Thị thực quản lý kinh doanh Nhật Bản: Bộ Tư pháp nâng ngưỡng tài chính từ 5 triệu lên 30 triệu yên

Từ ngày 16/10/2025, Nhật Bản siết điều kiện cư trú đối với người nước ngoài điều hành doanh nghiệp theo diện quản lý kinh doanh. Ngưỡng tài chính tăng từ 5 triệu lên 30 triệu yên, nhưng mức tăng này chỉ phản ánh một phần thay đổi: Người nộp đơn không còn được chọn giữa các phương án chứng minh quy mô kinh doanh mà phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu.

Video · 0:55Xem bản tin video dưới một phútTừ ngày 16/10/2025, Nhật Bản siết điều kiện cư trú với người nước ngoài điều hành doanh nghiệp theo diện quản lý kinh doanh. Ngưỡng tài chính tăng từ 5 triệu lên 30 triệu yên.

Cuối năm 2025, có 46.781 người mang tư cách lưu trú diện quản lý kinh doanh.

Quy định mới yêu cầu đồng thời tiền và nhân sự

Điều kiện của diện quản lý kinh doanh nằm trong Thông tư số 16 năm 1990 của Bộ Tư pháp, quy định các tiêu chuẩn theo Điều 7 khoản 1 điểm ii của Luật Kiểm soát xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn, dưới đây gọi là Thông tư tiêu chuẩn. Thông tư số 50 năm 2025, ban hành ngày 10/10 và có hiệu lực từ ngày 16/10/2025, đã thay thế mục dành cho diện này trong bảng tiêu chuẩn.

Trước ngày thay đổi, người nộp đơn chỉ cần đáp ứng 1 trong 3 tiêu chí về quy mô kinh doanh:

• Có ít nhất 2 nhân viên toàn thời gian cư trú tại Nhật Bản.
• Có vốn đăng ký hoặc tổng vốn góp từ 5 triệu yên.
• Có quy mô được công nhận là tương đương với 1 trong 2 tiêu chí trên.

Tiêu chí thứ ba, cho phép công nhận quy mô tương đương, đã bị bỏ. Quy định hiện hành yêu cầu doanh nghiệp đáp ứng đồng thời 2 điều kiện: Có ít nhất 1 nhân viên toàn thời gian cư trú tại Nhật Bản, ngoài người điều hành; và có tổng giá trị tài sản đưa vào hoạt động kinh doanh, bao gồm vốn và các khoản góp vốn, từ 30 triệu yên.

Không phải nhân viên nào cũng được tính vào điều kiện này. Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú Nhật Bản chỉ chấp nhận công dân Nhật Bản, người có tư cách thường trú đặc biệt hoặc người mang tư cách lưu trú thuộc Bảng phụ lục II của luật. Các tư cách thuộc bảng này gồm:

• Thường trú nhân.
• Vợ, chồng hoặc con của công dân Nhật Bản.
• Vợ, chồng hoặc con của thường trú nhân.
• Người có tư cách định trú.

Người mang thị thực lao động thông thường không được tính, dù giữ chức vụ cao đến đâu.

Ngoài quy mô kinh doanh, Thông tư tiêu chuẩn bổ sung 2 điều kiện trước đây chưa có.

Thứ nhất, trong số người điều hành hoặc người làm việc không theo chế độ bán thời gian, phải có ít nhất 1 người hiểu và sử dụng tiếng Nhật với mức độ tự chủ cao. Người này phải sống tại Nhật Bản trong thời gian người nộp đơn điều hành hoạt động kinh doanh.

Cơ quan quản lý xác định trình độ cần đạt là B2 theo Khung tham chiếu giáo dục tiếng Nhật. Các căn cứ chứng minh được chấp nhận gồm:

• Đạt N2 trong Kỳ thi năng lực tiếng Nhật (JLPT).
• Đạt 400 điểm trong Kỳ thi năng lực tiếng Nhật thương mại (BJT).
• Có 20 năm sống tại Nhật Bản thuộc nhóm người cư trú trung và dài hạn.
• Có bằng giáo dục đại học của Nhật Bản.
• Hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc tại Nhật Bản, sau đó học trung học phổ thông tại Nhật Bản.

Riêng với điều kiện tiếng Nhật, người mang thị thực lao động thông thường có thể được tính. Sự chấp nhận này không áp dụng cho điều kiện về nhân viên toàn thời gian nêu trên.

Thứ hai, người nộp đơn phải có bằng tiến sĩ, thạc sĩ hoặc bằng chuyên môn nghề nghiệp về quản lý hay lĩnh vực mà hoạt động kinh doanh cần đến; hoặc có 3 năm kinh nghiệm quản lý.

