Thị thực khởi nghiệp Canada

Chương trình không buộc đương đơn tự bỏ vốn đầu tư. Khoản tiền phải chứng minh là tiền định cư, tính theo số nhân khẩu, bằng đô la Canada:

Bảng ấy cập nhật ngày 29/07/2025, và cơ quan di trú ghi rằng các mức được điều chỉnh hằng năm. Người nộp nên đối chiếu lại bảng vào đúng thời điểm nộp.

Tiền định cư không được vay của người khác. Chính phủ Canada cũng nói rõ sẽ không hỗ trợ tài chính cho người nhập cư theo diện này, nên khoản ấy là thứ nuôi cả gia đình trong giai đoạn đầu.

Vốn cho doanh nghiệp đến từ phía khác: Tổ chức được chỉ định là các nhóm doanh nghiệp được duyệt để đầu tư vào hoặc hỗ trợ công ty khởi nghiệp. Từ ngày 01/04/2024, mỗi tổ chức chỉ được xét 10 hồ sơ nhóm đầy đủ mỗi năm; hồ sơ nộp sau khi đã hết suất bị trả lại và được hoàn phí xử lý.

Hai con số ở bảng lựa chọn là mức cam kết của phía tổ chức, không phải tiền của đương đơn. Hướng dẫn Bộ trưởng đăng Công báo Canada ngày 19/08/2017 đòi một quỹ đầu tư mạo hiểm được chỉ định cam kết đầu tư ít nhất 200.000 đô la Canada vào doanh nghiệp.

Hoặc một nhóm nhà đầu tư thiên thần được chỉ định cam kết ít nhất 75.000 đô la Canada; nhiều nhóm cùng đầu tư thì cộng dồn. Cam kết từ vườn ươm doanh nghiệp được chỉ định là lộ trình thứ ba và không kèm con số. Mỗi doanh nghiệp được tối đa năm đương đơn.

Chương trình cấp thẳng thường trú nhân chứ không cấp giấy phép tạm, nhưng điều kiện nằm ở cơ cấu sở hữu và ở nghĩa vụ điều hành. Nộp được theo cá nhân hoặc theo nhóm tối đa năm người đồng sở hữu.

Về doanh nghiệp đủ điều kiện, mỗi đương đơn phải nắm từ 10 phần trăm trở lên tổng quyền biểu quyết, và đương đơn cùng tổ chức chỉ định cộng lại phải nắm trên 50 phần trăm tổng quyền biểu quyết — nghĩa là không nhóm nhà sáng lập nào được giữ quyền kiểm soát tuyệt đối tách khỏi tổ chức bảo trợ.

Nếu hồ sơ thành công thì phải thành lập pháp nhân tại Canada, điều hành doanh nghiệp một cách chủ động và liên tục từ bên trong Canada, và bảo đảm một phần thiết yếu của hoạt động kinh doanh diễn ra tại Canada.

Thư bảo trợ phải do một tổ chức chỉ định cấp, và chính tổ chức ấy gửi thẳng cho cơ quan di trú một giấy chứng nhận cam kết — đây mới là văn bản dùng để thẩm định hồ sơ.

Một trần ít được nhắc, áp dụng từ ngày 01/04/2024, là cơ quan di trú chỉ xét mười hồ sơ nhóm hoàn chỉnh cho mỗi tổ chức chỉ định mỗi năm; nộp sau khi trần năm đã đầy thì hồ sơ bị trả lại và phí xét duyệt được hoàn.

Ngoài ra phải đạt Chuẩn Ngôn ngữ Canada bậc 5 ở cả bốn kỹ năng nghe, đọc, viết, nói bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp, với kết quả từ tổ chức khảo thí được công nhận. Chính phủ Canada tuyên bố không hỗ trợ tài chính cho người nhập cư theo diện này

Chương trình đã tạm dừng từ ngày 30 tháng 6 năm 2026; hồ sơ được tiếp nhận trước ngày đó vẫn tiếp tục được xử lý. Giấy cam kết của tổ chức được chỉ định nhận trước ngày 1 tháng 1 năm 2026 thì đương đơn có sáu tháng để nộp hồ sơ.

Với hồ sơ đang xử lý, mốc đầu tiên là sinh trắc học. Người nộp có 30 ngày kể từ ngày ghi trên thư yêu cầu để lấy dấu vân tay và ảnh; độ tuổi phải lấy và mức phí được ghi ở ô chi phí của trang này.

Hồ sơ trước hết được kiểm đủ: Biểu mẫu điền đúng và có chữ ký, phí đã nộp, giấy tờ đủ. Thiếu một thứ thì hồ sơ không được xử lý mà bị gửi trả.

