Người Việt Nam nhiều khả năng thuộc nhóm ưu tiên cuối cho 163 giấy phép cư trú thụ động ở Andorra

Nghị định 74/2026 ưu tiên công dân nước có điều ước với Andorra, rồi đến EU và Khu vực Kinh tế châu Âu. Chưa tìm thấy danh sách nước có điều ước, nên Việt Nam ở nhóm cuối trừ khi có điều ước.
Cư trú thụ động của Andorra, tên chính thức là giấy phép cư trú không hoạt động sinh lợi, yêu cầu tối thiểu 1 triệu EUR đầu tư vào tài sản tại Andorra, hoặc 400.000 EUR vào Quỹ Nhà ở, và phải còn suất hạn ngạch. Từ 13/03/2026, 163 trong 200 suất hạn ngạch được dành cho giấy phép này. Công dân nước có điều ước với Andorra được xếp trước, rồi công dân EU và Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA), sau cùng là công dân các nước khác.
Hạn ngạch có thứ bậc
Nghị định 74/2026 cho phép tổng cộng 200 giấy phép cư trú không làm việc, thuộc 4 loại, trong đó 163 suất dành cho giấy phép này. Nếu một phân ngạch hết suất, vẫn có thể cấp giấy phép miễn là tổng 200 suất chưa hết. Hồ sơ được cấp theo đúng thứ tự thời gian nộp, với ưu tiên cho các nhóm công dân nêu trên.
Nghị định không nêu tên nước có điều ước nào, và cũng chưa tìm thấy danh sách các nước đó. Điều này cho thấy người nộp hồ sơ là công dân Việt Nam xếp ở thứ bậc cuối cùng, trừ khi Việt Nam có điều ước như vậy với Andorra.
Thiếu suất hạn ngạch là căn cứ từ chối theo Luật Nhập cư. Phần mở đầu của nghị định cho biết hạn ngạch ấn định năm 2023, gồm 490 suất cho giấy phép này, đã hết. Người phụ thuộc không tính vào hạn ngạch; chưa xác lập được đã dùng bao nhiêu trong 163 suất.
1 triệu EUR và khoản nộp được giữ lại
Luật 2/2026, có hiệu lực từ 13/02/2026, yêu cầu người giữ giấy phép đầu tư “de forma permanent i efectiva”, tức lâu dài và thực chất, tối thiểu 1.000.000 EUR vào tài sản tại Andorra. Mức này giảm còn 400.000 EUR nếu đầu tư vào Quỹ Nhà ở. Nếu dùng bất động sản, phải dành hơn 800.000 EUR cho mỗi đơn vị bất động sản mua vào.
Tài sản có thể là bất động sản, cổ phần của các công ty Andorra, công cụ nợ của các cơ quan hành chính công Andorra, bảo hiểm nhân thọ ký với các tổ chức Andorra hoặc tiền gửi không lãi suất tại Cơ quan Tài chính Andorra. Công cụ nợ hoặc công cụ tài chính của các tổ chức Andorra và quỹ đầu tư tập thể của Andorra chỉ được tính tối đa 36 tháng; sau đó phải chuyển số tiền sang loại tài sản khác để khoản đầu tư tiếp tục được tính.
Người giữ giấy phép còn nộp 50.000 EUR cho Cơ quan Tài chính Andorra, cộng thêm 12.000 EUR cho mỗi người phụ thuộc. Luật quy định các khoản này được nộp dứt khoát và không hoàn lại, trừ khi giấy phép lần đầu bị từ chối; khi việc cấp phép được thông báo, Cơ quan Tài chính chuyển các khoản này cho bộ phụ trách tài chính, và số tiền đó thuộc về Nhà nước.
Văn bản năm 2025 trừ các khoản này khỏi khoản đầu tư; câu đó nay không còn. Điều này cho thấy khoản nộp hiện cộng thêm vào khoản đầu tư bắt buộc.
Quy chế 407/2025 vẫn quy định hoàn lại khoản ký quỹ, và các biểu mẫu của Chính phủ vẫn gọi khoản nộp này là khoản ký quỹ. Luật năm 2026 có hiệu lực pháp lý cao hơn quy chế; điều này cho thấy quy định của luật được áp dụng. Hồ sơ nộp trước khi luật được thông qua, ngày 22/01/2026, vẫn theo quy định cũ.
