Thị thực vàng Ý

Bốn lộ trình với bốn ngưỡng riêng: 2 triệu EUR vào trái phiếu chính phủ Ý; 500.000 EUR vào một công ty trách nhiệm hữu hạn của Ý; 250.000 EUR vào một doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo của Ý; hoặc 1 triệu EUR cho một sáng kiến thiện nguyện.

Hai quy tắc đi kèm quan trọng ngang bản thân các con số. Thứ nhất, thị thực chỉ cấp cho một khoản đầu tư thuộc đúng một lộ trình — không được cộng gộp các khoản rót vào những đối tượng khác nhau, cũng không được cộng gộp những loại đầu tư khác nhau mà từng khoản riêng lẻ chưa đạt ngưỡng tối thiểu của lộ trình ấy.

Thứ hai, khoản đầu tư đã thực hiện toàn bộ hoặc một phần trước khi nộp đơn thì không đủ tư cách — tiền phải đi sau hồ sơ, không phải đi trước. Về nội hàm từng lộ trình, trái phiếu gồm CCT/CCTeu, CTZ, BTP, BTP gắn với lạm phát khu vực đồng euro và BTP Italia, mỗi loại phải còn kỳ hạn tối thiểu hai năm.

Công ty nhận vốn phải đang hoạt động và đã nộp ít nhất một báo cáo tài chính tính tới ngày nộp đơn, niêm yết hay chưa niêm yết đều được, và tên cùng mã số thuế của công ty là thông tin bắt buộc ngay từ khi nộp.

Doanh nghiệp khởi nghiệp phải nằm trong danh sách chính thức cập nhật hằng tuần trên cổng của hệ thống Phòng Thương mại Ý.

Một điều kiện về quốc tịch mà chính cổng chương trình đăng ngay trang đầu:

Chương trình đình chỉ đối với công dân Nga và Belarus theo lệnh của Chủ tịch Uỷ ban ngày 14/07/2023, và đình chỉ đối với công dân ngoài Liên minh châu Âu mang hai hộ chiếu mà một trong hai là hộ chiếu Nga hoặc Belarus, theo công hàm của Bộ Ngoại giao ngày 20/03/2024

Căn cứ pháp lý là Điều 26-bis Luật Nhập cư hợp nhất, tức nghị định lập pháp 286/1998, do Luật số 232 ngày 11/12/2016 — Luật Ngân sách 2017 — thêm vào tại Điều 1 khoản 148; nghị định liên bộ ngày 21/07/2017 quy định thủ tục, và bản hướng dẫn nghiệp vụ được Uỷ ban thông qua ngày 16/11/2017, cập nhật ngày 19/07/2021.

Kết quả gồm hai bước: Một thị thực nhà đầu tư hai năm, rồi một giấy phép cư trú nhà đầu tư hai năm tính từ ngày nhập cảnh, và giấy phép ấy gia hạn được theo từng đợt ba năm chứ không phải một lần ba năm rồi hết.

Ba điều đi kèm đều là luật chứ không phải sự linh động của cơ quan. Thứ nhất, thị thực nhà đầu tư được cấp ngoài hạn ngạch nhập cảnh hằng năm của Điều 3 khoản 4 Luật Nhập cư hợp nhất, nên nó không cạnh tranh với ai và không phải chờ đợt.

Thứ hai, đương đơn không nhất thiết là cá nhân: Một pháp nhân nước ngoài cũng xin được, xác định qua người đại diện theo pháp luật trên 18 tuổi, theo Điều 40-quater Nghị định luật số 76 ngày 16/07/2020 hợp nhất với Luật số 120 ngày 11/09/2020.

Thứ ba, cùng lần sửa luật ấy thêm khoản 5-bis vào Điều 26-bis, cho miễn việc kiểm tra điều kiện tương hỗ theo Điều 16 các quy định mở đầu Bộ luật Dân sự, và miễn nghĩa vụ ký thoả ước hội nhập theo Điều 4-bis trong năm năm kể từ lần cấp đầu tiên.