Cơ quan nêu ba nguyên nhân làm chậm: Vấn đề hình sự hay an ninh cần kiểm tra thêm, tình trạng gia đình chưa rõ như ly hôn hay nhận con nuôi chưa xong, và việc phải hỏi các văn phòng thị thực khác để xác minh.

Hai trang của cơ quan đang nói khác nhau về giấy phép lao động mở. Trang điều kiện vẫn ghi người đủ điều kiện có thể xin để làm việc trong lúc chờ, còn trang của chính giấy phép ghi đã ngừng nhận hồ sơ mới từ ngày 19/12/2025 và chỉ còn cho gia hạn.

Được chấp thuận thì người nộp gửi hộ chiếu để nhận thị thực thường trú kèm xác nhận thường trú. Xác nhận ấy không được gia hạn, nên phải nhập cảnh trước khi nó hết hạn.

Người được cấp theo diện này trở thành thường trú nhân, nên nghĩa vụ cư trú là nghĩa vụ chung của thường trú nhân Canada.

Phải có mặt tại Canada tối thiểu 730 ngày trong năm năm gần nhất, và 730 ngày ấy không cần liên tục; một phần thời gian ở ngoài Canada vẫn có thể được tính vào con số này theo các trường hợp cơ quan di trú liệt kê riêng.

Hai điểm hay bị hiểu ngược. Thứ nhất, thẻ thường trú hết hạn không làm mất tư cách thường trú — thẻ chỉ là bằng chứng về tư cách, không phải bản thân tư cách.

Thứ hai, ngay cả khi không đáp ứng nghĩa vụ 730 ngày thì đương sự vẫn là thường trú nhân cho tới khi có một quyết định chính thức về tình trạng của mình.

Tư cách chỉ mất trong bốn trường hợp, gồm cán bộ xác định đương sự không còn là thường trú nhân sau một cuộc điều tra hoặc sau khi kháng nghị việc từ chối cấp giấy thông hành thường trú nhân; đương sự tự nguyện từ bỏ tư cách; một lệnh trục xuất đối với đương sự có hiệu lực; hoặc đương sự trở thành công dân Canada.

Về đi lại, người rời Canada rồi quay về bằng phương tiện thương mại phải xuất trình thẻ thường trú cùng hộ chiếu; đi mà không mang theo thẻ còn hiệu lực thì phải xin giấy thông hành thường trú nhân trước khi quay về.

Thường trú nhân được sống, làm việc hoặc học tập ở bất kỳ đâu trong Canada và hưởng phần lớn phúc lợi xã hội, nhưng không được bầu cử, không được ứng cử, và không được giữ một số vị trí đòi hỏi mức xác minh an ninh cao

Người phụ thuộc được kèm theo hồ sơ, và mỗi người làm tăng mức tiền định cư phải chứng minh theo bảng nhân khẩu. Đương đơn phải chứng minh có đủ tiền nuôi bản thân và những người phụ thuộc sau khi đến Canada.

Gia đình phải qua các phép kiểm như chính đương đơn. Mọi thành viên phải khám sức khoẻ, kể cả người không đi cùng sang Canada; hồ sơ bị từ chối nếu sức khoẻ của một người là mối nguy cho y tế công cộng hoặc gây gánh nặng quá mức cho dịch vụ y tế, xã hội.

Mọi thành viên từ 18 tuổi trở lên phải nộp lý lịch tư pháp khi được yêu cầu, từ mỗi nước hoặc vùng lãnh thổ mình đã sống từ sáu tháng liền trở lên kể từ năm 18 tuổi.

Người đã có giấy phép lao động theo diện này và xin gia hạn thì có thể đưa vợ, chồng hoặc bạn đời chung sống và con phụ thuộc sang. Vợ hoặc chồng có thể xin giấy phép lao động mở nếu đủ điều kiện, con có thể xin giấy phép du học, và mỗi người phải có hồ sơ riêng nộp cùng lúc.

Tư cách mà chương trình này cấp, dù là thị thực hay thẻ cư trú, không thay hộ chiếu của người giữ. Người giữ vẫn đi lại bằng hộ chiếu của nước mình, nên con số dưới đây là của hộ chiếu Canada và chỉ trở thành của người giữ khi họ được cấp hộ chiếu Canada.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Canada tới được 199 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Trang chương trình và trang điều kiện của cơ quan di trú không nhắc tới thuế hay thu nhập; chương trình không có chế độ thuế riêng.

Bù lại, cơ quan thuế nói thành chữ điều mà ở các nước khác phải suy ra, và câu ấy đáng trích nguyên: Tình trạng di trú của bạn cho biết bạn có được sống, làm việc hay học tập tại Canada hay không; nó phản ánh lý do bạn ở Canada và độ dài thời gian ở; khác với tình trạng cư trú, nó không cho biết nghĩa vụ thuế của bạn.

