Việt Nam không có tên trong bảng hiệp ước E-2 của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ

Sổ tay Đối ngoại (Foreign Affairs Manual, FAM) của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ liệt kê trong một bảng những nước có công dân có thể được xếp vào diện E theo hiệp ước. Bảng này ghi mốc sửa đổi ngày 17/2/2026 và không có dòng nào cho Việt Nam. Thị thực nhà đầu tư E-2 phụ thuộc vào việc người nộp đơn mang quốc tịch của một nước có tên trong bảng.

Video · 0:48Xem bản tin video dưới một phútBảng hiệp ước trong Sổ tay Đối ngoại của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, bản sửa đổi ngày 17/2/2026, đọc ngày 26/10/2026, không có dòng nào cho Việt Nam. Diện E-2 xét theo quốc tịch của nước có tên trong bảng.

Đối với quốc tịch có được “thông qua một khoản đầu tư tài chính” (through a financial investment), luật bổ sung điều kiện nơi cư trú gốc (domicile) 3 năm, và không định nghĩa cụm từ này lẫn từ “domiciled”.

Diện E-2 là gì và bảng trong Sổ tay cho thấy điều gì

E-2 là diện nhà đầu tư trong nhóm phân loại E tại điểm (a)(15)(E) thuộc Điều 1101, Tiêu đề 8 của Bộ luật Hoa Kỳ. Diện này dành cho người nước ngoài có quyền nhập cảnh theo một hiệp ước thương mại và hàng hải giữa Hoa Kỳ và “quốc gia mà người nước ngoài đó là công dân”.

Nhà đầu tư nhập cảnh “chỉ để phát triển và điều hành hoạt động của một doanh nghiệp” mà người đó đã đầu tư, hoặc đang trong quá trình tích cực đầu tư, “một lượng vốn đáng kể”.

Theo Sổ tay Đối ngoại của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, các nước có công dân có thể được cấp diện E, theo một hiệp ước đủ điều kiện hoặc theo luật mở rộng cùng quyền lợi đó, được liệt kê trong một bảng tại mục 9 FAM 402.9-10. Bảng có tiêu đề “Treaties and Laws Containing Trader and Investor Provisions in Effect between the United States and Other Countries” (tạm dịch: các hiệp ước và luật có điều khoản về thương nhân và nhà đầu tư đang có hiệu lực giữa Hoa Kỳ và các nước khác).

Đọc ngày 26/10/2026, ở bản sửa đổi ghi mốc 17/2/2026, bảng không có dòng nào cho Việt Nam. Các dòng xếp theo thứ tự bảng chữ cái tiếng Anh, nên một dòng cho Việt Nam sẽ nằm giữa Vương quốc Anh và Nam Tư (Yugoslavia), và ở đó không có dòng nào. Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) dẫn người đọc đến trang Treaty Countries (các nước có hiệp ước) của Bộ Ngoại giao để xem danh sách hiện hành.

Bảng này thay đổi theo luật và theo hiệp ước. Bồ Đào Nha có tên theo Luật Công số 117-263; theo Sổ tay, thị thực E được cấp cho công dân Bồ Đào Nha từ ngày 15/3/2024, sau khi Bộ Ngoại giao xác nhận Bồ Đào Nha dành tình trạng tương tự cho công dân Hoa Kỳ. Với Ecuador, một chú thích giữ diện E-2 đến ngày 18/5/2028 cho công dân có các khoản đầu tư đủ điều kiện đã có tại Hoa Kỳ chậm nhất vào ngày 18/5/2018.

Quốc tịch quyết định ai đủ điều kiện

Các quy định, đọc theo trạng thái ngày 22/10/2026, giao vấn đề quốc tịch cho quốc gia liên quan. Với nhà đầu tư, quốc tịch “do các cơ quan có thẩm quyền của quốc gia mà người nước ngoài đó là công dân xác định”, theo quy định của Bộ An ninh Nội địa (DHS) trong Bộ Quy định Liên bang Hoa Kỳ (8 CFR 214.2). Quy định của Bộ Ngoại giao (22 CFR 41.51) giao việc này cho “các cơ quan có thẩm quyền của quốc gia mà người nước ngoài đó nhận là công dân”.

Sổ tay nêu rằng nhà đầu tư “dù là cá nhân hay doanh nghiệp, phải mang quốc tịch của nước có hiệp ước”. Doanh nghiệp mang quốc tịch của các chủ sở hữu là cá nhân, còn nước nơi doanh nghiệp được thành lập “không liên quan”. Khi một chủ sở hữu có hai quốc tịch cùng đủ điều kiện diện E, Sổ tay yêu cầu chọn một quốc tịch cho mọi mục đích diện E liên quan đến công ty đó.

Theo quy định của DHS, nhân viên diện E-2 “phải có cùng quốc tịch với người nước ngoài là chủ sử dụng lao động chính”.

