Giấy phép tái nhập cảnh không đủ để giữ thẻ xanh khi sống ở Việt Nam

Một gia đình Việt Nam có tư cách thường trú tại Hoa Kỳ, Canada, Úc, Singapore hoặc Nhật Bản nhưng vẫn sống và điều hành doanh nghiệp tại Việt Nam chỉ giữ được tư cách đó trong những giới hạn mà mỗi nước đặt ra, tính bằng số ngày hoặc bằng giấy phép được cấp.

Tại Hoa Kỳ, người có giấy phép tái nhập cảnh không bị coi là đã từ bỏ tư cách thường trú chỉ vì thời gian vắng mặt, nhưng cơ quan chức năng vẫn xét ý định, và quan hệ kinh doanh ở nước ngoài nằm trong danh sách bằng chứng mà theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ có thể cho thấy việc từ bỏ tư cách thường trú.

Giới hạn ở 5 nước

Hoa Kỳ: 1 năm và 180 ngày

Thẻ xanh còn hiệu lực là giấy tờ nhập cảnh của thường trú nhân trở về sau một chuyến đi tạm thời dưới 1 năm. Đạo luật Di trú và Quốc tịch đặt một ngưỡng khác: Thường trú nhân vắng mặt liên tục hơn 180 ngày được coi là người đang xin nhập cảnh.

Điều này cho thấy quy định 180 ngày thay đổi cách người đó được kiểm tra tại cửa khẩu khi trở về, chứ không quyết định việc họ còn giữ tư cách thường trú hay không.

Con số 6 tháng duy nhất trên trang hướng dẫn đi lại của Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) nói về nhập tịch: Vắng mặt từ 6 tháng trở lên “có thể làm gián đoạn thời gian cư trú liên tục cần có để nhập tịch”.

Ý định là yếu tố chính, quan hệ kinh doanh ở nước ngoài là bằng chứng

Trên trang hướng dẫn đi lại, USCIS dùng mốc vắng mặt hơn 1 năm làm thước đo chung, nhưng cho biết việc từ bỏ tư cách thường trú “có thể được xác định là đã xảy ra trong những chuyến đi dưới 1 năm” nếu người giữ thẻ không có ý định lấy Hoa Kỳ làm nơi thường trú.

Sổ tay Chính sách của USCIS đặt ý định, “được thể hiện qua hành động và hoàn cảnh khách quan của người nộp đơn”, lên trên thời gian ở nước ngoài, và cho biết mỗi năm về Hoa Kỳ một lần không giữ được tư cách thường trú cho người đang sống ở nước ngoài.

Sổ tay dẫn vụ Matter of Kane, một quyết định năm 1975 của Hội đồng Kháng cáo Di trú, về một thường trú nhân “thường xuyên dành 11 tháng mỗi năm sống tại quê hương, nơi bà điều hành một doanh nghiệp” và mỗi năm trở về Hoa Kỳ 1 tháng; bà bị xác định là đã từ bỏ tư cách thường trú. Do đó, trong các ví dụ tìm được, vụ Kane là ví dụ sát nhất với trường hợp một gia đình điều hành công ty từ Việt Nam.

Sổ tay của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ dành cho viên chức lãnh sự xét thị thực thường trú nhân trở lại liệt kê “quan hệ gia đình, tài sản hoặc kinh doanh ở nước ngoài” trong số bằng chứng có thể cho thấy việc từ bỏ tư cách thường trú.

Ở chiều ngược lại, USCIS cho biết viên chức có thể cân nhắc các mối liên hệ với Hoa Kỳ, từ việc khai thuế thu nhập Hoa Kỳ với tư cách cá nhân cư trú đến việc sở hữu tài sản hoặc điều hành doanh nghiệp tại Hoa Kỳ.

Trang về duy trì tư cách thường trú của USCIS xếp việc chuyển sang nước khác với ý định sống vĩnh viễn ở đó, và việc tự khai là “người không nhập cư” trên tờ khai thuế Hoa Kỳ, vào các cách khiến tư cách thường trú bị từ bỏ.

Sổ tay Chính sách cho biết việc nhận tư cách “người nước ngoài không cư trú” để hưởng các khoản miễn thuế đặc biệt làm phát sinh suy đoán có thể bác bỏ rằng người đó đã từ bỏ tư cách thường trú.

Theo hướng dẫn Mẫu I-131, kết luận về việc từ bỏ có thể bị phản bác trong thủ tục trục xuất, và chương về nhập tịch của Sổ tay Chính sách cho biết tư cách thường trú chưa mất cho đến khi lệnh trục xuất của thẩm phán di trú trở thành chung thẩm.