Người giữ giấy phép phải đầu tư trong 6 tháng kể từ quyết định chấp thuận hồ sơ; thời hạn này có thể được gia hạn thêm khoảng 6 tháng nếu bất khả kháng hoặc lỗi của bên thứ ba khiến việc đầu tư không thực hiện được. Quy chế quy định thời hạn 1 tháng, tính từ khi hết 6 tháng, để chứng minh khoản đầu tư. Nếu không chứng minh được, giấy phép sẽ bị hủy.
Thu nhập, bảo hiểm, chỗ ở và giấy tờ
Nguồn lực tài chính phải vượt 300% lương tối thiểu năm đối với người đứng chính, cộng 100% cho mỗi người phụ thuộc. Trang thủ tục của Chính phủ Andorra nêu ví dụ lương cơ bản nhân 12 tháng nhân 3. Với lương tối thiểu 1.568,67 EUR một tháng từ 01/07/2026, phép tính cho ra 56.472,12 EUR một năm, cộng 18.824,04 EUR cho mỗi người phụ thuộc.
Bảo hiểm phải chi trả 100% chi phí y tế và chăm sóc sức khỏe tại Andorra, đồng thời bao gồm mất khả năng lao động và tuổi già, trong suốt thời hạn giấy phép. Với trẻ vị thành niên và người trên 60 tuổi, luật chỉ yêu cầu bảo hiểm bệnh tật.
Người nộp hồ sơ còn phải chứng minh có chỗ ở, sở hữu hoặc thuê, đáp ứng điều kiện tối thiểu để sinh sống, hoặc nộp cam kết mua bán cùng hồ sơ và hoàn tất việc mua trong 1 năm kể từ khi nộp hồ sơ.
Phiếu lý lịch tư pháp phải được cấp cách thời điểm nộp hồ sơ dưới 3 tháng.
Hiện diện, làm việc và gia hạn
Người giữ giấy phép phải đặt nơi cư trú chính và thực tế tại Andorra ít nhất 90 ngày mỗi năm dương lịch, không làm bất kỳ công việc hay hoạt động nghề nghiệp nào. Người này được quản lý tài sản riêng, và được giữ chức quản trị không nhận thù lao tại một tổ chức mà mình sở hữu ít nhất một nửa vốn hoặc vốn chủ sở hữu. Giấy phép có thể bị hủy nếu người giữ giấy phép cư trú ít hơn mức luật quy định.
Giấy phép đầu tiên có thời hạn 2 năm, lần gia hạn đầu 2 năm, các lần sau 3 năm. Sau ít nhất 7 năm, một lần gia hạn có thể kéo dài 10 năm. Công dân Tây Ban Nha, Pháp và Bồ Đào Nha theo một thang thời hạn riêng trong cùng điều luật.
Người giữ giấy phép còn phải đăng ký với chính quyền giáo xứ, gọi là comú. Quy chế quy định thời hạn 3 tháng kể từ khi được cấp phép và giấy phép sẽ bị hủy nếu không đăng ký. Một ghi chú trên trang thủ tục của Chính phủ và phiếu hướng dẫn hồ sơ ngày 28/09/2026 nêu thời hạn 1 tháng, trong khi danh mục giấy tờ của chính trang đó ghi 3 tháng.
Bản tin hàng tuần
Gia đình và lệ phí
Người phụ thuộc gồm vợ hoặc chồng hay bạn đời ổn định, con chưa thành niên, con đã thành niên dưới 25 tuổi đang đi học, và người thuộc hàng trực hệ bên trên còn phụ thuộc, dù là của người giữ giấy phép hay của vợ, chồng hoặc bạn đời.
Lệ phí đối với bản thân người đứng chính là 3.000 EUR khi được cấp giấy phép và 500 EUR mỗi lần gia hạn. Với mỗi người phụ thuộc, người đứng chính nộp khoản 12.000 EUR; ngoài ra có lệ phí cấp 1.000 EUR.