Điều thứ ba đáng đọc kỹ vì tài liệu tự nói hai điều khác nhau ở hai chỗ: Thân văn bản viết rằng khi nhận giấy phép cư trú thì người nước ngoài phải ký thoả ước hội nhập, còn chú thích ngay dưới trang ấy mới nói tới phép miễn — ai chỉ đọc thân văn bản sẽ chuẩn bị cho một nghĩa vụ mà luật đã gỡ.

Về phía giữ được kết quả, có một quy tắc nhiều người đọc không ngờ: Không được đổi đích của khoản đầu tư trong bất kỳ hoàn cảnh nào, kể cả sau khi giấy phép đã cấp; muốn thay khoản đầu tư hoặc khoản hiến tặng bằng một khoản khác thì phải nộp hồ sơ xin thị thực mới từ đầu, chứ không phải khai báo thay đổi.

Nếu đến lúc chứng minh đã thực hiện đầu tư mà có bất kỳ thay đổi nào trong các tình tiết đã cho phép cấp Nulla Osta và cấp thị thực, Uỷ ban sẽ thu hồi thị thực, hoặc thu hồi giấy phép nếu đã cấp; thay đổi chỉ được chấp nhận trong hoàn cảnh ngoại lệ, xét từng hồ sơ, và đương sự phải giải trình kèm chứng từ để Uỷ ban quyết.

Một nghĩa vụ kỹ thuật đi liền với hai hình thức đầu tư chứng khoán: Trái phiếu hoặc cổ phần đã mua phải được lưu ký tại một tổ chức tài chính có trụ sở tại Ý, và chứng minh bằng giấy chứng nhận lưu ký chứng khoán.

Mốc mà chương trình tự nhận là điểm mạnh: Uỷ ban thông báo kết quả thẩm định qua nền tảng trong 30 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ. Trước mốc ấy có một mốc nhỏ hơn — Ban thư ký phản hồi về tính hợp lệ hình thức trong một tuần làm việc.

Cả hai đều treo được, và phần treo mới là phần quyết định thời gian thật. Hồ sơ thiếu hoặc sai ở mức sửa được thì Ban thư ký gửi một yêu cầu bổ sung chi tiết, thủ tục treo cho tới khi nhận được, và đương đơn có 30 ngày kể từ ngày yêu cầu để nộp qua nền tảng; trả lời sau hạn ấy thì Ban thư ký đề nghị Uỷ ban từ chối hồ sơ.

Thiếu sót mang tính cấu trúc, không sửa được, thì Ban thư ký đề nghị từ chối ngay. Nếu Uỷ ban quyết định thu thập thêm thông tin, hoặc trong các trường hợp Điều 2 khoản 7 Luật 241/90, thời hạn kết thúc thủ tục bị treo tối đa 30 ngày nữa.

Và hồ sơ mới của người từng bị từ chối phải mang những dữ kiện mới đáng kể so với lần trước, tức nộp lại nguyên văn là không đi được.

Sau khi có Nulla Osta, đương đơn có sáu tháng để xin thị thực tại cơ quan đại diện, quá hạn thì giấy ấy hết hiệu lực — nhưng hạn này miễn được bằng văn bản gửi Ban thư ký cùng Trung tâm Thị thực của Bộ Ngoại giao, chỉ trong những trường hợp nghiêm trọng và có lý do chính đáng đã ngăn đương đơn tới buổi hẹn.

Riêng bước cấp thị thực thì cơ quan đại diện làm «sớm nhất có thể», không có mốc nào. Mốc dễ mất nhất lại là mốc có hai con số: Bản hướng dẫn nghiệp vụ viết tám ngày làm việc kể từ khi nhập cảnh để xin giấy phép tại Questura, còn trang chính thức của chương trình viết tám ngày không kèm chữ «làm việc».

