Tại sao Việt Nam chưa có Golden Visa: Đề xuất có từ 2025, chưa văn bản nào nêu lý do

Trong số văn bản chính thức được rà soát cho bài viết, không có văn bản nào thiết lập chương trình Golden Visa hay dự thảo chính thức về chương trình này tại Việt Nam. Không văn bản nào giải thích lý do. Những đề xuất được ghi nhận xuất phát từ Hội đồng Tư vấn Du lịch và một doanh nghiệp tư nhân, còn Chính phủ yêu cầu các bộ nghiên cứu thị thực dài hạn hơn cho khách du lịch và người nghỉ hưu. Theo các quy định hiện hành, nhà đầu tư đủ điều kiện có thể cư trú bằng thẻ tạm trú gắn với hoạt động kinh doanh. Khả năng nhập quốc tịch Việt Nam cũng được mở ra cho một số nhà đầu tư, nhưng phải qua xem xét.

Những đề xuất đã được ghi nhận

Theo VnExpress, Hội đồng Tư vấn Du lịch đề xuất cấp Golden Visa có thời hạn từ 5 đến 10 năm trong thư gửi Thủ tướng Chính phủ ngày 25/3/2025. Hội đồng cũng đề xuất thị thực đầu tư có thời hạn 10 năm, với lộ trình được thường trú sau 5 năm nếu duy trì khoản đầu tư. Hội đồng có vai trò tư vấn cho Chính phủ, không có thẩm quyền quyết định chính sách. Tháng 5/2025, bài viết trên cổng thông tin của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch dẫn đề xuất của một giám đốc tiếp thị thuộc Vingroup về Golden Visa có thời hạn từ 3 đến 5 năm dành cho chuyên gia, nhà khoa học và nhà đầu tư.

Các chỉ đạo chính thức được rà soát tập trung vào việc nghiên cứu thí điểm thị thực du lịch và đề xuất ưu đãi thị thực cho một số nhóm đối tượng. Chỉ thị 08/CT-TTg ngày 23/2/2024 yêu cầu Bộ Công an nghiên cứu thí điểm cấp thị thực nhập cảnh nhiều lần, có thời hạn từ 12 đến 36 tháng, cho khách du lịch cao cấp và người nghỉ hưu có mức chi tiêu cao. Trong các nguồn được rà soát cho bài viết, chưa tìm thấy văn bản triển khai thí điểm. Công điện 34/CĐ-TTg ngày 10/4/2025 yêu cầu các bộ đề xuất ưu đãi thị thực cho các nhóm đối tượng, trong đó có nhà đầu tư và tỷ phú nhập cảnh Việt Nam để du lịch.

Trong quá trình sửa đổi luật về xuất nhập cảnh vào cuối năm 2025, có đề xuất bổ sung thị thực khởi nghiệp và thị thực du lịch. Theo Thanh Niên, Chính phủ trả lời rằng các quy định hiện hành về thị thực và thẻ tạm trú đã cho phép người nước ngoài lưu trú ngắn hạn hoặc dài hạn.

Theo PLO, tại hội nghị lấy ý kiến về dự thảo luật đô thị đặc biệt ở Thành phố Hồ Chí Minh ngày 27/5/2026, Sun Group đề xuất cho người nước ngoài sở hữu nhà ở được cấp thị thực có thời hạn tối đa 5 năm và thẻ tạm trú tối đa 10 năm. Luật Phát triển đô thị số 18/2026 đã được ban hành và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Các cơ chế đặc thù của luật áp dụng cho Thành phố Hồ Chí Minh và các thành phố khác là đô thị đặc biệt; Hà Nội thực hiện theo Luật Thủ đô. Khoản 3 Điều 38 áp dụng đối với chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, lao động có trình độ chuyên môn cao, cá nhân khởi nghiệp sáng tạo và nhà đầu tư cá nhân khởi nghiệp sáng tạo là người nước ngoài. Họ và thành viên gia đình có thể được xem xét cấp thị thực và thẻ tạm trú theo pháp luật hiện hành. Chính quyền thành phố quy định phạm vi, lĩnh vực và điều kiện hỗ trợ. Khoản này không đề cập đến quyền sở hữu nhà ở và không tạo ra loại thị thực mới.

Mua nhà không mang lại quyền cư trú

Đề xuất của Sun Group hướng tới việc gắn quyền sở hữu nhà ở với quyền cư trú. Theo Luật Nhà ở năm 2023, cá nhân nước ngoài phải được phép nhập cảnh vào Việt Nam mới đủ điều kiện sở hữu nhà ở. Đây là điều kiện về việc được phép nhập cảnh, không phải quyền cư trú phát sinh từ việc mua nhà. Người nước ngoài chỉ được mua nhà trong các dự án nhà ở ngoài khu vực cần bảo đảm quốc phòng, an ninh, với giới hạn tối đa 30% số căn hộ trong một tòa nhà hoặc 250 căn nhà trong một khu vực có quy mô dân số tương đương một phường. Thời hạn sở hữu thông thường đối với cá nhân nước ngoài là tối đa 50 năm, được gia hạn 1 lần với thời hạn tối đa 50 năm. Quy định riêng áp dụng cho người nước ngoài kết hôn với công dân Việt Nam đang sinh sống tại Việt Nam hoặc với người Việt Nam định cư ở nước ngoài được phép nhập cảnh vào Việt Nam. Luật Đất đai năm 2024 không liệt kê cá nhân nước ngoài trong các nhóm người sử dụng đất.

