Mang công cụ chuyển nhượng qua cửa khẩu: Mức khai báo hải quan là 400 triệu đồng

Cá nhân nhập cảnh hoặc xuất cảnh Việt Nam phải khai báo hải quan công cụ chuyển nhượng vượt 400 triệu đồng, mức nêu trong Thông tư 27/2025 của Ngân hàng Nhà nước; tiền mặt có mức riêng, 5.000 USD hoặc 15 triệu đồng. Không khai hoặc khai sai bị phạt đến 50 triệu đồng theo Nghị định 169/2026. Việc mang tiền qua biên giới trái pháp luật còn dẫn đến tịch thu theo nghị định về tiền tệ, ngân hàng và, từ 100 triệu đồng, cấu thành tội phạm theo Bộ luật Hình sự.

Các luật giao mức khai báo cho Ngân hàng Nhà nước

Điều 9 Pháp lệnh Ngoại hối, được thay thế năm 2013 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2014, yêu cầu cá nhân, dù là người cư trú hay người không cư trú, khi nhập cảnh mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt hoặc vàng trên mức Ngân hàng Nhà nước quy định phải khai báo với hải quan cửa khẩu. Cá nhân xuất cảnh mang theo trên mức đó còn phải xuất trình giấy tờ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Luật Hải quan quy định tương tự tại Điều 55 và bổ sung công cụ chuyển nhượng, kim loại quý và đá quý. Văn bản hợp nhất ngày 28/9/2026 vẫn là Luật số 54/2014 được sửa đổi, gần nhất bởi Luật số 11/2026 (có hiệu lực từ ngày 1/3/2027), và Điều 55 không có ghi chú sửa đổi.

Các mức khai báo nằm ở đâu

Thông tư 15/2011 áp dụng với cá nhân qua cửa khẩu quốc tế bằng hộ chiếu hoặc giấy tờ khác thay hộ chiếu; qua cửa khẩu biên giới bằng chứng minh thư biên giới hoặc giấy thông hành biên giới thì theo quy định riêng. Vàng có mức riêng, đã nêu trong một bài khác.

Phương tiện thanh toán, giấy tờ có giá như séc du lịch, thẻ ngân hàng, sổ tiết kiệm và chứng khoán nằm ngoài các mức áp dụng cho tiền mặt (khoản 3 Điều 2 Thông tư 15/2011). Trong các văn bản đã đọc không thấy quy định riêng về thẻ trả trước hay các loại thẻ khác.

Thông tư 27, có hiệu lực từ ngày 1/11/2025, đặt mức cho công cụ chuyển nhượng. Luật Các công cụ chuyển nhượng liệt kê hối phiếu đòi nợ, hối phiếu nhận nợ và séc trong nhóm này, không nhắc séc du lịch; các văn bản đã đọc không cho biết séc du lịch phải khai báo ở mức 400 triệu đồng hay hoàn toàn không phải khai báo.

Xuất cảnh: Hải quan yêu cầu xuất trình gì

Tiền mặt vượt mức chỉ được mang ra khi có giấy xác nhận của tổ chức tín dụng được phép hoặc văn bản chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước (khoản 1 Điều 3 Thông tư 15/2011). Ngoại lệ là số tiền không vượt số đã khai khi nhập cảnh lần gần nhất: Với số này, người xuất cảnh chỉ cần xuất trình tờ khai nhập cảnh có xác nhận của hải quan cửa khẩu, áp dụng cho lần xuất cảnh kế tiếp trong vòng 12 tháng kể từ ngày ghi trên tờ khai (khoản 2 Điều 3).

Tổ chức tín dụng tự quy định các giấy tờ cần có và có 3 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ để cấp giấy xác nhận hoặc trả lời bằng văn bản. Ngân hàng Nhà nước xem xét các trường hợp khác theo tình hình thực tế và tính chất cần thiết của từng trường hợp.

Từ Thông tư 20/2022, tổ chức tín dụng cấp giấy xác nhận cho các mục đích nêu tại khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 7 Nghị định 70/2014. Khoản 1 áp dụng cho người cư trú là tổ chức.