Giấy phép tái nhập cảnh giải quyết độ dài thời gian vắng mặt

Giấy phép tái nhập cảnh cho phép thường trú nhân xin nhập cảnh khi trở về mà không cần thị thực thường trú nhân trở lại. Theo hướng dẫn Mẫu I-131, người xin giấy phép phải có mặt tại Hoa Kỳ khi nộp đơn và khi lấy sinh trắc học, và giấy phép có thể được gửi đến đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Hoa Kỳ để nhận, nếu người nộp đơn đề nghị như vậy lúc nộp đơn.

Giấy phép có hiệu lực 2 năm, hoặc 1 năm (trừ vài ngoại lệ hẹp) với người đã ở nước ngoài tổng cộng hơn 4 năm trong 5 năm gần nhất (hoặc kể từ khi trở thành thường trú nhân, nếu khoảng thời gian này ngắn hơn), và không được gia hạn.

Trong thời gian giấy phép còn hiệu lực, người giữ giấy phép không bị coi là đã từ bỏ tư cách thường trú “chỉ dựa trên độ dài” của các lần vắng mặt. Sổ tay Chính sách nói thêm rằng giấy phép “không tự động duy trì” tư cách thường trú, và riêng việc không có giấy phép không phải là bằng chứng về ý định từ bỏ.

USCIS cho biết giấy phép “sẽ hỗ trợ” việc chứng minh ý định thường trú. Điều này cho thấy giấy phép giải quyết vấn đề độ dài của chuyến vắng mặt nhưng không giải quyết vấn đề ý định, yếu tố quyết định trong vụ Kane.

USCIS viết rằng “nên” xin giấy phép trước nếu dự định vắng mặt hơn 1 năm, trong khi trung tâm hỗ trợ của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) viết rằng thường trú nhân dự định ở ngoài Hoa Kỳ từ 1 năm trở lên “phải nộp đơn” trước khi rời đi.

Sau hơn 2 năm ở nước ngoài, mọi giấy phép đều đã hết hạn; thị thực thường trú nhân trở lại (SB-1) theo 22 CFR 42.22 yêu cầu việc lưu trú kéo dài ở nước ngoài phải do những lý do nằm ngoài khả năng kiểm soát của người nộp đơn. Vì vậy, việc chủ động ở lại để điều hành doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện đó.

EB-5: Giấy phép ngắn hơn và khung 90 ngày

Nhà đầu tư EB-5 nhận tư cách thường trú có điều kiện trong 2 năm; các mức vốn đầu tư được trình bày trong một bài riêng. Với thường trú nhân có điều kiện, giấy phép có hiệu lực 2 năm hoặc đến ngày người đó phải nộp đơn xoá điều kiện, tùy thời điểm nào đến trước.

Đơn theo Mẫu I-829 phải được nộp trong 90 ngày trước khi thẻ hết hạn; nếu không, USCIS chấm dứt tư cách thường trú có điều kiện và người đó thuộc diện có thể bị trục xuất. Trong khi đơn đang chờ xét, thẻ đã hết hạn kèm giấy biên nhận I-829 được cấp trong vòng 6 tháng trước đó là giấy tờ nhập cảnh sau một chuyến vắng mặt dưới 1 năm.

Canada: 730 ngày, và công việc nào ở nước ngoài được tính

Đạo luật Di trú và Bảo vệ Người tị nạn yêu cầu thường trú nhân, kể cả người được nhận qua các dòng doanh nhân cấp tỉnh của Canada, có mặt tại Canada ít nhất 730 ngày trong mỗi giai đoạn 5 năm; Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) cho biết các ngày này không cần liên tục.

Ngày ở nước ngoài cũng được tính khi người đó đi cùng vợ, chồng hoặc bạn đời chung sống như vợ chồng là công dân Canada, hoặc, với con dưới 22 tuổi, đi cùng cha mẹ là công dân Canada; khi người đó làm việc toàn thời gian cho một doanh nghiệp Canada hoặc cho khu vực công liên bang hay cấp tỉnh; và khi đi cùng vợ, chồng, bạn đời hoặc cha mẹ là thường trú nhân đang làm việc như vậy.

Theo quy định thi hành, doanh nghiệp Canada bao gồm công ty được thành lập theo luật của Canada hoặc của một tỉnh và có hoạt động liên tục tại Canada; người lao động phải được phân công ra nước ngoài toàn thời gian theo điều khoản của hợp đồng; và, để làm rõ hơn, khái niệm này loại trừ “doanh nghiệp chủ yếu nhằm giúp thường trú nhân đáp ứng nghĩa vụ cư trú trong khi sống ngoài Canada”.