Hai tài liệu của cùng một cơ quan, hai cách viết cùng một hạn, nên cách đọc an toàn là tính theo mốc ngắn hơn; cơ quan còn khuyên thông báo trước cho Ban thư ký ngày dự kiến tới Questura để bớt rủi ro.

Kế đó là ba tháng kể từ ngày nhập cảnh đã khai để thực hiện trọn khoản đầu tư hoặc khoản hiến tặng. Và một mốc dài mà ít ai để ý: Nếu hai năm sau ngày cấp thị thực mà người giữ vẫn chưa khai ngày tới Ý thì toàn bộ thủ tục coi như hết hiệu lực, Ban thư ký thông báo cho cơ quan đại diện và cơ quan ấy thu hồi thị thực.

Ở vòng gia hạn, các mốc của vòng một áp lại nguyên bộ: Cùng thời hạn và cùng quy trình cho phép kiểm của Uỷ ban, kèm quyền yêu cầu bổ sung với 30 ngày treo, và nền tảng gửi thư nhắc khi giấy phép gần hết hạn.

Vòng này có thêm một mốc giấy tờ riêng: Với công ty niêm yết, bản sao sổ cổ đông và bản sao sổ lưu ký chứng khoán phải được phát hành không quá 30 ngày trước ngày ra tuyên bố.

Không có ngưỡng số ngày phải có mặt, nhưng có một chuỗi đồng hồ nối đuôi nhau và lỡ cái nào cũng mất giấy phép. Sau khi Uỷ ban cấp Nulla Osta, tức giấy xác nhận không có trở ngại, đương đơn có sáu tháng để tới cơ quan đại diện của Ý xin thị thực, và sau khi có thị thực thì có tới hai năm để nhập cảnh Ý.

Vào Ý rồi thì chỉ còn tám ngày để nộp đơn xin giấy phép cư trú hai năm tại Questura, tức sở cảnh sát địa phương, mang theo hộ chiếu và thị thực nhập cảnh; sau đó phải đăng nhập cổng của chương trình để khai ngày tới Ý, ngày nộp đơn tại Questura và Questura nào đã nộp.

Đồng hồ nặng nhất là ba tháng kể từ ngày nhập cảnh để thực hiện khoản đầu tư hoặc khoản hiến tặng đã khai trong hồ sơ xin thị thực; không thực hiện đúng hạn thì giấy phép bị thu hồi hoặc không được cấp.

Ngay cả khi Uỷ ban yêu cầu bổ sung chứng cứ và cho thêm 30 ngày, đương sự vẫn phải chứng minh toàn bộ khoản đầu tư đã hoàn tất trong ba tháng ấy — thời hạn nộp giấy tờ được nới, thời hạn thực hiện đầu tư thì không.

Điều kiện duy trì cũng là điều kiện gia hạn: Phải giữ nguyên khoản đầu tư ban đầu suốt thời hạn giấy phép, nếu không thì giấy phép bị thu hồi kể cả trước ngày hết hạn và không được gia hạn.

Giấy phép hai năm gia hạn thành ba năm, nhưng hồ sơ gia hạn phải nộp trước ngày hết hạn ít nhất 60 ngày và phải xin một Nulla Osta mới từ Uỷ ban

Chương trình không có chế độ người phụ thuộc riêng: Bộ hỏi đáp của cơ quan quản lý nói thẳng rằng đoàn tụ gia đình được phép và chịu sự điều chỉnh của luật chung, cụ thể là Điều 29 Nghị định lập pháp số 286 ngày 25/07/1998.

Bốn nhóm theo điều ấy: Vợ chồng chưa ly thân hợp pháp và từ 18 tuổi trở lên. Con chưa thành niên, kể cả con của vợ chồng và con ngoài giá thú, chưa kết hôn, với điều kiện người cha hoặc mẹ kia đồng ý.

