Nhập quốc tịch diện thông thường: 9 nước quy định thời gian cư trú tối thiểu từ 5 đến 30 năm
Edward Nguyen
Tòa nhà Liên bang Thụy Sĩ, Bern — ảnh minh hoạ.
Latvia chỉ tính 5 năm cư trú để xét nhập quốc tịch từ ngày được cấp giấy phép thường trú. Người Việt Nam phải từ bỏ quốc tịch Việt Nam khi nhập quốc tịch diện thông thường tại Indonesia, Latvia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE); với UAE, đây là quy định trong bản luật hợp nhất đến năm 2017.
Theo các luật quốc tịch của 9 nước được đối chiếu ngày 28/9/2026, diện nhập quốc tịch thông thường yêu cầu thời gian cư trú hoặc định cư ít nhất 5 năm tại Thái Lan, Indonesia và Malta, và ít nhất 30 năm tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đối với người không phải người Ả Rập. Latvia chỉ tính thời gian kể từ khi có giấy phép thường trú, khiến lộ trình của người giữ giấy phép cư trú diện đầu tư kéo dài hơn. Hungary chỉ tính thời gian cư trú theo những tư cách được luật liệt kê.
Thời gian cư trú theo luật từng nước
- Thụy Sĩ: Tổng cộng 10 năm cư trú, trong đó có 3 năm thuộc 5 năm gần nhất, đồng thời phải có giấy phép định cư (thẻ C) khi nộp đơn. Các bang tự quy định thời gian cư trú tối thiểu tại địa phương từ 2 đến 5 năm; thời gian này có thể nằm trong tổng số 10 năm. Yêu cầu tối thiểu ở cấp liên bang là trình độ nói B1 và viết A2 ở 1 trong các ngôn ngữ quốc gia của Thụy Sĩ.
- Đan Mạch: Cư trú liên tục 9 năm và đã giữ giấy phép thường trú được 2 năm. Chuẩn ngôn ngữ áp dụng chung là Prøve i Dansk 3 (kỳ thi tiếng Đan Mạch cấp độ 3); Prøve i Dansk 2 (kỳ thi tiếng Đan Mạch cấp độ 2) được chấp nhận đối với người đáp ứng điều kiện nghiêm ngặt hơn về khả năng tự bảo đảm sinh kế. Người nộp đơn còn phải vượt qua kỳ thi quốc tịch năm 2021. Việc cấp quốc tịch được thực hiện bằng luật do quốc hội thông qua.
- Na Uy: Quy định chung là cư trú 8 năm trong 11 năm gần nhất bằng các giấy phép có thời hạn ít nhất 1 năm, đồng thời đáp ứng điều kiện thường trú. Người đáp ứng yêu cầu về thu nhập cần 6 năm cư trú trong 10 năm gần nhất. Nếu tổng thời gian ở nước ngoài trong 1 năm dương lịch vượt quá 2 tháng, toàn bộ thời gian đó bị trừ khỏi thời gian cư trú được tính. Người nộp đơn từ 18 đến 67 tuổi phải đạt trình độ nói tiếng Na Uy B1 và vượt qua kỳ thi quốc tịch.
- Hungary: Cư trú liên tục 8 năm, tính từ khi đăng ký địa chỉ trong thời gian có quyền cư trú dài hạn, quy chế người tị nạn, quy chế bảo hộ bổ sung (hình thức bảo hộ ngoài quy chế người tị nạn) hoặc quyền tự do đi lại thuộc diện được tính. Người nộp đơn phải thi kiến thức cơ bản về hiến pháp bằng tiếng Hungary.
- Latvia: Thời gian 5 năm được tính từ ngày nhận giấy phép thường trú. Người nộp đơn còn phải vượt qua các bài kiểm tra về tiếng Latvia, Hiến pháp, quốc ca, lịch sử và văn hóa Latvia.
- Malta: Cư trú trong toàn bộ 12 tháng ngay trước khi nộp đơn và ít nhất 4 năm trong giai đoạn 6 năm trước 12 tháng đó, đồng thời có đủ khả năng sử dụng tiếng Malta hoặc tiếng Anh.
- Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE): Theo bản luật hợp nhất đến năm 2017, thời gian cư trú hợp pháp liên tục là 30 năm đối với người không phải là người Ả Rập, 7 năm đối với người Ả Rập và 3 năm đối với người Ả Rập có nguồn gốc Oman, Qatar hoặc Bahrain, kèm yêu cầu thông thạo tiếng Ả Rập. Việc cấp quốc tịch theo các điều khoản này thuộc quyền cân nhắc của cơ quan có thẩm quyền.
- Thái Lan: Định cư liên tục 5 năm tính đến ngày nộp đơn và biết tiếng Thái. Quyết định thuộc thẩm quyền của bộ trưởng.
- Indonesia: Cư trú 5 năm liên tục hoặc 10 năm không liên tục, nộp bản sao giấy phép thường trú, có khả năng nói tiếng Indonesia và chấp nhận Pancasila, hệ tư tưởng của nhà nước.