Điều này cho thấy công dân Việt Nam không đủ điều kiện chỉ bằng quốc tịch Việt Nam: Bảng đã đọc không có dòng nào cho Việt Nam, và điều kiện đủ tiêu chuẩn đi theo quốc tịch của một nước có tên trong bảng.

Luật Quốc tịch Việt Nam có quy định riêng về nhiều quốc tịch. Trong văn bản hợp nhất 53/VBHN-VPQH, Điều 4 quy định Nhà nước công nhận công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp Luật có quy định khác. Khoản 1 Điều 27 quy định công dân có đơn xin thôi quốc tịch Việt Nam để nhập quốc tịch nước ngoài thì có thể được thôi quốc tịch Việt Nam.

Khoản 4 Điều 5 quy định rằng trên lãnh thổ Việt Nam, Nhà nước chỉ công nhận quốc tịch Việt Nam đối với công dân Việt Nam đồng thời có quốc tịch nước ngoài trong quan hệ với cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Điều kiện 3 năm đối với quốc tịch có được thông qua một khoản đầu tư tài chính

Phần mở đầu của điểm (E) trong luật có một điều kiện thứ hai, đặt trong ngoặc đơn (bản dịch; từ gốc để trong ngoặc vuông):

(hoặc, đối với người nước ngoài có được quốc tịch liên quan thông qua một khoản đầu tư tài chính [through a financial investment] và trước đó chưa từng được cấp diện theo điểm này, quốc gia mà người đó mang quốc tịch và đã có nơi cư trú gốc [domiciled] liên tục không dưới 3 năm vào bất kỳ thời điểm nào trước khi nộp đơn xin thị thực không định cư theo điểm này)

Điều 5902(b) của Luật Công số 117-263, ban hành ngày 23/12/2022, đã bổ sung các từ này. Khoản (a) của cùng điều đó mở rộng diện E-1 và E-2 cho công dân Bồ Đào Nha nếu Bồ Đào Nha dành tình trạng tương tự cho công dân Hoa Kỳ.

Theo nội dung đã đọc, chương Sổ tay, 8 CFR 214.2(e), 22 CFR 41.51 và trang E-2 của USCIS không dùng cụm “financial investment”. Luật không định nghĩa cụm này lẫn từ “domiciled”. Quốc tịch Grenada và hiệp ước E-2 đã được trình bày trong một bài trước.

Vốn đầu tư: Không có con số cố định

Sổ tay nêu rằng “không có con số đô-la cố định nào là mức đầu tư tối thiểu để được coi là ‘đáng kể’ đối với thị thực E-2”. Phép thử là tính tương xứng: “Chi phí kinh doanh càng thấp thì tỷ lệ phần trăm đầu tư được yêu cầu càng cao”. Quy định dùng cùng thang trượt đó và không nêu con số nào; các con số đô-la duy nhất trong 8 CFR 214.2(e) thuộc một diện riêng cho Quần đảo Bắc Mariana.

Theo 8 CFR 214.2(e), khoản đầu tư là vốn được đặt vào tình trạng “có rủi ro theo nghĩa thương mại với mục tiêu tạo ra lợi nhuận”, do nhà đầu tư sở hữu và kiểm soát, đồng thời “cam kết không thể rút lại” cho doanh nghiệp.

Doanh nghiệp phải là “một hoạt động thương mại hoặc kinh doanh có thật, đang vận hành và hoạt động” và không ở mức “cận biên”: Doanh nghiệp cần có khả năng, hiện tại hoặc trong tương lai, tạo ra thu nhập vượt mức sống tối thiểu cho nhà đầu tư và gia đình, hoặc tạo đóng góp kinh tế đáng kể.

Cũng theo quy định này, khả năng đó “nhìn chung nên đạt được trong vòng 5 năm kể từ ngày người nước ngoài bắt đầu hoạt động kinh doanh bình thường của doanh nghiệp”. Nhà đầu tư phải xin nhập cảnh “chỉ để phát triển và điều hành doanh nghiệp” và phải chứng minh quyền kiểm soát, qua việc sở hữu ít nhất 50% doanh nghiệp, quyền kiểm soát vận hành hoặc các phương thức khác.

Sổ tay nhắc viên chức rằng nhiều tiêu chuẩn diện E “chịu sự vận dụng nhiều phán đoán và quyền quyết định”, và nghĩa vụ chứng minh thuộc về người nộp đơn.

Thị thực và thời gian lưu trú kéo dài bao lâu

Hiệu lực của thị thực và thời hạn lưu trú là hai việc riêng. Theo 22 CFR 41.112, hiệu lực thị thực “không liên quan đến” thời gian mà cơ quan di trú tại cửa khẩu có thể cho phép người đó ở lại. Hiệu lực này theo các biểu mà Bộ Ngoại giao cung cấp cho viên chức lãnh sự, và thị thực không định cư của Hoa Kỳ không có hiệu lực quá 10 năm.

