Dự thảo thuế tài sản Hungary đề xuất 1% với tài sản ròng trên 1 tỷ HUF

Ngày 6/10/2026, Bộ Tài chính Hungary đăng dự thảo luật về thuế tài sản để lấy ý kiến công khai đến hết ngày 14/10. Theo dự thảo, cá nhân cư trú chịu thuế trên tài sản ròng toàn cầu vượt 1 tỷ HUF, còn cá nhân không cư trú chỉ chịu thuế trên bất động sản tại Hungary, các quyền gắn với bất động sản đó và một số phần sở hữu công ty. Dự thảo chưa được thông qua: Ngày 26/10, Bộ cho hãng thông tấn MTI biết đang đánh giá các ý kiến nhận được.

Với nhà đầu tư hoặc gia đình người Việt, dự thảo trả lời ba câu hỏi mà một bài viết trước đó còn để ngỏ: Ai chịu thuế, cơ sở tính thuế bao trùm đến đâu, và tài sản được định giá, kê khai ra sao. Dự thảo không nhắc đến giấy phép cư trú diện nhà đầu tư khách, và không nêu quốc tịch nào khác ngoài quốc tịch Hungary.

Đối tượng và tài sản chịu thuế theo dự thảo

Theo dự thảo, đối tượng nộp thuế gồm cá nhân và các tổ chức nắm giữ tài sản như quỹ tín thác (trust) hoặc quỹ tư nhân (private foundation), mỗi loại đều chia thành cư trú và không cư trú.

Bản thuyết minh dự thảo mô tả loại cuối là công ty có hơn 75% tài sản trên bảng cân đối kế toán là bất động sản tại Hungary, không tính tiền mặt và các khoản tương tự.

Cơ sở tính thuế theo dự thảo là phần tài sản ròng vượt ngưỡng đó; theo bản tóm tắt nội dung, mỗi người vợ hoặc chồng có ngưỡng riêng. Thuế suất là 1% trên phần cơ sở tính thuế đến 100 tỷ HUF và 1,5% trên phần vượt.

Bản tin ngày 6/10 của Bộ nêu mức 1,5% cho phần tài sản vượt 100 tỷ HUF. Dự thảo áp cả hai mức thuế suất lên cơ sở tính thuế, vốn đã loại trừ 1 tỷ HUF đầu tiên.

Theo dự thảo, nghĩa vụ thuế phát sinh vào một ngày mỗi năm, tức ngày cuối của năm tính thuế, còn tờ khai và việc nộp thuế đến hạn chậm nhất là ngày 31/8 năm sau. Dự thảo nêu ngày có hiệu lực là 15/12/2026, mốc tính thuế đầu tiên là 31/12/2026 và hạn kê khai, nộp thuế đầu tiên là 31/8/2027.

Reuters ngày 6/10 nêu thời điểm bắt đầu là tháng 1/2027, còn Origo ngày 10/10 trích lời bộ trưởng tài chính theo hướng tương tự; dự thảo ghi ngày 15/12/2026.

Bất động sản theo dự thảo được định giá theo giá giao dịch gần đây, giá giao dịch cũ đã điều chỉnh chỉ số, mô hình định giá hàng loạt của cơ quan thuế, hoặc theo giá trị do chuyên gia định giá xác định. Phần sở hữu trong công ty chưa niêm yết được định giá theo công thức kết hợp vốn chủ sở hữu với lợi nhuận sau thuế bình quân ba năm.

Ai được coi là cá nhân cư trú

Theo dự thảo, cá nhân cư trú gồm người cư trú theo Đạo luật CXVII năm 1995 về thuế thu nhập cá nhân, cộng thêm công dân Hungary đồng thời mang quốc tịch khác, kể cả khi không có địa chỉ tại Hungary. Dự thảo nêu ba trường hợp ngoại lệ:

• công dân Hungary đã sinh sống ổn định ở nước ngoài ít nhất 10 năm tính đến ngày cuối của năm tính thuế;
• người không có quốc tịch Hungary được người sử dụng lao động nước ngoài chưa đăng ký tại Hungary cử sang làm việc, trong 5 năm kể từ khi bắt đầu làm việc;
• người giữ thẻ cư trú cấp vì lợi ích quốc gia theo Điều 85 của Đạo luật XC năm 2023 và lưu trú tại Hungary dưới 183 ngày trong năm.