Con đã thành niên phụ thuộc, nhưng chỉ khi vì lý do khách quan không thể tự lo các nhu cầu thiết yếu do tình trạng sức khoẻ dẫn tới mất sức lao động toàn phần; và cha mẹ phụ thuộc, nếu không còn con nào khác ở nước gốc, hoặc cha mẹ trên 65 tuổi nếu các con khác không thể cấp dưỡng vì lý do sức khoẻ nghiêm trọng có chứng từ.

Bạn đời chưa kết hôn không có trong danh sách, ông bà và anh chị em cũng không. Hai tài liệu chính thức của cơ quan quản lý đều không đặt ngưỡng tiền tăng thêm cho mỗi người phụ thuộc.

Một cạm bẫy phải tránh khi đọc bộ tài liệu này: Con số 25.000 euro mỗi thành viên gia đình xuất hiện trong bản hướng dẫn chính sách là thuế thay thế hằng năm của chế độ thuế khoán theo Điều 24-bis Bộ luật Thuế thu nhập, không phải điều kiện nhập cư, nên không được đưa vào ô này.

Một điều về nguồn: Tên miền trong bản ghi là cổng nộp hồ sơ thị thực chung của Bộ Ngoại giao, còn cơ quan quản lý chương trình là Bộ Doanh nghiệp và sản xuất nội địa.

Tư cách mà chương trình này cấp, dù là thị thực hay thẻ cư trú, không thay hộ chiếu của người giữ. Người giữ vẫn đi lại bằng hộ chiếu của nước mình, nên con số dưới đây là của hộ chiếu Ý và chỉ trở thành của người giữ khi họ được cấp hộ chiếu Ý.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Ý tới được 203 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Chế độ thuế mà bản hướng dẫn nêu là một quyền chọn chứ không phải nghĩa vụ đi kèm thị thực:

Người chuyển cư trú thuế sang Ý có thể chọn nộp một khoản thuế thay thế 100.000 EUR mỗi năm cho thu nhập phát sinh ở nước ngoài theo Điều 24-bis Bộ luật hợp nhất về thuế thu nhập, tức nghị định tổng thống 917/1986, với điều kiện chưa cư trú thuế tại Ý ít nhất chín trong mười năm trước đó.

Quyền chọn mở rộng được sang thành viên gia đình bằng một khoản thuế thay thế thêm 25.000 EUR mỗi năm cho mỗi người, và thời hạn tối đa của chế độ là mười lăm năm.

Tài liệu chỉ nêu đến đó rồi chỉ người đọc sang trang riêng của cơ quan thuế, đồng thời nói rõ Luật Ngân sách 2017 còn nhiều biện pháp ưu đãi khác, phần lớn mang tính thuế, mà bản hướng dẫn này không trình bày.

Phần ít được nhắc tới lại nặng hơn con số: Bộ máy thuế nằm ngay trong hội đồng xét hồ sơ. Cơ quan Thuế Ý là một thành viên thường trực có quyền biểu quyết của Uỷ ban, và nhiệm vụ của cơ quan ấy có hai vế.

Vế thứ nhất là bảo đảm sự phối hợp giữa thủ tục thị thực này và thủ tục chọn chế độ thuế thay thế theo Điều 24-bis.

Vế thứ hai là báo cho Uỷ ban biết nước xuất phát của dòng tiền có hay không có hiệp định cho phép trao đổi thông tin hiệu quả theo Điều 26 công ước mẫu chống đánh thuế hai lần của OECD, hoặc hiệp định theo mẫu trao đổi thông tin thuế mà OECD soạn năm 2002 và gọi là TIEA.

Nghĩa là mạng hiệp định thuế ở đây không dùng để giảm nghĩa vụ cho nhà đầu tư, nó dùng để soi đồng tiền.

Hệ quả bằng tiền rất cụ thể, và có ba tình huống kích hoạt nó.

Tình huống thứ nhất là nước xuất phát của tiền nằm trong danh sách nước thứ ba có rủi ro cao theo Điều 9 Chỉ thị Phòng chống rửa tiền iv. Tình huống thứ hai là nước ấy nằm trong danh sách các nước và vùng lãnh thổ có chế độ thuế ưu đãi.