Khoản 2 áp dụng cho người cư trú là công dân Việt Nam, với các mục đích được liệt kê, trong đó có định cư ở nước ngoài và chuyển tiền thừa kế. Khoản 3 áp dụng cho người không cư trú và người cư trú là người nước ngoài có ngoại tệ trên tài khoản hoặc nguồn thu ngoại tệ hợp pháp, hoặc được mua ngoại tệ bằng nguồn thu hợp pháp bằng đồng Việt Nam.

Với bạc, bạch kim và đá quý, Thông tư 27 yêu cầu hóa đơn của doanh nghiệp, tổ chức được phép kinh doanh hoặc giấy tờ khác chứng minh nguồn gốc hợp pháp, là bản chính hoặc bản sao có chứng thực, kèm bản dịch tiếng Việt có chứng thực nếu bằng tiếng nước ngoài. Khoản 4 Điều 11 không nêu giấy tờ nào đối với công cụ chuyển nhượng.

Nhập cảnh: Tờ khai cũng là một bản ghi

Tiền mặt vượt mức, cùng công cụ chuyển nhượng, bạc, bạch kim hoặc đá quý vượt 400 triệu đồng, phải khai báo khi nhập cảnh. Người mang từ 5.000 USD trở xuống và muốn nộp vào tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ của mình cũng phải khai báo; tờ khai có xác nhận có giá trị cho việc nộp tiền đó trong 60 ngày (khoản 2 Điều 2 và Điều 4 Thông tư 15/2011).

Hậu quả khi vi phạm

Nghị định 169/2026/NĐ-CP thay thế nghị định xử phạt hải quan năm 2020 kể từ ngày 1/7/2026. Điều 11 phạt cá nhân theo giá trị phần vượt so với số không phải khai báo (mức phạt tính bằng triệu đồng):

Các khung cao nhất áp dụng khi không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức phạt cụ thể bắt đầu từ mức trung bình của khung và thay đổi theo tình tiết giảm nhẹ hoặc tăng nặng; thời hiệu xử phạt là 2 năm.

Người nhập cảnh khai nhiều tiền mặt hoặc vàng hơn số thực mang theo bị phạt 2–5 triệu đồng khi chênh lệch từ 5 đến dưới 20 triệu đồng, 5–15 triệu đồng khi từ 20 đến dưới 100 triệu đồng và 15–25 triệu đồng khi từ 100 triệu đồng trở lên.

Điều 14 phạt riêng hành vi vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền mặt, vàng, kim loại quý và đá quý qua biên giới, kèm tịch thu tang vật. Mức phạt đối với cá nhân bằng một nửa mức phạt quy định cho tổ chức, từ 2,5–5 triệu đồng khi giá trị dưới 30 triệu đồng đến 30–40 triệu đồng khi từ 100 triệu đồng trở lên.

Riêng Điều 11 không nêu hình thức tịch thu, và nghị định không cho biết số tiền không khai được xử lý theo Điều 11 hay Điều 14.

Nghị định 340/2025/NĐ-CP, nghị định xử phạt trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 9/2/2026, phạt cá nhân 30–50 triệu đồng về hành vi mang ngoại tệ, đồng Việt Nam ra nước ngoài, vào Việt Nam không đúng quy định của pháp luật, kèm tịch thu số ngoại tệ, đồng Việt Nam (điểm h khoản 4 và điểm a khoản 10 Điều 27).

Mang tiền không khai hoặc khai sai bị xử phạt theo nghị định trong lĩnh vực hải quan (khoản 9 Điều 27), và Nghị định 340 không giải thích thêm về hành vi bị phạt.

Bộ luật Hình sự quy định tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền Việt Nam, ngoại tệ, kim loại quý, đá quý qua biên giới khi trị giá từ 100 triệu đồng trở lên (Điều 189). Công cụ chuyển nhượng không nằm trong các đối tượng mà điều này liệt kê.

Dưới mức đó, người vi phạm vẫn bị xử lý hình sự nếu từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc hành vi liên quan, hoặc đã bị kết án mà chưa được xóa án tích. Hình phạt là phạt tiền 20–200 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Các khung cao hơn áp dụng khi trị giá vật phạm pháp từ 300 triệu đến dưới 500 triệu đồng hoặc có tình tiết tăng nặng khác (phạt tiền từ 200 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2 đến 5 năm), và khi từ 500 triệu đồng trở lên (phạt tiền 1–3 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 5 đến 10 năm).