Nhà đầu tư theo hiệp ước có thể được nhập cảnh với thời hạn ban đầu không quá 2 năm, và việc gia hạn có thể được cấp “theo từng đợt không quá 2 năm”. Quy định không nêu số lần gia hạn, và USCIS cho biết không giới hạn số lần gia hạn mà người diện E-2 có thể được cấp. Biểu phí lãnh sự ghi phí xử lý 315 USD mỗi người cho thị thực không định cư diện E.

Hai đề xuất của Bộ An ninh Nội địa, chưa đề xuất nào là quy định cuối cùng, tác động đến thời gian lưu trú diện E-2. Đề xuất ngày 11/9/2026 sẽ xóa ân hạn 60 ngày, nội dung đã được trình bày trong một bài trước; hạn nhận ý kiến là ngày 10/11/2026.

Đề xuất thứ hai, ngày 14/10/2026, sẽ bỏ việc USCIS tôn trọng một quyết định phê duyệt trước đó với cùng các dữ kiện khi xét yêu cầu gia hạn. Đề xuất này nêu E-2 trong số nhiều diện, và hạn nhận ý kiến là ngày 13/11/2026.

Gia đình, ý định rời khỏi Hoa Kỳ và thẻ xanh

Vợ hoặc chồng và con chưa kết hôn dưới 21 tuổi có thể đi cùng hoặc đến sau nhà đầu tư E-2, bất kể quốc tịch của họ. USCIS coi vợ hoặc chồng giữ diện E-2 hoặc E-2S còn hiệu lực là “được phép làm việc theo tình trạng lưu trú”. Sổ tay mô tả mã nhập cảnh của con là mã dành cho con phụ thuộc “không được phép làm việc”.

E-2 là diện không định cư. Người nước ngoài thuộc diện E “phải duy trì ý định rời khỏi Hoa Kỳ khi tình trạng E-1 hoặc E-2 hết hạn hoặc chấm dứt”, theo quy định của DHS.

Quy định này cũng nêu rằng đơn xin nhập cảnh lần đầu, chuyển đổi diện hoặc gia hạn lưu trú diện E “không thể bị từ chối chỉ vì” đã có yêu cầu chứng nhận lao động thường trú được chấp thuận, hoặc đơn bảo lãnh thị thực định cư theo diện ưu tiên đã nộp hoặc đã được chấp thuận.

Sổ tay nêu thêm rằng người thụ hưởng một đơn bảo lãnh định cư phải thuyết phục viên chức về ý định rời khỏi Hoa Kỳ khi hết thời gian lưu trú được phép, “và không ở lại Hoa Kỳ để điều chỉnh tình trạng hoặc tiếp tục ở lại Hoa Kỳ theo cách khác”.

Danh sách các diện thẻ xanh của USCIS có diện “Immigrant investor” (nhà đầu tư định cư), được trình bày riêng tại trang chương trình EB-5, và không có mục nào cho E-2.

Những điều bài viết này chưa xác lập

Trang Treaty Countries của Bộ Ngoại giao, mà USCIS nêu để tra danh sách hiện hành, chưa được mở; bảng trong Sổ tay là phần đã đọc. Các bảng đối ứng thị thực cũng chưa được mở, nên bài không nêu hiệu lực thị thực, số lần nhập cảnh hay phí đối ứng của bất kỳ nước nào.

Nghĩa của “financial investment” trong điều kiện 3 năm, việc một cách có được quốc tịch cụ thể có thuộc cụm này hay không, yêu cầu của “domiciled” và cách một viên chức lãnh sự áp dụng điều kiện này đều chưa được xác lập; không văn bản nào đã đọc định nghĩa hay áp dụng chúng.

Việc điều kiện này có áp dụng cho quốc tịch có được trước ngày 23/12/2022 hay không chưa được xác lập. Điều 5902 theo bản đã đọc không có điều khoản chuyển tiếp, và không văn bản nào đã đọc đề cập vấn đề này.

Cách Hoa Kỳ đối xử với người vừa có quốc tịch Việt Nam vừa có quốc tịch của một nước có hiệp ước chưa được xác lập. Quy tắc của Sổ tay về người có hai quốc tịch liên quan đến chủ sở hữu có hai quốc tịch đều đủ điều kiện, và không văn bản nào đã đọc nối quy tắc đó với khoản 4 Điều 5 của luật Việt Nam.

Luật được đọc ở bản năm 2024 của Bộ luật Hoa Kỳ. Ngày 26/10/2026, trang govinfo chưa có bản mới hơn, và không tìm thấy sửa đổi nào đối với điểm (E) sau Luật Công số 117-263.

Chưa xác lập được liệu có khoản phí nào ngoài 315 USD trong biểu phí áp dụng cho thị thực E hay không. Thời gian xử lý, thời gian chờ hẹn và tỷ lệ chấp thuận đối với hồ sơ E-2 cũng chưa được xác lập.