Danh sách ấy do nghị định ngày 04/05/1999 của Bộ trưởng Tài chính và nghị định ngày 21/11/2001 của Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính xác định.

Tình huống thứ ba là bất kỳ yêu cầu nào khác gắn với việc xác minh nguồn gốc hợp pháp của tiền. Khi ấy Uỷ ban giữ quyền yêu cầu đương đơn chuyển vốn vào một ngân hàng có trụ sở đăng ký tại Ý.

Nói gọn: Tài phán thuế của đồng tiền quyết định nó phải nằm ở đâu trước khi hồ sơ đi tiếp.

Một điều về phạm vi, để không cộng thêm thứ tài liệu không có: Bản hướng dẫn không đặt bất kỳ nghĩa vụ thuế nào làm điều kiện cấp hay giữ giấy phép, và cũng không nêu thuế suất nào khác ngoài khoản thay thế đã dẫn.

Ba khoản phải trả cho nhà nước Ý khi xin giấy phép cư trú, cả ba nộp tại bưu điện hoặc dưới dạng tem, tính bằng euro:

Ngoài ba khoản ấy, bản hướng dẫn không nêu khoản thu nào khác, và nó nói thẳng rằng việc nộp hồ sơ xin thị thực nhà đầu tư là miễn phí.

Trong các số tiền bằng euro mà tài liệu nêu, chỉ ba số vừa kể là tiền đương đơn trả cho cơ quan Ý; các số còn lại là 18 tỷ EUR của kế hoạch Industria 4.0, 100.000 và 25.000 EUR của chế độ thuế thay thế, và 8.500 EUR là ngưỡng thu nhập ở buổi hẹn lãnh sự.

Tài liệu không nhắc tới phí thị thực tại cơ quan đại diện, nên khoản ấy phải tra ở nguồn khác chứ không suy ra từ đây. Những khoản không mang tên phí mới là phần dễ làm vỡ kế hoạch.

Thứ nhất, mọi giấy tờ phải bằng tiếng Ý hoặc tiếng Anh và tải lên nền tảng dưới dạng .pdf; không có bản tiếng Ý hay tiếng Anh thì phải nộp bản dịch có chứng thực, và yêu cầu này lặp lại ở cả ba vòng — nộp hồ sơ, chứng minh đã thực hiện đầu tư, và chứng minh đã duy trì đầu tư.

Thứ hai, toàn bộ hồ sơ phải được ký số, theo đúng định dạng chữ ký điện tử nâng cao mà Quyết định thực thi (EU) 2015/1506 ngày 08/09/2015 đặt ra theo Quy định (EU) 910/2014, nên với người ngoài Liên minh châu Âu thì một chứng thư số đạt chuẩn ấy là một khoản chi thật và phải thu xếp trước.

Thứ ba, hồ sơ xin giấy phép cư trú nhà đầu tư không được nộp bằng «postal kit», tức bộ mẫu nộp tại bưu cục mà nhiều loại giấy phép khác dùng được, nên bắt buộc phải đến Questura.

Còn lại là những thứ không thu tiền nhưng thiếu là mất buổi hẹn. Ở Questura: Bản chụp toàn bộ hộ chiếu kể cả mọi trang bên trong, hai ảnh cỡ hộ chiếu, và chứng cứ về tình trạng chỗ ở tại Ý.

Ở cơ quan đại diện: Bản sao Nulla Osta kèm toàn bộ giấy tờ gốc của hồ sơ, chứng minh có chỗ ở phù hợp tại Ý.

Được tính cả đặt phòng khách sạn hoặc chỗ ở do người thứ ba cung cấp, chứng minh thu nhập năm tài chính trước tại nước cư trú vượt ngưỡng miễn chi phí y tế theo luật, hiện khoảng 8.500 EUR, một ảnh cỡ hộ chiếu, hộ chiếu còn hiệu lực, và chứng cứ cư trú trong địa hạt lãnh sự đó.