LLC ở Hoa Kỳ của một chủ nước ngoài vẫn phải khai với Sở Thuế vụ dù không nộp thuế

Một công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC) do cá nhân Việt Nam thành lập tại Delaware phải nộp cho tiểu bang 400 USD mỗi năm; tại Wyoming, khoản thu kèm báo cáo năm bắt đầu từ 60 USD. Sở hữu toàn bộ LLC còn kéo theo một nghĩa vụ nộp hồ sơ liên bang không phụ thuộc vào lợi nhuận.

Video · 0:57Xem bản tin video dưới một phútMột công ty trách nhiệm hữu hạn (LLC) do cá nhân Việt Nam thành lập tại Delaware phải nộp cho tiểu bang 400 USD mỗi năm; tại Wyoming, khoản thu kèm báo cáo năm bắt đầu từ 60 USD.

Năm nào LLC có giao dịch thuộc diện báo cáo với chủ sở hữu hoặc một bên liên kết khác, kể cả việc chủ sở hữu góp tiền vào hay rút tiền ra, LLC phải nộp Mẫu 5472 cho Sở Thuế vụ Hoa Kỳ (IRS), dù không phát sinh thuế tại Hoa Kỳ.

Số thành viên quyết định cách xếp loại mặc định

“Theo mặc định, một LLC trong nước chỉ có 1 thành viên không được coi là thực thể tách biệt với chủ sở hữu”, IRS viết trong hướng dẫn Mẫu SS-4; LLC có từ 2 thành viên trở lên được coi là công ty hợp danh (partnership), đúng như quy định của Bộ Tài chính Hoa Kỳ về xếp loại thực thể.

Điều này cho thấy cách xếp loại mặc định dựa vào số thành viên chứ không dựa vào quốc tịch: LLC do 1 cá nhân Việt Nam sở hữu là thực thể không tách biệt với chủ sở hữu, còn LLC có từ 2 thành viên trở lên là công ty hợp danh. Cả hai đều có thể chọn chịu thuế như một công ty (corporation) bằng Mẫu 8832.

Một tờ khai ngay cả khi không có thuế phải nộp

Với các năm tính thuế bắt đầu sau ngày 31/12/2016 và kết thúc từ ngày 13/12/2017 trở đi, một thực thể không tách biệt của Hoa Kỳ do 1 người nước ngoài sở hữu toàn bộ được coi là công ty (corporation) cho đúng một mục đích: Điều 6038A Bộ luật Thuế vụ Hoa Kỳ, quy định về báo cáo đối với các công ty Hoa Kỳ có từ 25% vốn thuộc sở hữu nước ngoài.

Theo hướng dẫn Mẫu 5472, LLC như vậy “không có nghĩa vụ nộp tờ khai thuế thu nhập” nhưng vẫn phải nộp một Mẫu 1120 chỉ mang tính hình thức (pro forma), tức tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp, kèm Mẫu 5472; trên Mẫu 1120 chỉ điền tên, địa chỉ và 2 mục ở trang đầu. Quy định thi hành nêu rõ thông tin này “phải được cung cấp dù có thể không ảnh hưởng đến số thuế phải nộp”.

Nghĩa vụ phát sinh trong năm tính thuế mà LLC có giao dịch thuộc diện báo cáo với một bên liên kết. Với LLC do người nước ngoài sở hữu, các giao dịch này bao gồm những khoản chi hoặc nhận liên quan đến việc thành lập, giải thể, mua lại và chuyển nhượng LLC, “kể cả các khoản góp vốn vào và phân phối từ thực thể”. Một số trường hợp miễn nộp chung được quy định rõ là không áp dụng cho các LLC này.

Các mẫu này không nộp được bằng phương thức điện tử; LLC gửi bằng fax hoặc qua đường bưu điện tới một địa chỉ riêng của IRS.

