Hạ viện Barbados thông qua dự luật có lộ trình đầu tư dẫn tới quy chế thường trú
Michael Mai
Hạ viện Barbados ngày 27/10 đã thông qua hai dự luật thay thế về di trú và quốc tịch, và Thượng viện xếp lịch đọc lần đầu ngày 4/11. Ngưỡng đầu tư là 5 triệu đô la, văn bản không nêu loại tiền.
Hạ viện Barbados đã thông qua Dự luật Di trú (Immigration Bill) và Dự luật Quốc tịch Barbados (Barbados Citizenship Bill) ngày 27/10/2026. Theo Điều 10 của Dự luật Di trú, người không phải công dân thực hiện “khoản đầu tư đủ điều kiện” tối thiểu 5 triệu đô la vào dự án phát triển quốc gia được phê duyệt có thể được đăng ký làm thường trú nhân khi nộp đơn. Chương trình phiên họp của Thượng viện xếp lịch đọc lần đầu cả hai dự luật vào ngày 4/11, và chưa dự luật nào có hiệu lực.
Với nhà đầu tư hoặc gia đình người Việt, cũng như với mọi người nộp đơn khác, lộ trình mới chưa thể sử dụng: Các dự luật chưa thành luật, còn dự án và lệ phí sẽ do các Lệnh (Order) và quy định thi hành ban hành sau. Cả hai dự luật đều không nêu tên Việt Nam, nên người nộp đơn Việt Nam thuộc nhóm không phải công dân của một quốc gia thuộc Cộng đồng Caribe (CARICOM). Do đó mọi đơn xin nhập quốc tịch sẽ theo Điều 3(6) của Dự luật Quốc tịch.
Quy định của Dự luật Di trú đối với nhà đầu tư
Điều 10 định nghĩa “khoản đầu tư đủ điều kiện” (qualifying investment) là khoản đầu tư trị giá từ 5 triệu đô la trở lên vào một dự án được Bộ trưởng chỉ định bằng Lệnh là dự án phát triển quốc gia được phê duyệt (approved national development project). Dự luật nêu rằng “dự án” gồm chương trình, quỹ, hoạt động, tài sản hoặc sáng kiến khác. Bộ trưởng chỉ được chỉ định khi thấy dự án phục vụ mục đích công và đóng góp lớn cho sự phát triển của Barbados.
Bộ trưởng Nội vụ Gregory Nicholls nêu các lĩnh vực như tái sử dụng nước, xử lý nước thải, y tế, giáo dục và nhà ở là nơi Barbados cần đầu tư, theo tờ Barbados Today. Chưa có dự án nào được chỉ định, và quyền chỉ định nằm trong một dự luật chưa thành luật.
Cả hai dự luật đều không nói rõ loại đô la nào. Đơn vị tiền tệ của Barbados là đô la Barbados theo Đạo luật Ngân hàng Trung ương Barbados, và Ngân hàng Trung ương mô tả tỷ giá với đô la Mỹ là 2 đổi 1. Điều này cho thấy 5 triệu đô la sẽ tương đương khoảng 2,5 triệu USD nếu hiểu là đô la Barbados, nhưng văn bản không nói như vậy.
Điểm có thể thay thế một phần yêu cầu cư trú 5 năm theo quy định thông thường. Người đã cư trú hợp pháp ít nhất 180 ngày trong 3 năm trước khi nộp đơn có thể dùng điểm để bù phần còn thiếu, mỗi điểm tương đương 6 tháng (Điều 9). Thời gian theo Barbados Welcome Stamp được tính là cư trú hợp pháp.
Theo Phụ lục thứ ba, khoản đầu tư từ 1 triệu đến dưới 5 triệu đô la vào dự án phát triển quốc gia được phê duyệt mang lại 2 đến 8 điểm, còn khoản đầu tư vào doanh nghiệp tư nhân được chỉ định tương ứng 1 điểm cho mỗi 1 triệu đô la, tối đa 8 điểm. Người dưới 50 tuổi được tính 3 điểm.
Như vậy, người dưới 50 tuổi đầu tư từ 3 triệu đến dưới 4 triệu đô la vào một dự án được phê duyệt sẽ có 9 điểm, tương đương 54 tháng, và khoảng 6 tháng cư trú sẽ đủ để tổng thời gian đạt 5 năm.
Theo Điều 10(4), Bộ trưởng có thể thu hồi quy chế thường trú nếu khoản đầu tư bị khai sai sự thật, bị rút, hoàn vốn hoặc chuyển nhượng trước “thời hạn được phê duyệt” (approved period), hoặc nếu dự án không hoàn thành trong thời hạn đó, cùng một số căn cứ khác.