Đọc cùng điều khoản loại trừ này, định nghĩa trên cho thấy một công ty được điều hành từ Việt Nam và không có hoạt động tại Canada không phải là doanh nghiệp Canada, nên những ngày điều hành công ty đó không được tính.

Thẻ thường trú nhân có hiệu lực 5 năm, và tư cách thường trú không mất khi thẻ hết hạn. Thường trú nhân đang ở nước ngoài mà không có thẻ còn hiệu lực cần giấy thông hành thường trú nhân để được lên phương tiện về Canada, và IRCC xét hồ sơ này để xác nhận người đó đã đáp ứng đủ 730 ngày.

Việc không đủ 730 ngày không tự động chấm dứt tư cách thường trú: IRCC cho biết một người vẫn là thường trú nhân cho đến khi có quyết định chính thức, quyết định đưa ra ở nước ngoài có thể được kháng cáo lên Ban Kháng cáo Di trú, và lý do nhân đạo có thể khắc phục việc vi phạm nghĩa vụ cư trú.

Úc: Quyền đi lại 5 năm

Bộ Nội vụ Úc cho biết thường trú nhân “không có quyền mặc nhiên được trở lại”: Việc tái nhập cảnh phụ thuộc vào quyền đi lại (travel facility) gắn với thị thực thường trú, thường có hiệu lực 5 năm kể từ ngày cấp, như với thị thực Đổi mới Kinh doanh diện 888.

Nếu quyền đi lại hết hạn khi người giữ thị thực đang ở nước ngoài, thị thực thường trú chấm dứt hiệu lực cùng lúc, và người đó cần thị thực Thường trú nhân Trở lại (Resident Return visa) để trở về với tư cách thường trú nhân.

Thị thực Thường trú nhân Trở lại cấp quyền đi lại mới 5 năm cho người đã ở Úc 730 ngày trong 5 năm trước khi nộp đơn. Nếu không đủ điều kiện này, người nộp đơn có thể được cấp quyền đi lại 12 tháng dựa trên các mối liên hệ với Úc “vừa đáng kể vừa có lợi cho Úc”.

Thị thực diện 157 cấp quyền đi lại 3 tháng vì lý do cấp thiết và nhân đạo cho việc vắng mặt, với người nộp đơn “không vắng mặt khỏi Úc trong 5 năm trước khi nộp đơn”, theo cách diễn đạt của trang này. Không quyền đi lại nào có thể được gia hạn.

Singapore: Giấy phép tái nhập cảnh là điều kiện giữ tư cách thường trú

Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Cửa khẩu Singapore (ICA) cho biết thường trú nhân Singapore cần có giấy phép tái nhập cảnh còn hiệu lực mỗi khi ra nước ngoài. Từ ngày 1/12/2025, thường trú nhân đang ở nước ngoài mà không có giấy phép còn hiệu lực có 180 ngày để nộp đơn, tính từ ngày xuất cảnh hoặc từ ngày giấy phép hết hạn khi đang ở nước ngoài; nếu đơn bị từ chối, tư cách thường trú chấm dứt.

Bỏ lỡ thời hạn này cũng dẫn đến kết quả đó, và tài liệu hỏi đáp của ICA cho biết sẽ không chấp nhận kháng nghị. Bộ Nội vụ Singapore cho biết không còn cách nào khôi phục tư cách thường trú sau khi đã mất, dù người đó vẫn ở nước ngoài hay đã trở về.

Giấy phép được xét theo từng trường hợp: Thường trú nhân phải thể hiện “cam kết tiếp tục đóng góp cho Singapore”.

Nhà đầu tư có tư cách thường trú qua Chương trình Nhà đầu tư Toàn cầu (GIP) được cấp giấy phép 5 năm. Theo bản thông tin ngày 5/5/2025 của Ủy ban Phát triển Kinh tế Singapore (EDB), để được gia hạn 5 năm, nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện đầu tư, điều kiện về doanh nghiệp, quỹ hoặc văn phòng quản lý tài sản gia đình, và điều kiện nhà đầu tư hoặc toàn bộ người phụ thuộc theo hồ sơ GIP cư trú tại Singapore hơn một nửa thời gian.