Với công dân nước thứ ba không thuộc các ngoại lệ trên, đạo luật thuế thu nhập cá nhân xét lần lượt: Người đó có quyền cư trú dài hạn hay không, nơi thường trú duy nhất có ở Hungary hay không, trung tâm của các quyền lợi chủ yếu nằm ở đâu và nơi cư trú thường xuyên ở đâu.

Bốn văn bản không nhắc đến giấy phép cư trú diện nhà đầu tư khách hay bất kỳ loại giấy phép cư trú nào theo tên. Theo Đạo luật XC năm 2023, giấy phép này là một giấy phép cư trú có thời hạn tối đa 10 năm, và Điều 74(1) không liệt kê giấy phép cư trú trong số các quyền cư trú dài hạn. Ngoại lệ duy nhất theo quy chế cư trú trong dự thảo nêu thẻ theo Điều 85.

Điều này cho thấy bản thân giấy phép không phải là một quy chế cư trú riêng trong dự thảo: Người giữ giấy phép có phải cá nhân cư trú hay không phụ thuộc vào các tiêu chí của đạo luật thuế thu nhập cá nhân, vốn dựa trên các yếu tố thực tế.

Diện quỹ của giấy phép yêu cầu chứng chỉ quỹ bất động sản trị giá ít nhất 250.000 EUR. Định nghĩa phần sở hữu công ty trong dự thảo loại trừ chứng khoán đầu tư tập thể, và danh sách tài sản chịu thuế của cá nhân không cư trú không nêu chứng chỉ quỹ.

Không văn bản nào trong bốn văn bản nhắc đến Việt Nam. Dự thảo nêu rằng hiệp định quốc tế có quy định về thuế tài sản được ưu tiên áp dụng so với đạo luật.

Dự thảo đang ở bước nào

22 trong 23 trang của bản thuyết minh ghi rằng Chính phủ chưa thảo luận văn bản trình này và không thể coi đây là quan điểm của Chính phủ. Bản đánh giá tác động, đề ngày 28/9 và ghi là sơ bộ, tính có 15.000 cá nhân có tài sản lớn và 2.000 tổ chức nắm giữ tài sản.

Chính phủ không loại trừ khả năng thay đổi, Telex đưa tin ngày 9/10. Ngày 15/10, trang tin 444 đưa tin 14 tổ chức nghề nghiệp đề nghị thêm mức thuế thứ ba từ 0,3% đến 0,5% cho tài sản từ 1 đến 5 tỷ HUF.

Ngày 8/10, MTI đưa tin bộ trưởng tài chính cho biết thuế tài sản và thay đổi của hai sắc thuế khác sẽ được trình cùng nhau, còn ngân sách 2027 sẽ được trình vào cuối tháng 10. Tại buổi họp báo của Chính phủ về ngân sách 2027 ngày 20/10, Telex ghi nhận kỳ vọng thu 200 tỷ HUF mỗi năm từ thuế tài sản.

Những điều bài viết này chưa xác lập

Ngày 26 và 27/10/2026, chưa đọc được cơ sở dữ liệu dự luật của Quốc hội Hungary vì trang này yêu cầu CAPTCHA, và trang Công báo Hungary không mở được. Chưa tìm thấy tin nào về việc dự luật được trình, nên chưa xác lập được dự luật đã được trình hay chưa.

Dự thảo áp mức 1,5% cho phần cơ sở tính thuế, còn bản tin của Bộ áp cho phần tài sản; chưa tìm thấy ví dụ minh họa cho mức thuế cao hơn.

Dự thảo, bản thuyết minh và bản tóm tắt không nêu cách xử lý chứng chỉ quỹ bất động sản do cá nhân không cư trú nắm giữ.

Chưa xác lập được một người giữ giấy phép cư trú diện nhà đầu tư khách cụ thể có phải cá nhân cư trú thuế tại Hungary hay không.

Dự thảo không định nghĩa cụm “sinh sống ổn định ở nước ngoài” trong ngoại lệ 10 năm dành cho công dân Hungary.

Chưa đọc văn bản hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Hungary và Việt Nam. Danh sách của OECD ghi đây là hiệp định về các loại thuế đánh vào thu nhập, và chưa xác lập được hiệp định có quy định về thuế tài sản hay không.

Các đạo luật chung về quản lý thuế mà dự thảo dẫn chiếu cho việc xử phạt, cùng định nghĩa công ty có nhiều bất động sản trong đạo luật về lệ phí chuyển nhượng tài sản, chưa được đọc.

Tình trạng của dự luật ngân sách 2027, và liệu dự luật này có chương về thuế tài sản hay không, chưa được xác lập.