Saint Kitts and Nevis sẽ chấm dứt dần chương trình quốc tịch theo đầu tư, Thủ tướng nói

Thủ tướng Drew nói ngày 13/11 rằng chương trình sẽ chấm dứt dần theo lộ trình đang đàm phán với EU, không nêu ngày cuối cùng nhận hồ sơ và nói “tối nay không có gì thay đổi” với những người đang giữ quốc tịch.
Saint Kitts and Nevis sẽ chấm dứt dần chương trình quốc tịch theo đầu tư (CBI) “một cách có trách nhiệm, theo lộ trình hiện đang được đàm phán với Liên minh châu Âu”, Thủ tướng Terrance Drew nói trong bài phát biểu trước toàn quốc tối 13/11/2026. Ông cho biết đã chính thức chuyển lập trường đó tới Liên minh châu Âu (EU) và nói “tối nay không có gì thay đổi đối với bất kỳ ai đang giữ quốc tịch của chúng tôi một cách hợp pháp”.
Các câu trích lấy từ phụ đề tiếng Anh của bài phát biểu, do ZIZ Radio TV đăng trên YouTube; đến tối 15/11, chính phủ chưa đăng bản ghi lời.
Thủ tướng đã công bố gì
- Ông nói ngày cuối cùng nhận hồ sơ CBI sẽ được công bố “ngay khi thống nhất với Liên minh châu Âu”; bài phát biểu không nêu ngày nào.
- Theo ông, cho đến lúc đó chương trình tiếp tục “theo những chuẩn mực nghiêm ngặt nhất từ trước đến nay”, đồng thời “không vội vã, không giảm giá và không bán tháo”.
- Nhân sự của Đơn vị Quốc tịch (Citizenship Unit) sẽ được điều sang dẫn dắt một đợt thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài mới, và chính phủ sẽ thúc đẩy hoàn thành các dự án đang triển khai.
- Theo ông, giai đoạn chuyển tiếp cho thêm thời gian huy động vốn CBI để hoàn thành các dự án đã nằm trong danh mục.
Những điều ông nói là không thay đổi
- Những người nhập quốc tịch theo đầu tư “vẫn là công dân của chúng tôi”, và ông nói tối nay không có gì thay đổi đối với bất kỳ ai đang giữ quốc tịch một cách hợp pháp.
- “Không có gì thay đổi đối với việc đi lại của quý vị”, ông nói với công dân trong và ngoài nước, và nói thêm rằng quyết định này “chính là điều bảo vệ điều đó”.
Các lý do ông nêu
Ông Drew nói một đạo luật mới của EU, có hiệu lực từ tháng 12/2025, khiến việc chỉ vận hành một chương trình CBI cũng trở thành lý do để EU rút quyền miễn thị thực của một nước.
Theo ông, tháng 6/2026 Ủy ban châu Âu đã gửi thư cho Saint Kitts and Nevis, đề nghị nước này chấm dứt dần chương trình “trong một giai đoạn chuyển tiếp” để giữ quyền miễn thị thực vào khu vực Schengen.
Ông nói thêm rằng việc giữ chương trình sau khi các đối tác đề nghị chấm dứt dần có thể thu hút sự soi xét của các tổ chức quốc tế khác. Đối với một nước nhỏ, việc bị xếp nhầm vào danh sách xám hoặc đen có thể khiến các ngân hàng lớn ở Hoa Kỳ, Canada và châu Âu rút lui: “Không nhà lãnh đạo có trách nhiệm nào lại đánh cược với điều đó.” Ông không nêu danh sách hay tổ chức nào.
Trong phát biểu mà cơ quan thông tin của chính phủ đăng ngày 6/11, ông từng nói Saint Kitts and Nevis “đã đi trên con đường sống không cần CBI” (bài trước).
Bản tin hàng tuần
Các văn bản của EU và thông cáo của chính phủ nói gì
Quy định (EU) 2025/2441, có hiệu lực từ 30/12/2025, nêu ở Điều 8a(1)(e) một căn cứ để đình chỉ việc miễn thị thực đối với một nước thứ ba: Việc một nước thuộc Phụ lục II vận hành chương trình quốc tịch dành cho nhà đầu tư, tức chương trình cấp quốc tịch cho người không có mối liên hệ thực chất nào với nước đó, để đổi lấy các khoản thanh toán hoặc đầu tư định trước.
Saint Kitts and Nevis nằm trong danh sách Phụ lục II của Quy định (EU) 2018/1806 theo bản hợp nhất đến 30/12/2025.
