EB-5 qua trung tâm vùng: Mốc hết hạn năm 2027 không đổi sau bầu cử giữa kỳ Hoa Kỳ

Cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 không làm thay đổi ngày 30/9/2027, mốc hết hạn của diện EB-5 qua trung tâm vùng (thị thực định cư dành cho nhà đầu tư) theo luật di trú Hoa Kỳ. Cuộc bỏ phiếu làm dịch chuyển dự báo về đảng kiểm soát các viện mà một dự luật gia hạn phải đi qua. Hãng Associated Press (AP) tuyên bố đảng Dân chủ thắng cả hai viện, NBC News và CBS News dự báo tương tự, còn Tổng thống Donald Trump khẳng định sẽ phủ quyết các dự luật của phía Dân chủ.

Đó là tuyên bố và dự báo của các hãng tin trên số phiếu chưa chính thức, chưa phải kết quả được chứng nhận, tính đến 17:30 ngày 4/11 (giờ Việt Nam). Các cuộc đua Thượng viện ở Alaska và Mississippi cùng hàng chục cuộc đua Hạ viện vẫn chưa ngã ngũ. Bảng kiểm phiếu cập nhật của AP ghi 68 cuộc đua Hạ viện chưa có kết quả, CBS News ghi khoảng 75 cuộc chưa xác định, nên số ghế của mỗi đảng vẫn chưa chốt.

Điều cuộc bầu cử quyết định

Một dự luật chỉ thành luật khi cả hai viện thông qua và Tổng thống ký; nếu Tổng thống trả lại dự luật kèm ý kiến phản đối, mỗi viện phải thông qua lại với đa số hai phần ba (Điều I, Mục 7 Hiến pháp). Quốc hội đương nhiệm giữ nhiệm kỳ đến 12 giờ trưa ngày 3/1/2027, khi Quốc hội mới họp, trừ khi một đạo luật ấn định ngày khác (Tu chính án thứ 20).

Ông Trump nói với CBS News rằng ông sẽ làm việc với phía Dân chủ, và nói với Fox News rằng ông sẽ chấp nhận kết quả. AP đưa tin rằng ông cũng khẳng định sẽ phủ quyết các dự luật của phía Dân chủ, còn Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune nói các thượng nghị sĩ Cộng hòa sẽ phối hợp với ông Trump để đối phó với điều ông mô tả là sự cực đoan của đảng Dân chủ.

EB-5: Mốc do luật quy định, và tiền lệ chương trình từng hết hiệu lực

Luật cho phép cấp thị thực qua trung tâm vùng đến hết ngày 30/9/2027 (8 U.S.C. 1153(b)(5)(E)). Bộ luật Hoa Kỳ, được cập nhật đến Luật công số 119-136 ngày 22/10/2026, vẫn ghi như vậy, và Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) cũng nêu mốc này.

Thẩm quyền theo luật của chương trình trung tâm vùng từng hết hiệu lực. Thẩm quyền ấy chấm dứt hiệu lực vào ngày 30/6/2021, USCIS bắt đầu từ chối tiếp nhận đơn mới qua trung tâm vùng từ ngày 1/7, và Quốc hội khôi phục chương trình bằng một đạo luật được ký ngày 15/3/2022, hơn 8 tháng sau. Cơ quan Nghiên cứu của Quốc hội Hoa Kỳ (CRS) ghi nhận các lần gia hạn trước đó là những đợt ngắn hạn trong các dự luật phân bổ ngân sách hằng năm.

Các đơn qua trung tâm vùng nộp chậm nhất ngày 30/9/2026 được luật bảo vệ: Nếu thẩm quyền này hết hiệu lực, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ (DHS) vẫn phải tiếp tục xử lý các đơn đó và không được từ chối với lý do ấy. Mốc này đã qua, nên các đơn nộp sau đó không được luật bảo vệ như vậy.

Mốc năm 2027 ở điểm (E)(i) chỉ áp dụng cho diện qua trung tâm vùng. Khoản (5) không đặt mốc hết hạn cho diện đầu tư trực tiếp, tức đầu tư thẳng vào một doanh nghiệp tạo việc làm.