Thông tư 15/2011 quy định vi phạm bị xử lý hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự tùy tính chất và mức độ (Điều 6). Các văn bản đã đọc không cho biết số tiền không khai thuộc trường hợp nào.

Ai chịu tác động

• Công dân Việt Nam đi định cư ở nước ngoài mang theo tiền mặt cần tổ chức tín dụng chấp nhận mục đích và số tiền; Nghị định 70/2014 liệt kê định cư ở nước ngoài là một mục đích. Cách xác định mức chuyển tiền định cư được nêu trong một bài khác.
• Séc và hối phiếu mang ra nước ngoài để mua tài sản, hoặc mang vào Việt Nam, phải khai báo khi vượt 400 triệu đồng, và Thông tư 27 không nêu giấy tờ nào phải xuất trình khi xuất cảnh; khoản thanh toán đó có được phép hay không do các quy định khác điều chỉnh.
• Người nước ngoài xuất cảnh mang theo tiền nhận được tại Việt Nam được mang ngoại tệ từ tài khoản hoặc nguồn thu ngoại tệ hợp pháp ra nước ngoài, hoặc mua ngoại tệ bằng nguồn thu hợp pháp bằng đồng Việt Nam (khoản 3 Điều 7 Nghị định 70/2014). Vượt mức khai báo thì có hai cách là xin giấy xác nhận của tổ chức tín dụng hoặc, với tiền mặt đã mang vào, xuất trình tờ khai nhập cảnh.

Tình hình tính đến ngày 5/11/2026

Những điều bài viết chưa xác lập được

Điều 55 Luật Hải quan và khoản 5 Điều 11 Nghị định 169 áp dụng với số vượt mức của Ngân hàng Nhà nước. Thông tư 27 nêu mức mà không nói nghĩa vụ bắt đầu từ mức đó hay từ trên mức đó, và Thời báo Tài chính Việt Nam đưa tin mức này áp dụng từ 400 triệu đồng.

Chưa đọc Thông tư 09/2023, văn bản mà Thông tư 27 thay thế toàn bộ, nên chưa xác lập được mức 400 triệu đồng mới có từ năm 2025 hay đã có từ trước. Cũng chưa rõ mức cho công cụ chuyển nhượng và mức cho kim loại quý, đá quý được xét riêng hay cộng gộp. Luật Các công cụ chuyển nhượng chỉ được đọc để lấy danh mục công cụ; chưa kiểm tra các lần sửa đổi sau đó.

Các văn bản đã đọc đều không cho biết số tiền không khai thuộc Điều 11 Nghị định 169, điều phạt hành vi không khai, hay thuộc Điều 14 Nghị định 169 hoặc Điều 189 Bộ luật Hình sự, các điều xử lý hành vi vận chuyển trái phép.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật của Bộ Tư pháp ghi Thông tư 27 hết hiệu lực một phần do Nghị quyết 66.23/2026/NQ-CP, có hiệu lực từ ngày 24/7/2026 đến hết tháng 2/2027. Bản PDF của nghị quyết trên Công báo là ảnh nên không đọc được đầy đủ; bài tóm tắt của Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam nêu các thay đổi về chủ sở hữu hưởng lợi và nhận biết khách hàng, không nhắc quy định nào về biên giới.

Kết quả tìm kiếm cho thấy Ngân hàng Nhà nước có hội thảo ngày 12/8/2026 về dự thảo sửa đổi Thông tư 27; dự thảo chưa được đọc.

Chưa đọc văn bản nào về mẫu tờ khai và thủ tục khai báo của hành khách, cách quy đổi ngoại tệ tại cửa khẩu, điều của Luật Phòng, chống rửa tiền làm căn cứ cho Điều 11 Thông tư 27, trang tình trạng riêng của Pháp lệnh Ngoại hối, hay dự thảo sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2026.

Các trang hướng dẫn của Hải quan Việt Nam không tải được, và bài này không dựa vào chúng. Tìm kiếm công khai không thấy dự thảo nào thay đổi các mức tiền mặt; không loại trừ được các đề xuất chưa công bố của Ngân hàng Nhà nước.