Những lựa chọn cư trú hiện có cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư nước ngoài góp vốn từ 100 tỷ đồng trở lên, hoặc đầu tư vào ngành, nghề hay địa bàn thuộc danh mục ưu đãi do Chính phủ quy định, có thể được cấp thẻ tạm trú diện ĐT1 với thời hạn tối đa 10 năm. Nghị định 221/2025 quy định thẻ miễn thị thực đặc biệt có thời hạn tối đa 5 năm. Với nhóm nhà đầu tư, nghị định hướng tới các doanh nghiệp nằm trong nhóm 100 doanh nghiệp có giá trị vốn hóa thị trường (tổng giá trị thị trường của cổ phiếu đang lưu hành) lớn nhất thế giới. Tại Trung tâm Tài chính quốc tế, Nghị quyết 222/2025 và Nghị định 327/2025 cho phép nhà đầu tư quan trọng và một số nhóm nhân sự được cấp thị thực hoặc thẻ tạm trú có thời hạn tối đa 10 năm.

Nhập quốc tịch Việt Nam đối với nhà đầu tư

Luật 79/2025 sửa đổi Luật Quốc tịch, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Người xin nhập quốc tịch Việt Nam có thể được miễn 4 điều kiện nếu việc nhập quốc tịch của họ có lợi cho Nhà nước. Các điều kiện được miễn gồm khả năng sử dụng tiếng Việt, đang thường trú tại Việt Nam, có thời gian thường trú 5 năm và khả năng bảo đảm cuộc sống. Các điều kiện còn lại vẫn phải được đáp ứng. Nghị định 191/2025 xác định doanh nhân và nhà đầu tư có hoạt động kinh doanh hoặc đầu tư tại Việt Nam thuộc nhóm người có lợi cho Nhà nước. Cơ quan quản lý nhà nước cấp bộ phải xác nhận họ sẽ đóng góp tích cực, lâu dài cho sự phát triển của Việt Nam. Quy định không ấn định số tiền đầu tư.

Việc nhập quốc tịch bị từ chối nếu gây phương hại đến lợi ích quốc gia của Việt Nam. Người xin nhập quốc tịch muốn giữ quốc tịch nước ngoài phải được Chủ tịch nước cho phép, đồng thời pháp luật của quốc gia đó phải cho phép. Người xin nhập quốc tịch không được sử dụng quốc tịch nước ngoài để gây phương hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, hoặc đến an ninh quốc gia, lợi ích quốc gia, trật tự, an toàn xã hội của Việt Nam.

Các chương trình trong khu vực

Thị thực Cư trú dài hạn (LTR) của Thái Lan có thời hạn tối đa 10 năm, chia thành 2 kỳ, mỗi kỳ 5 năm, trong đó có diện dành cho công dân toàn cầu giàu có. Chương trình MM2H của Malaysia cấp giấy phép lưu trú theo diện thăm viếng xã hội, có thể gia hạn và được chia thành nhiều hạng. Indonesia triển khai Golden Visa có thời hạn từ 5 đến 10 năm vào năm 2023. Philippines cấp thị thực cư trú đặc biệt dành cho người nghỉ hưu thông qua Cơ quan Hưu trí Philippines.

Với nhà đầu tư mà dòng vốn đi cùng quyết định cư trú, lộ trình ở mỗi nước mỗi khác. Theo quy định công bố năm 2023, Golden Visa của Indonesia cấp cho nhà đầu tư giấy phép lưu trú có thời hạn 5 hoặc 10 năm, và nhà đầu tư không thành lập công ty có thể đủ điều kiện bằng cách mua trái phiếu chính phủ, mua cổ phiếu niêm yết hoặc gửi tiền ngân hàng. Ở diện công dân toàn cầu giàu có của Thái Lan, khoản đầu tư đủ điều kiện có thể là trái phiếu chính phủ, đầu tư trực tiếp vào công ty đăng ký tại Thái Lan hoặc bất động sản tại Thái Lan. Trong các văn bản được rà soát cho bài viết, không văn bản nào cho phép cư trú tại Việt Nam trên cơ sở mua trái phiếu, gửi tiền ngân hàng hay mua nhà. Thẻ tạm trú của nhà đầu tư dựa trên một trong các căn cứ sau: Góp vốn từ 100 tỷ đồng trở lên; đầu tư vào ngành, nghề hay địa bàn thuộc danh mục ưu đãi do Chính phủ quy định; tại Trung tâm Tài chính quốc tế, tư cách nhà đầu tư theo quy định của Trung tâm; hoặc, tại các thành phố là đô thị đặc biệt, các điều kiện theo Luật 18/2026. Cá nhân nước ngoài chỉ được sở hữu nhà ở nếu được phép nhập cảnh vào Việt Nam, và chỉ trong các giới hạn đã nêu ở trên.

Đối với các gia đình Việt Nam

Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được liệt kê trong các nhóm người sử dụng đất theo Luật Đất đai, khác với cá nhân nước ngoài. Theo Nghị định 82/2015, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, cùng vợ, chồng và con là người nước ngoài của người Việt Nam định cư ở nước ngoài hoặc của công dân Việt Nam, có thể được cấp giấy miễn thị thực có thời hạn tối đa 5 năm. Đối với đối tác nước ngoài trong một doanh nghiệp gia đình Việt Nam, quyền cư trú phụ thuộc vào diện đầu tư hoặc quan hệ gia đình, không phát sinh từ việc mua bất động sản.