Việc từ bỏ quốc tịch Việt Nam
Trong 9 luật được đối chiếu, 3 luật yêu cầu người Việt Nam từ bỏ quốc tịch khi nhập quốc tịch theo diện thông thường. Indonesia chỉ cho nhập quốc tịch nếu việc này không khiến người nộp đơn có hai quốc tịch. Luật UAE, trong bản hợp nhất đến năm 2017, quy định không ai được nhập quốc tịch nếu chưa từ bỏ quốc tịch gốc. Latvia yêu cầu từ bỏ quốc tịch, kèm giấy tờ chứng minh đã được thôi hoặc đã mất quốc tịch trong trường hợp áp dụng. Nước này cho phép giữ quốc tịch của các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA), Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), cũng như Úc, Brazil, New Zealand hoặc nước có hiệp ước về song tịch với Latvia. Latvia hiện không có hiệp ước nào như vậy có hiệu lực, nên người Việt Nam phải từ bỏ quốc tịch Việt Nam.
Thụy Sĩ cho phép song tịch từ năm 1992, Đan Mạch từ ngày 1/9/2015 và Na Uy từ ngày 1/1/2020. Luật Malta cho phép rõ ràng việc có hai quốc tịch; Hungary không cấm. Một sửa đổi năm 2025 cho phép Hungary đình chỉ quốc tịch Hungary trong thời hạn tối đa 10 năm đối với người chỉ có thêm 1 quốc tịch thuộc nước ngoài Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA), chẳng hạn người mang hai quốc tịch Hungary và Việt Nam. Biện pháp này được áp dụng khi hành vi của người đó đe dọa trật tự công cộng, an toàn công cộng hoặc an ninh quốc gia và việc đình chỉ đáp ứng yêu cầu về tính tương xứng. Các điều khoản về nhập quốc tịch của Thái Lan không đặt ra điều kiện từ bỏ quốc tịch; cách áp dụng trên thực tế chưa được xác định. TLT trình bày trong một bài viết riêng các quy định của pháp luật Việt Nam về việc giữ quốc tịch Việt Nam sau khi nhập quốc tịch nước ngoài.
Thời gian cư trú diện đầu tư có được tính hay không
Quy tắc tính thời gian trong luật Latvia và Hungary giúp làm rõ vấn đề này. Latvia chỉ bắt đầu tính 5 năm từ khi có giấy phép thường trú. Để được thường trú, người nộp đơn trước đó phải có 5 năm tạm trú liên tục, bao gồm thời gian theo giấy phép Latvia cấp cho việc đầu tư vào vốn doanh nghiệp, bất động sản hoặc nghĩa vụ nợ thứ cấp của ngân hàng (khoản nợ được thanh toán sau các khoản nợ có thứ tự ưu tiên cao hơn). Vì vậy, thời gian tối thiểu trên thực tế đối với nhà đầu tư là khoảng 10 năm. Hungary chỉ tính thời gian người nộp đơn cư trú theo 1 trong các tư cách được luật liệt kê. Khi đối chiếu với mô tả của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, riêng giấy phép cư trú diện nhà đầu tư khách (guest investor) dường như không thuộc các tư cách này; không có văn bản chính thức nào được đọc nêu trực tiếp điều đó.
Thụy Sĩ tính thời gian theo giấy phép cư trú (thẻ B) và giấy phép định cư (thẻ C); Na Uy tính thời gian theo giấy phép có thời hạn ít nhất 1 năm; Đan Mạch tính từ giấy phép cư trú đầu tiên. Thụy Sĩ vẫn yêu cầu người nộp đơn có giấy phép định cư tại thời điểm nộp hồ sơ. Các văn bản được đọc không cho biết thời gian cư trú có được tính hay không đối với các diện sau: Chương trình thường trú của Malta, Golden Visa của UAE, thị thực cư trú dài hạn và thị thực Privilege của Thái Lan, cùng Golden Visa của Indonesia.
Các diện nhập quốc tịch khác
Luật số XXI năm 2025 của Malta có hiệu lực ngày 24/7/2025. Luật đã xóa định nghĩa về chương trình nhà đầu tư cá nhân và thay thế quy định đó bằng diện nhập quốc tịch “theo công trạng” dành cho những người có công lao hoặc đóng góp đặc biệt, bao gồm đóng góp thông qua tạo việc làm. Hồ sơ nộp theo quy định cũ trước ngày này tiếp tục được xử lý theo các quy định trước đó, có tính đến các văn bản quy định được ban hành theo Luật. Tổng thống Indonesia có thể cấp quốc tịch cho người nước ngoài có công với nhà nước hoặc vì lý do lợi ích quốc gia sau khi tham vấn quốc hội; điều kiện không có hai quốc tịch vẫn áp dụng. Quốc hội Latvia có thể cấp quốc tịch cho người có công trạng đặc biệt và diện này cho phép song tịch.
Văn bản của Hungary được đọc từ bản sao lưu trữ ngày 14/4/2026 của phiên bản chính thức đề ngày 23/12/2025. Luật UAE được đọc từ bản hợp nhất tiếng Anh bao gồm các sửa đổi đến năm 2017. Chưa xác nhận đầy đủ liệu Luật năm 2006 của Indonesia và thông tư về nhập quốc tịch năm 2021 của Đan Mạch còn cập nhật hay không.
The Legation Times biên soạn nội dung từ tài liệu đã công bố; nội dung tại đây không phải tư vấn pháp lý, tư vấn thuế hay khuyến nghị đầu tư. Trường hợp quý độc giả phát hiện ra sai sót, kính mời quý độc giả gửi yêu cầu đính chính. Với trường hợp liên quan đến quyền sử dụng nội dung, hãy thực hiện gửi yêu cầu gỡ bỏ.