Nộp hồ sơ từ Việt Nam
Chưa tìm thấy điều kiện hạn chế quốc tịch nào trong luật, quy chế hay nghị định hạn ngạch áp dụng cho giấy phép này. Chừng nào chưa có luật đặc biệt (llei qualificada) điều chỉnh thị thực do cơ quan Andorra cấp, người không mang quốc tịch một nước thuộc EU hoặc EEA phải có tối thiểu các thị thực cần thiết để nhập cảnh và đi lại hợp pháp tại Pháp hoặc Tây Ban Nha, và để nhập cảnh lại các nước đó từ Andorra.
Việt Nam nằm trong Phụ lục I của Quy định (EU) 2018/1806, danh sách các nước có công dân cần thị thực khi qua biên giới ngoài của EU, theo văn bản năm 2018. Điều này cho thấy người nộp hồ sơ là công dân Việt Nam cần một thị thực Schengen cho phép nhập cảnh lại như vậy.
Trang hỏi đáp về di trú của Chính phủ Andorra, không ghi ngày, nêu rằng sau khi nộp giấy tờ, Cơ quan Di trú hẹn lịch tại Cơ quan Y tế Di trú vào ngày làm việc kế tiếp, và giấy phép đầu tiên được cấp vào ngày sau buổi khám nếu đủ mọi điều kiện. Người đại diện có thể nộp và nhận giấy tờ.
Andorra không nằm trong số các nước phản đối việc Việt Nam gia nhập Công ước Apostille, theo thông báo của Hội nghị La Hay về Tư pháp quốc tế, và quy định di trú của nước này chấp nhận giấy tờ có apostille hoặc đã hợp pháp hóa. Giấy tờ không bằng tiếng Pháp hoặc tiếng Tây Ban Nha có thể phải do dịch giả tuyên thệ hoặc dịch giả được ủy quyền dịch sang tiếng Catalan.
Về phía Việt Nam, Thông tư 20/2022 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định các giao dịch chuyển tiền đầu tư ra nước ngoài của người cư trú là công dân Việt Nam để được phép có quốc tịch hoặc định cư ở nước ngoài không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư. Chưa xác lập được quy định nào điều chỉnh giao dịch chuyển tiền như vậy. Các quy định chung về chuyển vốn ra nước ngoài đã được phân tích hồi tháng 8.
Thuế và quốc tịch
Theo luật thuế thu nhập cá nhân, bản hợp nhất năm 2019, một người là đối tượng cư trú thuế tại Andorra khi ở hơn 183 ngày trong năm dương lịch, hoặc khi trung tâm hoạt động chính hay lợi ích kinh tế chính của người đó đặt tại đây. Thuế suất là 10%, áp dụng sau khi trừ mức miễn thuế cá nhân tối thiểu 24.000 EUR khỏi cơ sở tính thuế chung.
Điều này cho thấy phép thử 90 ngày của giấy phép và các phép thử cư trú thuế là khác nhau. Chưa xác lập được người giữ giấy phép có 1 triệu EUR tài sản tại Andorra có đáp ứng phép thử thứ hai về thuế hay không.
Theo quy tắc nhập quốc tịch chung trong Luật 8/2026, quốc tịch Andorra đòi hỏi 20 năm cư trú chính và lâu dài, chứng minh sự hòa nhập, và cư trú chính và thực tế trong 5 năm trước khi nộp hồ sơ. Sau đó, trong thời hạn 5 năm, người đó phải chứng minh đã mất mọi quốc tịch khác để có quốc tịch Andorra. Các con đường khác, như kết hôn với công dân Andorra, có thời hạn ngắn hơn.
Những điều bài viết này chưa xác lập
Chưa xác lập được nước nào là nước có điều ước, còn bao nhiêu suất, Cơ quan Di trú áp dụng mức lương tối thiểu nào, và liệu số năm cư trú thụ động có được tính vào 20 năm để nhập quốc tịch hay không.
Chưa xác lập được Cơ quan Di trú trên thực tế có chấp nhận apostille của Việt Nam hay không. Chưa tìm thấy cách nộp hồ sơ từ bên ngoài Andorra.
Luật Nhập cư và luật thuế thu nhập cá nhân được đọc theo bản hợp nhất năm 2019, cùng các luật sửa đổi từ năm 2022 đến năm 2026; chưa xác lập được các sửa đổi sau đó. Quy định (EU) 2018/1806 được đọc theo văn bản năm 2018, và chưa xác lập được thay đổi nào sau đó của Phụ lục I.