Luật nghĩa vụ quân sự ở Singapore áp dụng với cả thường trú nhân

Một gia đình Việt Nam chọn lộ trình cư trú hoặc quốc tịch cho mọi thành viên có thể đồng thời đưa các con trai vào diện nghĩa vụ quân sự theo luật của một quốc gia khác. Đạo luật Nhập ngũ (Enlistment Act) của Singapore áp dụng với thường trú nhân, nên nghĩa vụ có thể bắt đầu từ khi được cấp thường trú.

Luật của Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và Thụy Sĩ, theo văn bản đã đọc ngày 5/11/2026, nêu đối tượng là công dân, nên với người con trai, nghĩa vụ ở các nước này đi theo quốc tịch, không đi theo việc được cấp thường trú. Riêng luật của Việt Nam không liệt kê căn cứ hoãn hay miễn nào dựa trên việc cư trú ở nước ngoài.

Mỗi văn bản bắt đầu áp dụng với người con trai từ lúc nào

Singapore: Nghĩa vụ có thể phát sinh từ khi được cấp thường trú

Đạo luật Nhập ngũ áp dụng với công dân và thường trú nhân từ 16½ đến 40 tuổi, hoặc đến 50 tuổi trong một số trường hợp được liệt kê; văn bản của đạo luật không dùng chữ “male” (nam). ICA nêu: Theo Đạo luật Nhập ngũ 1970, mọi nam giới là công dân hoặc thường trú nhân Singapore đều phải thực hiện nghĩa vụ quân sự quốc gia (National Service) trừ khi được miễn.

Cùng trang đó cho biết nghĩa vụ bao gồm cả nam giới được cấp quốc tịch hoặc thường trú với tư cách sinh viên nước ngoài hoặc theo diện bảo lãnh của cha mẹ. Trên các trang đã đọc của hai cơ quan, trường hợp duy nhất được nêu là miễn theo thủ tục hành chính: Đó là thường trú nhân được cấp theo diện chuyên gia, nhân sự kỹ thuật và lao động có tay nghề (Professionals/Technical Personnel and Skilled Workers Scheme).

ICA nêu nhà đầu tư nước ngoài là một diện thường trú không cần người bảo lãnh và dẫn chiếu tới Chương trình Nhà đầu tư Toàn cầu của Ủy ban Phát triển Kinh tế Singapore. Các trang đã đọc không nói diện này có bao gồm con của nhà đầu tư hay không, cũng không nói căn cứ miễn theo thủ tục hành chính có áp dụng với các con hay không.

Theo ICA, việc từ bỏ hoặc mất quốc tịch hay tư cách thường trú mà chưa hoàn thành nghĩa vụ phục vụ toàn thời gian ảnh hưởng đến các đơn xin làm việc và học tập của chính người đó, cũng như việc gia hạn giấy phép tái nhập cảnh và các đơn xin quốc tịch, thường trú của thành viên gia đình.

Hàn Quốc: Thường trú không kéo theo nghĩa vụ, quốc tịch thì có

Luật Nghĩa vụ quân sự của Hàn Quốc áp dụng với nam giới là công dân Hàn Quốc (Điều 3). Người nước ngoài chịu nghĩa vụ này qua việc có quốc tịch Hàn Quốc: Nhập quốc tịch thông thường theo Luật Quốc tịch đòi hỏi đã cư trú liên tục 5 năm, có tư cách lưu trú cho phép thường trú và đã đến tuổi thành niên (Điều 5); con chưa thành niên có thể nộp đơn cùng cha hoặc mẹ và có quốc tịch khi cha hoặc mẹ có quốc tịch (Điều 8).

Nghị định thi hành (Điều 136) liệt kê nam giới có quốc tịch Hàn Quốc theo các Điều 5 đến 8 của Luật Quốc tịch trong số những người mà giám đốc cơ quan nhân lực quân sự cấp vùng có thể xếp vào diện lao động thời chiến, không cần khám tuyển nghĩa vụ quân sự, nếu người đó muốn (Luật Nghĩa vụ quân sự, khoản 1 Điều 64).

Nam giới muốn phục vụ tại ngũ hoặc phục vụ xã hội thay cho diện này có thể được thay đổi quyết định xếp diện (Nghị định thi hành, khoản 5 Điều 136). Diện lao động thời chiến gồm những người không đủ điều kiện phục vụ tại ngũ hoặc phục vụ bổ sung và những người khác được luật xếp vào diện này, và được gọi tập trung khi có chiến tranh hoặc tình trạng khẩn cấp quốc gia tương đương (Luật Nghĩa vụ quân sự, Điều 5, 53).

Thổ Nhĩ Kỳ: Người nhập quốc tịch sau này có điều luật riêng

Điểm (b) khoản 1 Điều 12 của Luật số 5901 cho phép Tổng thống cấp quốc tịch cho người giữ giấy phép cư trú ngắn hạn dành cho người nước ngoài không làm việc tại Thổ Nhĩ Kỳ nhưng đầu tư trong phạm vi và mức do Tổng thống ấn định (Luật số 6458, điểm (j) khoản 1 Điều 31). Điều kiện kèm theo là không có trở ngại về an ninh quốc gia hoặc trật tự công cộng.

Điều khoản này cũng áp dụng với người giữ Thẻ Turquoise, với vợ hoặc chồng là người nước ngoài, và với con chưa thành niên hay con phụ thuộc là người nước ngoài của người đó hoặc của vợ, chồng người đó. Một bài viết trước đã đưa tin Bộ Nội vụ cho biết hồ sơ nhà đầu tư được xử lý theo điều khoản này.