LLC dùng năm tính thuế Hoa Kỳ của chủ sở hữu, hoặc năm dương lịch nếu chủ sở hữu không có năm tính thuế Hoa Kỳ. Vì thế, với chủ sở hữu không có năm tính thuế Hoa Kỳ, hạn nộp là ngày 15/4 năm sau, tức hạn của một công ty tính thuế theo năm dương lịch, trừ khi được gia hạn bằng Mẫu 7004.

Phạt 25.000 USD nếu không nộp

Hướng dẫn Mẫu 5472 quy định mức phạt 25.000 USD đối với công ty có nghĩa vụ báo cáo (reporting corporation) không nộp mẫu này đúng hạn và đúng cách thức, hoặc không lưu giữ hồ sơ theo yêu cầu, và coi một mẫu khai thiếu nội dung đáng kể là chưa nộp.

Nếu vi phạm kéo dài quá 90 ngày sau khi IRS thông báo, công ty chịu thêm 25.000 USD cho mỗi bên liên kết có liên quan, cho mỗi kỳ 30 ngày hoặc một phần của kỳ đó mà vi phạm còn tiếp diễn. Các mức này lấy từ Điều 6038A(d), được một đạo luật năm 2017 nâng từ 10.000 USD; điều này được đọc trong ấn bản năm 2024 của Bộ luật Hoa Kỳ.

Khi nào phát sinh thuế thu nhập tại Hoa Kỳ

IRS cho biết hoạt động của một LLC 1 thành viên không tách biệt với chủ sở hữu “cần được thể hiện trên tờ khai thuế liên bang của chủ sở hữu”. Bài viết này xét trường hợp chủ sở hữu là người nước ngoài không cư trú theo luật thuế Hoa Kỳ.

Theo Ấn phẩm 519 của IRS, thu nhập của người này có liên hệ thực tế (effectively connected) với hoạt động thương mại hoặc kinh doanh tại Hoa Kỳ chịu thuế theo thuế suất lũy tiến áp dụng cho công dân và cá nhân cư trú Hoa Kỳ, sau khi trừ các khoản giảm trừ được phép, và được kê khai trên Mẫu 1040-NR.

Người nước ngoài không cư trú có hoạt động thương mại hoặc kinh doanh tại Hoa Kỳ phải nộp mẫu này kể cả khi không có thu nhập từ nguồn Hoa Kỳ. “Thu nhập không có liên hệ thực tế chịu thuế suất cố định 30% (hoặc mức thấp hơn theo hiệp định).”

IRS cho biết người nước ngoài có hoạt động kinh doanh duy nhất tại Hoa Kỳ là mua bán cổ phiếu, chứng khoán hoặc hàng hóa qua một công ty môi giới cư trú tại Hoa Kỳ thì không được coi là có hoạt động thương mại hoặc kinh doanh tại Hoa Kỳ.

Với các khoản như cổ tức trả cho một LLC không tách biệt với chủ sở hữu, Ấn phẩm 515 coi chủ sở hữu nước ngoài là người nhận, và bên chi trả khấu trừ tại nguồn 30% trên tổng số tiền, trừ khi có giấy tờ chứng minh được hưởng mức thấp hơn.

Danh sách hiệp định thuế thu nhập của IRS không có Việt Nam. Như vậy, không có mức thuế suất hiệp định nào làm giảm mức 30% đó cho chủ sở hữu cư trú tại Việt Nam.

LLC có từ 2 thành viên trở lên mà không chọn chịu thuế như công ty thì nộp tờ khai của công ty hợp danh, Mẫu 1065, trừ khi vừa không có thu nhập vừa không có chi phí được trừ. Thành viên nước ngoài của một công ty hợp danh có hoạt động thương mại hoặc kinh doanh tại Hoa Kỳ cũng được coi là có hoạt động đó.

Công ty hợp danh phải nộp khoản thuế khấu trừ tại nguồn trên thu nhập chịu thuế có liên hệ thực tế phân bổ cho các thành viên nước ngoài, hiện ở mức 37% đối với thành viên không phải là công ty, như cá nhân. Công ty hợp danh kê khai khoản này trên Mẫu 8804 và gửi Mẫu 8805 cho từng thành viên nước ngoài, kể cả khi không có khoản thuế nào được nộp.