Yêu cầu thứ năm nằm trong một văn bản khác: Thông tư hướng dẫn thi hành Luật Kiểm soát xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn, dưới đây gọi là Thông tư thi hành. Theo văn bản này, kế hoạch kinh doanh nộp khi xin cấp tư cách lưu trú phải được người thẩm tra bên ngoài kiểm tra. Người đó phải thuộc 1 trong 3 nhóm:

• Chuyên gia tư vấn quản lý doanh nghiệp nhỏ và vừa có chứng nhận.
• Kế toán viên công chứng.
• Đại lý thuế có chứng chỉ hành nghề tại Nhật Bản.

Người thẩm tra không được giữ chức vụ hoặc làm nhân viên trong chính công ty của người nộp đơn. Chứng chỉ nước ngoài tương đương với 3 loại chứng chỉ Nhật Bản này không được chấp nhận.

Mức 30 triệu yên không phải lúc nào cũng là vốn

Cách tính 30 triệu yên khác nhau giữa công ty và cá nhân kinh doanh. Cơ quan quản lý đã phải làm rõ điểm này 2 lần.

Đối với công ty, đây là vốn đã thực góp, hoặc tổng vốn góp nếu doanh nghiệp được tổ chức theo mô hình công ty hợp danh và các loại hình tương tự. Quỹ dự trữ vốn, thặng dư vốn và lợi nhuận giữ lại không được tính. Doanh nghiệp cũng không được cộng tiền lương hay chi phí văn phòng để đủ ngưỡng.

Nếu một người điều hành nhiều công ty, phải có ít nhất 1 công ty tự đáp ứng mức 30 triệu yên. Vốn của các công ty không được cộng gộp.

Đối với cá nhân kinh doanh, con số này là tổng tiền đầu tư để vận hành hoạt động kinh doanh, bao gồm cơ sở kinh doanh, 1 năm tiền lương nhân viên và máy móc, thiết bị phục vụ hoạt động. Khi được hỏi liệu cá nhân kinh doanh có phải huy động 30 triệu yên vốn hay không, cơ quan quản lý trả lời rằng cách hiểu đó không đúng.

Địa điểm kinh doanh cũng có quy định riêng. Về nguyên tắc, nhà ở không được chấp nhận làm văn phòng. Cơ quan quản lý gắn yêu cầu này với việc bảo đảm văn phòng phù hợp với quy mô kinh doanh mà bộ tiêu chuẩn sửa đổi đặt ra.

Người đang cư trú có mốc chuyển tiếp đến ngày 16/10/2028

Người mới xin nhập cảnh hiện phải đáp ứng tiêu chuẩn mới. Sau ngày quy định có hiệu lực, chỉ còn 2 trường hợp được xét theo tiêu chuẩn cũ, đều dành cho hồ sơ đã bắt đầu trước đó.

Hồ sơ xin giấy chứng nhận tư cách lưu trú hoặc giấy phép nhập cảnh nộp trước ngày 16/10/2025 vẫn được xét theo tiêu chuẩn cũ. Nếu giấy chứng nhận tư cách lưu trú được cấp trước ngày này, người mang giấy có thể tiếp tục được áp dụng tiêu chuẩn cũ khi xin nhập cảnh trong 3 tháng tiếp theo. Hồ sơ nộp ở thời điểm hiện tại không thuộc trường hợp nào trong 2 trường hợp đó.

Với người đã mang tư cách lưu trú diện quản lý kinh doanh vào ngày 16/10/2025, mốc chuyển tiếp là ngày 16/10/2028. Đơn xin gia hạn nộp chậm nhất vào ngày này sẽ không bị từ chối chỉ vì chưa đáp ứng tiêu chuẩn mới. Cơ quan xét duyệt còn cân nhắc tình hình kinh doanh và khả năng đáp ứng điều kiện trong tương lai.

Đối với đơn nộp sau ngày 16/10/2028, nguyên tắc là phải đáp ứng tiêu chuẩn mới. Tuy nhiên, cơ quan quản lý nêu rõ một ngoại lệ: Nếu hoạt động kinh doanh lành mạnh, nghĩa vụ thuế đã được hoàn thành và dự kiến người nộp đơn sẽ đáp ứng tiêu chuẩn vào lần gia hạn kế tiếp, cơ quan xét duyệt sẽ cân nhắc toàn bộ quá trình cư trú. Trước câu hỏi liệu người không huy động đủ 30 triệu yên vào thời hạn này có buộc phải rời Nhật Bản hay không, cơ quan quản lý trả lời rằng điều đó không đúng.

Tác động của quy định còn vượt ra ngoài thủ tục gia hạn. Người mang tư cách quản lý kinh doanh, hoặc tư cách chuyên gia trình độ cao dựa trên hoạt động quản lý kinh doanh, sẽ không được cấp quyền thường trú nếu chưa đáp ứng tiêu chuẩn sửa đổi.