Khoản 1 Điều 43 của Luật số 7179 đặt quy tắc cho người nhập quốc tịch Thổ Nhĩ Kỳ sau này. Người đó thực hiện nghĩa vụ theo tuổi và trình độ học vấn vào ngày nhập quốc tịch, như những người đến tuổi nhập ngũ trong năm đó. Người chứng minh đã phục vụ, hoặc được coi là đã hoàn thành nghĩa vụ phục vụ, tại nước mà từ đó họ đến, và người từ 22 tuổi trở lên trong năm nhập quốc tịch, đều được coi là đã phục vụ.

Sau đó văn bản nêu rằng việc phục vụ của “họ” được hoãn 2 năm kể từ ngày nhập quốc tịch nếu họ muốn, và khi động viên “họ” có thể được điều vào quân đội theo nhu cầu. Điều 43 không áp dụng với người nhập quốc tịch theo quan hệ huyết thống (khoản 3 Điều 43).

Người cư trú ở nước ngoài có hai quốc tịch trở lên có thể được hoãn các thủ tục nghĩa vụ quân sự đến hết năm tròn 35 tuổi, khi nộp đơn qua cơ quan lãnh sự Thổ Nhĩ Kỳ (Điều 38).

Sau ít nhất 3 năm thực tế ở nước ngoài, người đó được coi là đã phục vụ khi nộp đơn đến cơ quan nghĩa vụ quân sự của mình qua cơ quan lãnh sự và nộp trước một khoản tiền bằng euro tính theo công thức (khoản 1, 2 Điều 39); không áp dụng khi động viên hoặc có chiến tranh (khoản 11 Điều 39).

Thụy Sĩ: Các văn bản nêu đối tượng là công dân, và một điều khoản nêu người nước ngoài

Hiến pháp Liên bang quy định mọi nam giới Thụy Sĩ phải thực hiện nghĩa vụ quân sự, với hình thức thay thế là phục vụ dân sự, và nam giới Thụy Sĩ không thực hiện hình thức nào thì phải nộp thuế thay thế (Điều 59). Luật Quân sự nhắc lại nghĩa vụ này đối với mọi công dân Thụy Sĩ; văn bản không dùng các từ tiếng Đức chỉ người nước ngoài, giấy phép định cư hay giấy phép cư trú.

Luật Thuế thay thế nghĩa vụ quân sự dùng từ chỉ người nước ngoài đúng một lần, trong một điều khoản ủy quyền (khoản 2 Điều 47): Hội đồng Liên bang được phép áp dụng thuế này với người nước ngoài cư trú tại Thụy Sĩ nếu nước mà họ là công dân buộc công dân Thụy Sĩ phải phục vụ hoặc nộp tiền.

Việc tuyển quân phải hoàn tất chậm nhất đến hết năm nam giới tròn 24 tuổi (khoản 2 Điều 9); việc này chỉ được thực hiện muộn hơn nếu Hội đồng Liên bang quy định, nếu nghĩa vụ phục vụ huấn luyện vẫn có thể hoàn thành trong giới hạn tuổi của nghĩa vụ quân sự, và nếu người đó đồng ý (khoản 3 Điều 9).

Việt Nam: Cư trú ở nước ngoài không phải căn cứ hoãn hay miễn

Luật Nghĩa vụ quân sự của Việt Nam (văn bản hợp nhất tháng 9/2026) quy định công dân đã đăng ký nghĩa vụ quân sự (nam giới đăng ký từ 17 tuổi, Điều 12) phải chuyển đăng ký khi thay đổi nơi cư trú, nơi làm việc hoặc học tập, và phải đăng ký tạm vắng nếu đi khỏi những nơi đó từ 3 tháng trở lên (khoản 2, 3 Điều 17).

Điều 41 không liệt kê căn cứ tạm hoãn hay miễn gọi nhập ngũ nào dựa trên việc cư trú ở nước ngoài hay tình trạng ở nước ngoài, và khoản 2 Điều 4 nêu công dân trong độ tuổi phải thực hiện nghĩa vụ quân sự không phân biệt nơi cư trú.

Điều 26 của Luật Quốc tịch Việt Nam (văn bản hợp nhất) liệt kê 5 căn cứ mất quốc tịch Việt Nam; việc có quốc tịch nước khác không nằm trong đó (bài viết trước).

Những điều bài viết này chưa xác lập

Israel không nằm trong phạm vi bài: Chưa tìm được văn bản chính thức hiện hành của Luật Nghĩa vụ Quốc phòng (Defense Service Law) của nước này.

Về Singapore, chưa xác lập được văn bản nào đặt ra giới hạn chỉ áp dụng với nam giới, và chưa đọc các quy định thi hành Đạo luật Nhập ngũ (Enlistment Regulations) cùng quy định về giấy phép xuất cảnh tại Điều 32.

Về Hàn Quốc, chưa xác lập được nam giới nhập quốc tịch được xếp vào diện nào nếu không đề nghị.

Về Thổ Nhĩ Kỳ, chưa xác lập được các đại từ trong khoản 1 Điều 43 chỉ những ai, cũng như khoản 3 Điều 43 có áp dụng với trẻ em có quốc tịch cùng cha hoặc mẹ theo điểm (b) khoản 1 Điều 12 hay không. Số tiền euro theo Điều 39 và mức phạt bằng lira theo Điều 24 cũng chưa xác lập được.

Với Thụy Sĩ, chưa xác lập được nam giới nhập quốc tịch sau 24 tuổi được tuyển quân thế nào, hay thẩm quyền tại khoản 2 Điều 47 đã được sử dụng hay chưa. Chưa đọc các quy định xử phạt đối với việc từ chối phục vụ.

Về Việt Nam, chưa xác lập được nội dung các nghị định hướng dẫn, việc khoản 3 Điều 17 có bao gồm việc ở nước ngoài hay không, và hai nghĩa vụ tác động lẫn nhau thế nào đối với người có cả hai.