Mã số EIN khi không có địa chỉ tại Hoa Kỳ

LLC không tách biệt với chủ sở hữu, do người nước ngoài sở hữu toàn bộ, cần có EIN (mã số định danh người sử dụng lao động) của riêng mình. Trang thông tin chung của IRS về LLC 1 thành viên cho biết phần lớn LLC mới thành lập loại này sẽ cần EIN, trừ LLC không có người lao động và không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (excise tax).

Hướng dẫn Mẫu SS-4 xử lý riêng trường hợp chủ sở hữu nước ngoài, yêu cầu LLC dùng tên và EIN của chính mình để nộp Mẫu 5472. Người nộp đơn không có nơi cư trú hợp pháp, trụ sở kinh doanh chính hay văn phòng tại Hoa Kỳ không dùng được hệ thống đăng ký trực tuyến; hướng dẫn thay vào đó đưa ra các kênh fax, bưu điện và điện thoại, kênh cuối chỉ dành cho người nộp đơn ở nước ngoài.

Mẫu đơn chấp nhận ghi “foreign” khi người chịu trách nhiệm (responsible party) không có và không đủ điều kiện để có số an sinh xã hội hay mã số thuế cá nhân Hoa Kỳ, và IRS cho biết: “Bạn không bao giờ phải trả phí để có EIN.”

Không còn báo cáo chủ sở hữu hưởng lợi

Nghĩa vụ báo cáo chủ sở hữu hưởng lợi theo Đạo luật Minh bạch Doanh nghiệp (Corporate Transparency Act) không còn áp dụng cho LLC thành lập tại một tiểu bang Hoa Kỳ. Cơ quan Phòng chống Tội phạm Tài chính (FinCEN) thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã bỏ yêu cầu này đối với công ty Hoa Kỳ bằng một quy định tạm thời có hiệu lực từ ngày 26/3/2025.

Quy định chính thức thông qua nội dung đó với một số thay đổi hạn chế và có hiệu lực từ ngày 14/8/2026. Theo quy định hiện hành, công ty thuộc diện báo cáo (reporting company) phải được thành lập theo pháp luật nước ngoài.

Trong khi đó, thực thể được tạo lập bằng việc nộp hồ sơ cho Văn phòng Thư ký Tiểu bang (Secretary of State), cơ quan đăng ký doanh nghiệp của một tiểu bang Hoa Kỳ, là “thực thể trong nước” được miễn.

Một số ý kiến góp ý đề nghị Bộ Tài chính Hoa Kỳ giữ nghĩa vụ báo cáo ít nhất đối với thực thể trong nước do người nước ngoài sở hữu; quy định chính thức đáp lại rằng pháp nhân nước ngoài mới là trọng tâm phù hợp của việc thu thập thông tin.

Điều này cho thấy LLC ở Delaware hay Wyoming do cá nhân Việt Nam sở hữu không phải nộp báo cáo chủ sở hữu hưởng lợi: Tiêu chí là nơi công ty được thành lập, không phải ai sở hữu công ty. Trang thông tin chủ sở hữu hưởng lợi (BOI) của FinCEN lưu ý rằng các hướng dẫn cũ trên trang này nói công ty Hoa Kỳ phải báo cáo “cần được bỏ qua”.

Các khoản thu của tiểu bang và người đại diện tại tiểu bang

Dự luật Hạ viện 400 (House Bill 400), được phê chuẩn ngày 21/5/2026, thay mức 300 USD bằng 400 USD tại Điều 18-1107 Bộ luật Delaware, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026; chưa xác lập được khoản nộp nào là khoản đầu tiên áp mức mới.