Ở mỗi lần gia hạn, cơ quan quản lý hiện cũng kiểm tra việc tham gia và đóng bảo hiểm lao động, bảo hiểm xã hội, cùng các nghĩa vụ thuế quốc gia và địa phương của doanh nghiệp. Chỉ có hoạt động kinh doanh lành mạnh và hồ sơ thuế doanh nghiệp đầy đủ chưa đủ để bảo đảm được gia hạn.

Diện khởi nghiệp cho thêm thời gian, không hạ ngưỡng tiền

Chương trình Thúc đẩy khởi nghiệp của người nước ngoài, được triển khai theo thông báo của Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI), cho phép người tham gia có thời gian chuẩn bị trước khi chuyển sang diện quản lý kinh doanh.

Một chính quyền địa phương hoặc tổ chức tư nhân được bộ trưởng chứng nhận sẽ kiểm tra kế hoạch chuẩn bị khởi nghiệp và cấp giấy xác nhận. Trên cơ sở giấy này, cơ quan xuất nhập cảnh có thể cấp tư cách lưu trú diện hoạt động đặc định — tư cách cho phép thực hiện những hoạt động được chỉ định — để chuẩn bị khởi nghiệp, với tổng thời gian tối đa 2 năm. Cơ chế riêng từng áp dụng tại các đặc khu đã được hợp nhất vào chương trình, và chương trình được triển khai trên toàn quốc từ ngày 1/1/2025.

Ngày cấp giấy xác nhận quyết định bộ tiêu chuẩn áp dụng khi chuyển diện. Nếu giấy được cấp trước ngày thông báo sửa đổi của METI có hiệu lực, hồ sơ chuyển sang diện quản lý kinh doanh sau đó được xét theo tiêu chuẩn cũ. Nếu giấy được cấp từ ngày thông báo có hiệu lực trở đi, hồ sơ phải đáp ứng tiêu chuẩn mới.

Với nhóm giấy xác nhận cấp từ ngày đó, chương trình chỉ lùi thời điểm phải đáp ứng ngưỡng 30 triệu yên. Thời gian chuẩn bị khởi nghiệp còn được tính vào 3 năm kinh nghiệm quản lý, một trong 2 cách đáp ứng điều kiện mới về năng lực của người nộp đơn.

Bản thân chương trình cũng có điều kiện đầu vào: Người tham gia phải có 1 năm kinh nghiệm kinh doanh hoặc có bằng cấp thuộc các loại được chấp nhận đối với diện quản lý kinh doanh.

Diện làm việc từ xa xét thu nhập, không yêu cầu đầu tư

Diện hoạt động đặc định dành cho người làm việc từ xa xuyên biên giới không đòi hỏi thành lập công ty tại Nhật Bản, góp vốn hay tuyển nhân viên. Người được cấp tư cách này có thể sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông để làm việc cho người sử dụng lao động ở nước ngoài, hoặc cung cấp dịch vụ, hàng hóa có thu tiền cho người ở nước ngoài, trong thời gian tối đa 6 tháng.

Thay cho điều kiện đầu tư, người nộp đơn phải có thu nhập cá nhân hằng năm ít nhất 10 triệu yên tại thời điểm nộp hồ sơ. Họ cũng phải có bảo hiểm tư nhân cho rủi ro tử vong, thương tích và bệnh tật trong toàn bộ thời gian lưu trú, với mức bảo hiểm chi phí điều trị ít nhất 10 triệu yên.

Đây cũng là diện có thời gian lưu trú ngắn nhất trong các diện được đề cập. Tư cách này không được gia hạn; muốn quay lại lưu trú theo diện này, người tham gia phải ở ngoài Nhật Bản ít nhất 6 tháng trước đó. Họ không được cấp thẻ cư trú và không được làm việc theo hợp đồng với người sử dụng lao động hoặc khách hàng Nhật Bản.

Danh sách đủ điều kiện gồm 51 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, 8 nơi thuộc Đông Á hoặc Đông Nam Á là Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Brunei, Singapore, Hàn Quốc, Hồng Kông và Đài Loan. Việt Nam, Philippines, Trung Quốc đại lục và Ấn Độ không nằm trong danh sách.

Diện nhà đầu tư vẫn là dự thảo sau hạn tháng 3/2025

Danh mục hoạt động đặc định của Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và lưu trú có các mục về khởi nghiệp và làm việc từ xa được bổ sung trong những năm gần đây, nhưng không có diện nhà đầu tư hay nhà đầu tư thiên thần — người đầu tư vào doanh nghiệp ở giai đoạn đầu.

Luật Đặc khu chiến lược quốc gia, theo phiên bản có hiệu lực từ ngày 31/7/2026, cũng không có từ “thiên thần” hoặc “nhà đầu tư”, dù luật có quy định và gọi tên những cơ chế nhập cư qua đặc khu đang tồn tại.

