 tháng, và với nước có thỏa thuận miễn thị thực lưu trú ngắn hạn thì Hội đồng phải đồng thời đình chỉ việc áp dụng thỏa thuận đó. Antigua and Barbuda nằm trong danh sách các nước được miễn thị thực theo văn bản ngày 30/12/2025 mà chưa ghi nhận việc đình chỉ nào, và thỏa thuận của nước này được ký kết theo Quyết định 2009/896/EC của Hội đồng ngày 30/11/2009.

Chính phủ cho biết Ủy ban châu Âu đã chính thức đề nghị nước này chấm dứt theo lộ trình chương trình trước ngày 1/6/2028, một đề nghị chứ chưa phải quyết định đóng chương trình hay đình chỉ miễn thị thực. Trong các văn bản của Liên minh châu Âu được tra cứu, không có văn bản nào nhắc đến ngày 12/11, cuộc họp kỹ thuật hay hai phương án nói trên, và Ủy ban chưa công bố bức thư.

Điều này cho thấy ngày nêu trên dựa vào lời kể của Thủ tướng như các cơ quan báo chí đã thuật lại, chứ không dựa vào một văn bản đã công bố của Liên minh châu Âu. Chính phủ cho biết thêm Ủy ban dự kiến có báo cáo về cơ chế này vào tháng 12/2026; trong các văn bản của Ủy ban được tra cứu, chưa có văn bản nào nêu ngày đó.

Diễn biến tiếp theo và các mốc thời gian

Ông Browne cho biết đã đề nghị họp các nhà lãnh đạo khu vực vào đầu tuần bắt đầu từ ngày 26/10. Phòng báo chí của Tổ chức các Quốc gia Đông Caribe (OECS) và trang chủ của các chính phủ Dominica, Grenada, Saint Kitts and Nevis và Saint Lucia, truy cập ngày 28/10, đều không có thông báo nào về cuộc họp này.

Ngày 12/11 nêu trong cả hai bản tin là thứ Năm, tức 15 ngày sau ngày 28/10. Trong các văn bản được tra cứu, không có văn bản nào cho biết khi nào Nội các sẽ quyết định, dưới hình thức nào, hay liệu quyết định có được công bố trước ngày đó hay không.

Những điều bài viết này chưa xác lập

Lời của chính Thủ tướng không được trích dẫn. Chưa tìm thấy văn bản chính thức về chương trình phát sóng ngày 24/10, cũng chưa tìm thấy toàn bộ chương trình; đoạn video trên trang của ABS TV Radio không được sử dụng, và nội dung ở đây dựa vào bản tin dạng chữ của hai cơ quan báo chí.

Chưa xác lập được Nội các đã quyết định hay chưa. Không có ghi chép phiên họp, thông cáo báo chí, thông báo trên trang của Đơn vị hay dự luật trong mục lục của cổng pháp luật ghi nhận một quyết định, nhưng nội dung các số Công báo được liệt kê đến ngày 24/10 chưa được tra cứu.

Chưa xác lập được phạm vi của việc tạm ngừng (chỉ hồ sơ mới, các hồ sơ đã nộp hay toàn bộ chương trình), thời điểm bắt đầu và văn bản pháp lý được dùng. Văn bản Đạo luật năm 2013 như đã đăng không dùng từ “suspend” (tạm ngừng), và các lần sửa đổi sau đó chưa được tra cứu.

Chưa tìm thấy văn bản của Dự luật sửa đổi Đạo luật Quốc tịch theo Đầu tư năm 2026, mà ghi chép phiên họp Nội các ngày 10/6 cho biết Nội các đã ghi nhận để trình đọc lần đầu.

Chưa có văn bản nào cho biết điều gì sẽ xảy ra với các khoản đã đóng góp, các dự án được tài trợ từ chương trình, hay những người đã được đăng ký quốc tịch.

Phương án thứ hai dựa vào lời kể của ông Browne do Antigua News Room thuật lại. Cả hai cơ quan báo chí đều nêu ngày 12/11, mốc không xuất hiện trong văn bản nào của Liên minh châu Âu được tra cứu. Cuộc họp kỹ thuật không có ngày cụ thể trong bản tin, và nội dung bức thư của Ủy ban cùng ngày công bố báo cáo của Ủy ban chưa được xác lập.

Chưa xác lập được cuộc họp của các nhà lãnh đạo khu vực có diễn ra hay không, và 4 chính phủ khác có chương trình đã quyết định ra sao. Phát biểu phát sóng của các nhà lãnh đạo đó chưa được tìm kiếm.