Hướng dẫn của Phòng Doanh nghiệp bang Delaware (Division of Corporations) nêu mức 400 USD và không yêu cầu báo cáo năm. Wyoming thu 100 USD khi nộp hồ sơ thành lập (Articles of Organization) theo biểu phí có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Phía Việt Nam

Luật Đầu tư 143/2025/QH15 xếp vào hình thức đầu tư ra nước ngoài cả việc thành lập tổ chức kinh tế theo quy định của pháp luật nước tiếp nhận đầu tư lẫn việc góp vốn vào tổ chức kinh tế ở nước ngoài để tham gia quản lý tổ chức kinh tế đó.

Nghị định 103/2026/NĐ-CP công nhận cá nhân mang quốc tịch Việt Nam là nhà đầu tư ra nước ngoài, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp. Điều này cho thấy với chủ sở hữu ở Việt Nam, LLC còn là một khoản đầu tư ra nước ngoài.

Dự án có vốn đầu tư ra nước ngoài từ 7 tỷ đồng trở lên, hoặc thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện, phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài do Bộ Tài chính Việt Nam cấp. Với dự án dưới 7 tỷ đồng và không thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện, nhà đầu tư thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch ngoại hối thay cho Giấy chứng nhận.

Mọi giao dịch chuyển tiền ra và về phải đi qua tài khoản vốn đầu tư ra nước ngoài, và lợi nhuận phải chuyển về Việt Nam trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày được chia lợi nhuận, trừ phần lợi nhuận giữ lại để tái đầu tư theo Nghị định (góp đủ vốn, tăng vốn hoặc thực hiện dự án đầu tư mới ở nước ngoài).

Như vậy, cùng một khoản tiền được ghi nhận 2 lần, vừa là vốn chuyển ra qua tài khoản vốn ở Việt Nam, vừa là khoản góp vốn trên Mẫu 5472. Chuỗi hồ sơ chứng minh khi chuyển vốn xuyên biên giới được trình bày trong một bài trước; cơ chế đầu tư ra nước ngoài của cá nhân sẽ được đề cập trong một bài riêng.

Những điều bài viết này chưa xác lập

Bài viết xét trường hợp chủ sở hữu là người nước ngoài không cư trú theo luật thuế Hoa Kỳ.

Chưa xác lập được Delaware thu khoản đến hạn ngày 1/6/2026 theo mức 300 USD hay 400 USD, Delaware thu bao nhiêu khi thành lập LLC, hay người đại diện đăng ký thu phí bao nhiêu.

Điều 6038A được đọc trong ấn bản năm 2024 của Bộ luật Hoa Kỳ vì trang Bộ luật trực tuyến của Hạ viện không truy cập được; các lần sửa đổi sau đó chưa được xác nhận, dù hướng dẫn của IRS sửa đổi tháng 12/2024 vẫn nêu mức 25.000 USD. Mức này áp dụng từ năm tính thuế nào, và có cơ chế miễn giảm phạt hay không, chưa được xác lập.

Việc không có hiệp định thuế giữa Hoa Kỳ và Việt Nam chỉ dựa trên danh sách của IRS. Trong các văn bản của Hoa Kỳ được đọc khi viết bài này, không văn bản nào nói rõ các quy tắc áp dụng thế nào cho một LLC chỉ nắm giữ tài sản đầu tư; điều đó tùy vào tình huống cụ thể.

Hệ quả của việc chọn chịu thuế như công ty, các tờ khai liên bang khác của LLC nhiều thành viên có thành viên nước ngoài, và thuế của các tiểu bang ngoài tiểu bang thành lập chưa được nghiên cứu.

Về phía Việt Nam, việc LLC ở Hoa Kỳ có phải là “tổ chức kinh tế” theo Luật Đầu tư hay không là một cách hiểu, và các lần sửa đổi Nghị định 103 sau ngày 3/4/2026 chưa được kiểm tra lại.

Cách Việt Nam đánh thuế lợi nhuận từ LLC đối với chủ sở hữu là cá nhân cư trú chưa được nghiên cứu; cách xác định cư trú thuế tại Việt Nam được trình bày trong một bài riêng.