Cam kết xây dựng diện này đã có từ 3 năm trước. Kế hoạch hành động thu hút nhân lực và vốn từ nước ngoài ngày 26/4/2023 yêu cầu Bộ Tư pháp và METI tạo thuận lợi hơn cho việc cấp tư cách lưu trú này.

Tiếp đó, trong quyết định của Nội các ngày 16/6/2023, Định hướng tổng thể và kế hoạch hành động cho chủ nghĩa tư bản kiểu mới nêu việc nghiên cứu thị thực nhà đầu tư dựa trên tài sản nắm giữ và lịch sử đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp. Chính phủ dự kiến sử dụng khuôn khổ đặc khu và tham khảo mô hình Vương quốc Anh.

Kế hoạch thực hiện cải cách quy định ngày 21/6/2024 đặt ra thời hạn triển khai các biện pháp cần thiết vào khoảng cuối năm tài khóa 2024, tức ngày 31/3/2025.

Tuy nhiên, văn bản hiện có vẫn là phương án thiết kế. Ngày 29/1/2025, cơ quan quản lý trình phương án lên nhóm công tác về đặc khu và ghi rõ đây là dự thảo tại thời điểm đó. Theo dự thảo, người tham gia sẽ được cấp tư cách hoạt động đặc định với tổng thời gian 5 năm để đầu tư, tư vấn và hỗ trợ các công ty mới thành lập. Vợ hoặc chồng và con có thể đi cùng; người tham gia không được làm việc ngoài phạm vi hoạt động của tư cách lưu trú này.

Dự thảo liệt kê các điều kiện nhưng kết thúc bằng cụm “và các điều kiện khác”, nên đây chưa phải danh sách khép kín. Những nội dung được nêu gồm:

• Độ tuổi, quốc tịch và tư cách đạo đức của người nộp đơn.
• Lịch sử đầu tư, kinh nghiệm quản lý và tài sản.
• Thanh toán qua tài khoản ngân hàng tại Nhật Bản.
• Nắm giữ cổ phần trong một công ty Nhật Bản chưa niêm yết, được thành lập chưa quá 10 năm và đã qua sàng lọc để xác định là đối tượng đầu tư phù hợp.
• Hoạt động dự kiến đóng góp cho hệ sinh thái khởi nghiệp của đặc khu.

Chỉ 2 điều kiện có giới hạn cụ thể: Người nộp đơn phải từ 18 tuổi, và công ty nhận đầu tư phải nằm trong vòng 10 năm kể từ ngày thành lập.

Các thông số quyết định quy mô tài chính và kinh nghiệm cần có đều chưa được định lượng. Tổng giá trị các khoản người nộp đơn đã đầu tư, thời gian kinh nghiệm quản lý, mức tài sản và giá trị cổ phần chỉ được ghi là “một mức nhất định” hoặc “một thời gian nhất định”. Tài liệu cũng nêu rằng muốn tạo tư cách lưu trú này phải sửa Luật Đặc khu chiến lược quốc gia.

Báo cáo tiến độ tháng 7/2026 của Văn phòng Nội các, công bố 15 tháng sau thời hạn, ghi nhận các chính quyền đề xuất đã khảo sát nhà đầu tư trong năm tài khóa 2025. Điều kiện tham gia, cơ chế xét duyệt và giám sát vẫn đang được xem xét; các bộ tiếp tục phối hợp. Báo cáo không đặt ra thời hạn mới.

Hai mốc đã xác định, một lộ trình chưa có ngày triển khai

Ngày 16/10/2028 là hạn cuối để người đã mang tư cách quản lý kinh doanh vào ngày 16/10/2025 nộp đơn gia hạn thuộc cơ chế chuyển tiếp, theo đó hồ sơ không bị từ chối chỉ vì chưa đáp ứng tiêu chuẩn mới. Sau mốc này, hồ sơ phải đáp ứng tiêu chuẩn mới như các trường hợp khác, có tính đến ngoại lệ mà cơ quan quản lý đã nêu. Chưa văn bản nào có thể xác định trước ngoại lệ đó sẽ được áp dụng rộng đến đâu.

Lần sửa đổi tiếp theo của Thông tư tiêu chuẩn đã được ban hành và sẽ có hiệu lực ngày 1/4/2027. Mục dành cho diện quản lý kinh doanh giữ nguyên từng chữ so với quy định hiện hành. Vì vậy, muốn thay đổi thêm ngưỡng tài chính, Nhật Bản phải ban hành một sửa đổi khác.

Riêng diện nhà đầu tư vẫn chưa có ngày triển khai. Đến tháng 7/2026, các điều kiện còn đang được xây dựng, trong khi luật cần làm cơ sở cho diện này, theo phiên bản có hiệu lực cuối tháng đó, vẫn chưa có quy định nào về nhà đầu tư.