Qua tra cứu toàn văn ngày 4/11 trong 20.156 tệp dự luật và nghị quyết chung của Hạ viện và Thượng viện trên govinfo.gov, không tìm thấy dự luật nào gia hạn mốc này. Trong số các dự luật nói đến EB-5 hoặc Gold Card, kết quả ghi nhận:

• H.R. 6992 của Hạ nghị sĩ Greg Stanton, đảng Dân chủ, cùng các đồng bảo trợ của cả hai đảng, sẽ lập một ủy ban cố vấn thuộc USCIS.
• S. 3309 của Thượng nghị sĩ Ruben Gallego, đảng Dân chủ, sẽ thêm ưu đãi cho các dự án nhà ở.
• H.R. 8586 của Hạ nghị sĩ Barry Moore, đảng Cộng hòa, sẽ chặn các đơn mới và các đơn đang chờ thuộc diện EB-1, EB-2, EB-3 và EB-5. S. 5485 mang cùng tên.
• H.R. 10400 của Hạ nghị sĩ David Schweikert, đảng Cộng hòa, sẽ đưa Gold Card vào luật: 25.000 thị thực mỗi năm đến hết năm tài khoá 2035, nằm ngoài các hạn mức toàn cầu.

Dữ liệu trạng thái không ghi nhận hành động nào đối với các dự luật này ngoài việc được đưa ra và chuyển cho ủy ban.

Gold Card không chờ một cuộc bỏ phiếu

Sắc lệnh hành pháp 14351 ngày 19/9/2025 yêu cầu giới chức coi một khoản hiến tặng cho Bộ Thương mại, 1 triệu USD từ cá nhân hoặc 2 triệu USD từ doanh nghiệp, là bằng chứng đủ điều kiện theo các diện EB-1A và EB-2 hiện hành, trong phạm vi hạn mức thị thực mà luật quy định.

Sắc lệnh nêu thêm: “Sắc lệnh này được thực hiện phù hợp với pháp luật hiện hành và tùy thuộc vào nguồn ngân sách được phân bổ.” Một bản khai của Bộ Ngoại giao nộp tại toà nêu: “Chương trình Gold Card không tạo ra một diện thị thực định cư mới.”

Quốc hội có thể lập pháp về chương trình này, nhưng một dự luật cần chữ ký của Tổng thống hoặc đa số hai phần ba ở mỗi viện. Một vụ kiện đang chờ xử lý tại toà: Trong vụ American Association of University Professors v. Department of Homeland Security, văn bản gần nhất được nộp là bản trả lời của chính phủ ủng hộ đề nghị bác đơn kiện, vào ngày 1/9, còn bảng theo dõi vụ án (docket), cập nhật ngày 28/10, không ghi phán quyết nào.

Với nhà đầu tư và gia đình Việt Nam

Hạn mức thị thực của Hoa Kỳ tính người nộp đơn theo nước sinh, có ngoại lệ cho phép tính con hoặc vợ/chồng theo nước sinh của người kia để tránh chia cắt gia đình (8 U.S.C. 1152(b)). Bản tin thị thực (Visa Bulletin) không có cột riêng cho Việt Nam, nên người sinh tại Việt Nam đọc cột “All Chargeability Areas Except Those Listed” (mọi khu vực tính hạn mức, trừ các nước được nêu riêng).

Trên bảng Dates for Filing (ngày nộp hồ sơ) tháng 11/2026, mà USCIS đăng lại và yêu cầu người nộp đơn theo diện việc làm dùng trong tháng này, cột đó ghi “C” (current, tức mở cho mọi ngày ưu tiên) ở mọi hàng EB-5. Hàng diện không dành riêng ghi ngày 1/3/2021 với người sinh tại Trung Quốc đại lục và ngày 1/5/2024 với người sinh tại Ấn Độ. Bảng này quy định thời điểm người đã ở Hoa Kỳ được nộp đơn xin điều chỉnh tình trạng cư trú.

Với nhà đầu tư Việt Nam, kết quả bầu cử có ý nghĩa đối với các đơn qua trung tâm vùng nộp sau ngày 30/9/2026. Đơn như vậy không được luật bảo vệ nếu thẩm quyền này hết hiệu lực, nên tình trạng của đơn đó phụ thuộc vào việc một đạo luật gia hạn có được ban hành trước ngày 30/9/2027 hay không. Đơn theo diện đầu tư trực tiếp không có mốc hết hạn như vậy.

Đã biết, chưa biết, mốc kế tiếp

Những điều bài viết này chưa xác lập

Chưa tìm thấy phát biểu nào của lãnh đạo các ủy ban sắp nhậm chức về EB-5 hay Gold Card trong các bản tin đã đọc. Chưa có kết quả được chứng nhận.

Bản tin thị thực của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, gồm cả bảng Final Action Dates (ngày chốt cấp thị thực), chưa được đọc: Các lần truy cập ngày 4/11 đều nhận về màn hình kiểm tra an ninh. Các số liệu về Việt Nam ở trên chỉ dựa trên bản đăng lại bảng Dates for Filing của USCIS.

Việc tìm dự luật chỉ gồm dự luật và nghị quyết chung, không gồm các bản sửa đổi. Trang congress.gov chặn các lần truy cập đã thử, nên trạng thái dự luật được lấy từ govinfo.gov.