Và ngay sau đó: Theo hệ thống thuế thu nhập Canada, nghĩa vụ thuế thu nhập của bạn với Canada dựa trên tình trạng cư trú của bạn. Tiêu chí quyết định là ràng buộc cư trú chứ không phải giấy tờ di trú.

Ràng buộc cư trú đáng kể gồm: Có nhà ở tại Canada; có vợ hoặc chồng hoặc bạn đời chung sống tại Canada; có người phụ thuộc tại Canada.

Ràng buộc thứ cấp gồm tài sản cá nhân như xe hoặc đồ đạc, quan hệ xã hội, quan hệ kinh tế như tài khoản ngân hàng hay thẻ tín dụng Canada, bằng lái Canada, hộ chiếu Canada, và bảo hiểm y tế của một tỉnh bang.

Một người được coi là người nhập cư nếu rời một nước khác để định cư tại Canada, thiết lập ràng buộc cư trú đáng kể và trở thành cư dân Canada trong năm thuế.

Có một cửa phụ theo số ngày: Có thể bị coi là cư dân suy đoán nếu chưa thiết lập ràng buộc cư trú đáng kể để thành cư dân thực tế, nhưng đã ở Canada từ 183 ngày trở lên trong năm.

Chiều ngược lại: Là người không cư trú nếu không có ràng buộc cư trú đáng kể và hoặc sống ngoài Canada suốt năm, hoặc ở Canada dưới 183 ngày trong năm thuế.

Muốn chắc thì xin ý kiến chính thức của cơ quan thuế bằng Mẫu NR74 khi nhập cảnh hoặc NR73 khi xuất cảnh, hướng dẫn đầy đủ nằm ở Income Tax Folio S5-F1-C1.

Nghĩa vụ của năm đầu: Cơ quan thuế coi một người là người mới tới trong năm đầu tiên họ là cư dân Canada cho mục đích thuế, và với phần lớn người mới thì mốc ấy bắt đầu từ ngày đầu tiên sống tại Canada.

Năm thuế theo năm dương lịch từ 1 tháng 1 tới 31 tháng 12, hạn khai thường là 30 tháng 4 năm sau, riêng người tự doanh hoặc có vợ chồng tự doanh thì hạn 15 tháng 6; ai sống ở Québec còn phải khai riêng với cơ quan thuế tỉnh bang; hồ sơ chứng minh phải giữ ít nhất sáu năm.

Có một nghĩa vụ ít ai biết và nó nhìn ngược về quá khứ: Phải khai báo mọi khoản thu nhập kiếm được ngoài Canada trong tối đa hai năm trước khi trở thành cư dân, khai bằng bản kê thu nhập, quy đổi theo tỷ giá ngân hàng trung ương tại ngày nhận.

Và nghĩa vụ báo cáo tài sản nước ngoài: Mẫu T1135 bắt buộc với cá nhân, công ty và một số quỹ tín thác cư trú tại Canada mà vào bất kỳ thời điểm nào trong năm sở hữu tài sản nước ngoài xác định có giá vốn trên 100.000 đô la Canada.

Định nghĩa tài sản nước ngoài xác định nằm tại khoản 233.3 mục 1 Đạo luật Thuế Thu nhập và gồm cả cổ phần công ty không cư trú, khoản nợ do người không cư trú vay, quyền lợi trong hợp đồng bảo hiểm nước ngoài, và kim loại quý giữ ngoài Canada.

Đọc ô này đúng phạm vi: Cơ quan di trú nói về điều kiện di trú; cơ quan thuế nói về cách xác định tư cách cư trú thuế, nghĩa vụ khai năm đầu và nghĩa vụ báo cáo tài sản nước ngoài, nhưng không nói về thuế tỉnh bang cụ thể, không cho thuế suất, và không nói gì riêng về diện khởi nghiệp

Phí nhà nước tính theo từng người trong hồ sơ, bằng đô la Canada:

Riêng khoản phí quyền thường trú 600 đô la có một tính chất hiếm — nó là khoản duy nhất được hoàn lại sau khi cơ quan đã bắt đầu xử lý hồ sơ, và được hoàn cả khi đương đơn rút hồ sơ lẫn khi cơ quan từ chối.

Khoản ấy không áp cho con phụ thuộc của đương đơn chính. Bên cạnh phí nộp cho cơ quan di trú, đương đơn còn phải trả phí cho các tổ chức khác, gồm khám sức khoẻ, lý lịch tư pháp và khảo thí ngôn ngữ; cơ quan không định mức các khoản ấy.

Về sinh trắc học, người từ 14 tới 79 tuổi phải cung cấp vân tay và ảnh cho mọi hồ sơ thường trú, kể cả khi đã từng cung cấp và dữ liệu cũ vẫn còn hiệu lực, và phải hoàn tất trong ba mươi ngày kể từ ngày ghi trên thư yêu cầu.