Để được gia hạn 3 năm, cần đáp ứng các điều kiện đầu tư và một trong hai điều kiện còn lại. Vì thế, một gia đình sống tại Việt Nam chỉ có thể được gia hạn 3 năm, thông qua điều kiện về doanh nghiệp, quỹ hoặc văn phòng quản lý tài sản gia đình.

EDB không cam kết về việc gia hạn, và bản thông tin vẫn ghi rằng tư cách thường trú mất khi rời Singapore mà không có giấy phép còn hiệu lực, một cách diễn đạt có trước quy định 180 ngày. Lộ trình GIP được xem xét cùng với văn phòng quản lý tài sản gia đình tại Singapore và Dubai trong một bài riêng.

Nhật Bản: Giấy phép tối đa 5 năm

Người nước ngoài cư trú tại Nhật Bản, chẳng hạn người có tư cách lưu trú quản lý kinh doanh, xin giấy phép tái nhập cảnh trước khi xuất cảnh; giấy phép có thể có hiệu lực tối đa 5 năm và không vượt quá thời hạn lưu trú của người đó.

Nếu có lý do chính đáng khiến người giữ giấy phép không thể trở về kịp, họ có thể nộp đơn qua cơ quan lãnh sự Nhật Bản để gia hạn tối đa 1 năm, trong phạm vi 6 năm kể từ ngày giấy phép có hiệu lực, theo Luật Quản lý Xuất nhập cảnh và Công nhận Người tị nạn.

Người cư trú cũng có thể chọn giấy phép tái nhập cảnh đặc biệt (みなし再入国許可) bằng cách thông báo khi làm thủ tục xuất cảnh; giấy phép này có hiệu lực 1 năm và không được gia hạn. Xuất cảnh mà không có giấy phép nào làm chấm dứt tư cách lưu trú.

Theo Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản, người không trở về trước khi giấy phép hết hạn phải nộp lại thẻ lưu trú trong vòng 14 ngày. Trong thời kỳ đại dịch, cơ quan này đã cho nhập cảnh lại với tư cách vĩnh trú (永住者) những người mà cơ quan gọi là người từng có tư cách vĩnh trú và không thể trở về trong thời hạn giấy phép.

Điều này cho thấy người có tư cách vĩnh trú ở nước ngoài quá thời hạn giấy phép sẽ mất tư cách đó.

Những điều bài viết này chưa xác lập

Chưa tìm thấy tuyên bố nào của USCIS, CBP hay Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho rằng riêng việc vắng mặt 6 tháng đã khiến thẻ xanh gặp rủi ro. Quy định 180 ngày được đọc trong ấn bản năm 2024 của Bộ luật Hoa Kỳ; các sửa đổi sau đó chưa được xác nhận.

Chưa xác lập được cách áp dụng tiêu chí từ bỏ tư cách thường trú đối với thường trú nhân có điều kiện, cũng như việc phỏng vấn I-829 có thể diễn ra ở nước ngoài hay không, và trang riêng về thị thực SB-1 của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chưa được kiểm tra. Hướng dẫn Mẫu I-131 và quy định liên bang diễn đạt khác nhau về thời điểm kết thúc giấy phép của thường trú nhân có điều kiện; bài viết này theo quy định liên bang.

Với Canada, cách tính các ngày có mặt không trọn, và bất kỳ quy định riêng nào cho người được đề cử theo dòng doanh nhân cấp tỉnh, chưa được xác lập.

Với Úc, Quy định Di trú (Migration Regulations) chưa được kiểm tra, trang riêng về thị thực Đổi mới Quốc gia diện 858 chưa được đọc, và chưa xác lập được một công ty ở Việt Nam có thể được coi là mối liên hệ có lợi cho Úc hay không.

Với Singapore, chưa tìm thấy văn bản hiện hành nào nêu thời hạn tối đa của giấy phép cho thường trú nhân thông thường; tuyên bố duy nhất của ICA về các yếu tố xét gia hạn tìm được có từ năm 2020; và việc các tiêu chí gia hạn của GIP có thay đổi kể từ tháng 12/2025 hay không chưa được xác lập.

Với Nhật Bản, chưa tìm thấy câu nào của cơ quan quản lý nói rõ rằng người có tư cách vĩnh trú không trở về trong thời hạn giấy phép sẽ mất tư cách đó, và sửa đổi năm 2024 cho phép thu hồi tư cách vĩnh trú vì các lý do khác chưa được nghiên cứu.

Phần về Việt Nam chưa được xác lập; cách xác định cư trú thuế tại Việt Nam đối với người có hộ chiếu thứ hai được trình bày trong một bài riêng.