Theo Điều 8e, Ủy ban thông qua văn bản thực thi đình chỉ việc miễn thị thực trong 12 tháng khi Ủy ban xác định cần thiết, hoặc khi đa số đơn giản các nước thành viên thông báo một căn cứ đã được liệt kê. Trước khi quyết định theo phân tích của chính mình, Ủy ban phải phối hợp với nước thứ ba để tìm các giải pháp dài hạn thay thế.
Chính phủ Antigua and Barbuda cho biết ngày 7/7/2026 rằng bức thư ngày 25/6 của Ủy ban đề nghị nước này chấm dứt dần chương trình chậm nhất vào 1/6/2028, với giai đoạn chuyển tiếp 24 tháng. Chính phủ này cũng cho biết Dominica, Grenada, Saint Kitts and Nevis và Saint Lucia nhận được thư trao đổi tương tự (bài trước). Ngày đó do chính Antigua and Barbuda nêu về bức thư gửi nước mình; Thủ tướng Drew không nêu ngày nào cho giai đoạn chuyển tiếp mà ông mô tả.
Trong bài phát biểu, ông nêu cuộc gặp ngày 12/11 với một phái đoàn của Ủy ban châu Âu như một ví dụ về sự hỗ trợ của EU cho quá trình chuyển đổi. Thông cáo của chính phủ về cuộc gặp liệt kê hợp tác trong khuôn khổ Global Gateway, năng lượng địa nhiệt, chuyển đổi số, kết nối hàng hải, tảo sargassum và đa dạng hoá kinh tế, mà không nhắc đến quốc tịch theo đầu tư.
Những con số ông nêu và số liệu của IMF
- Ông nói CBI mang lại khoảng 6,5 tỷ EC$ trong giai đoạn 2008 đến 2025, tương đương khoảng một nửa số tiền mặt chính phủ liên bang thu được trong những năm đó.
- Ông nói CBI chiếm tới 70% nguồn thu của chính phủ năm 2022 và dưới 20% năm 2026.
- Ông nói Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) xác nhận thu nhập từ CBI năm ngoái giảm còn 6% GDP. Thông cáo tháng 5/2026 của IMF cho thấy phí CBI ở mức 5,3% GDP năm 2025, giảm từ 8,6% năm 2024, với dự báo 6,0% cho năm 2026.
- Ông dẫn kết luận của IMF rằng tính bền vững của nợ được duy trì. Thông cáo đó cũng ghi thâm hụt ngân sách năm 2025 ở mức 11,7% GDP và nợ công 58,4%, đồng thời nói các khoản nợ tiềm tàng của các ngân hàng công và Quỹ An sinh xã hội đặt ra rủi ro lớn.
- Về thuế, ông nói: “Việc tăng thuế không nằm trong kế hoạch đó.”
Ý nghĩa đối với nhà đầu tư hoặc gia đình người Việt
- Thủ tướng không nêu ngày cuối cùng nhận hồ sơ, nên chưa biết thời hạn chót cho hồ sơ mới.
- Ông liệt kê việc đăng ký sinh trắc học trực tiếp của mọi công dân CBI chậm nhất ngày 31/7/2027 trong số các cải cách đã thực hiện (bài trước).
- Ngày 15/11, trang đóng góp của Đơn vị Quốc tịch vẫn ghi mức đóng góp tối thiểu 250.000 USD cho một đương đơn chính hoặc một gia đình gồm tối đa 4 thành viên, phí thẩm định tính riêng.
- Sáu trang của Đơn vị Quốc tịch được kiểm tra cùng ngày không có thông báo nào về việc chấm dứt dần chương trình.
Những điều bài viết này chưa xác lập
Ngày cuối cùng nhận hồ sơ và lộ trình đang đàm phán đều chưa rõ. Bài phát biểu không nói các hồ sơ đã nộp, hoặc đã được chấp thuận về nguyên tắc, sẽ được xử lý ra sao, cũng không nói mức đóng góp có thay đổi trong giai đoạn chuyển tiếp hay không.
Chưa tìm thấy bức thư của Ủy ban gửi Saint Kitts and Nevis, và chưa đọc được tuyên bố nào của EU về lộ trình. Cả cơ quan thông tin của chính phủ lẫn Đơn vị Quốc tịch đều chưa đăng thông báo nào về việc chấm dứt dần chương trình vào lúc các trang của họ được đọc, 18:17 ngày 15/11.