Quy định của Dự luật Quốc tịch về nhập quốc tịch
Việc đăng ký làm công dân thuộc quyền quyết định của Bộ trưởng. Theo Điều 3(6), người không phải công dân của một quốc gia CARICOM, cùng vợ hoặc chồng và những người phụ thuộc khác của người đó, có thể được đăng ký sau khi cư trú hợp pháp với tư cách thường trú nhân tổng cộng ít nhất 360 ngày trong một giai đoạn ít nhất 1.460 ngày ngay trước ngày nộp đơn.
Với công dân các quốc gia CARICOM, Điều 3(5) yêu cầu tổng cộng ít nhất 270 ngày trong một giai đoạn ít nhất 1.095 ngày ngay trước ngày nộp đơn. Theo Điều 2(5), áp dụng trong toàn bộ đạo luật, thời gian vắng mặt dưới 6 tháng được tính là cư trú.
Điều 4 cho phép Bộ trưởng từ chối đăng ký vì lợi ích an ninh quốc gia và chính sách công, và liệt kê án phạt tù từ 12 tháng trở lên cùng việc không đủ phương tiện sinh sống trong số các trường hợp có thể bị từ chối. Điều 13 nêu rằng Bộ trưởng không bắt buộc phải nêu lý do nếu việc đó làm phương hại an ninh quốc gia hoặc lợi ích công. Dự luật Quốc tịch không có điều khoản nào về khiếu nại.
Tờ Barbados Today đưa tin Bộ trưởng Nicholls nói với Hạ viện: “Dự luật này không tạo ra việc bán quốc tịch.” Báo cáo của Ủy ban liên viện (Joint Select Committee) ghi nhận một phát biểu rằng Barbados không vận hành chương trình quốc tịch theo đầu tư và các dự luật cũng không tạo ra chương trình đó. Trong các văn bản đã đăng, việc đăng ký theo Điều 3 không nhắc tới đầu tư.
Luật Quốc tịch (Citizenship Act) theo ấn bản năm 1985 do Tòa án Barbados (Barbados Law Courts) đăng tải yêu cầu người trưởng thành xin nhập tịch phải cư trú tại Barbados suốt 12 tháng trước ngày nộp đơn và tổng cộng ít nhất 5 năm trong 7 năm trước đó.
Văn bản đã thay đổi thế nào
Tờ Barbados Today đưa tin Chính phủ đã rút các dự luật trước, được đọc lần đầu ngày 29/4/2026, và đưa ra các dự luật thay thế ngày 27/10, sau báo cáo của Ủy ban liên viện được trình ngày 11/8. Các quy định thay đổi qua ba văn bản: Bản đăng Công báo ngày 5/5, các dự thảo sửa đổi của ủy ban ngày 11/8 và văn bản được đăng cho ngày 27/10.
| Công báo, 5/5 | Dự thảo của ủy ban, 11/8 | Văn bản đăng cho ngày 27/10 | |
|---|---|---|---|
| Lộ trình đầu tư dẫn tới thường trú | Không có | Không có | Điều 10: Từ 5 triệu đô la trở lên vào dự án phát triển quốc gia được phê duyệt |
| Các căn cứ khác | Người nghỉ hưu có đủ nguồn tài chính; 10 điểm, gồm điểm cho bất động sản và tài sản | Như vậy, và thêm một căn cứ cho người giữ Welcome Stamp | 5 năm cư trú, hoặc 180 ngày cộng điểm; không còn căn cứ cho người nghỉ hưu; thời gian Welcome Stamp được tính là cư trú |
| Nhập quốc tịch, công dân CARICOM | 180 ngày trong 730 ngày | 270 ngày trong 1.095 ngày | 270 ngày trong 1.095 ngày |
| Nhập quốc tịch, công dân nước khác | 270 ngày trong 1.095 ngày | 360 ngày trong 1.460 ngày | 360 ngày trong 1.460 ngày |
| Quốc tịch CARICOM có được nhờ đầu tư ở một nước khác trong khối | Không đề cập | Bị loại khỏi lộ trình rút gọn (khoản 4(6)) | Văn bản không có điều khoản loại trừ |
Không có lộ trình đầu tư nào xuất hiện trong bản Công báo, báo cáo của ủy ban hay các dự thảo kèm theo, nên Dự luật Di trú thay thế là văn bản đầu tiên trong số các văn bản đã xem xét có lộ trình này.
Trong Dự luật Quốc tịch, văn bản được đăng không còn giới hạn công dân CARICOM ở người có quốc tịch theo nơi sinh, huyết thống hoặc nhập tịch, và xác định “công dân của một quốc gia thành viên” theo Điều 32(5)(a) Phụ lục thứ nhất của Đạo luật Cộng đồng Caribe (Caribbean Community Act), Cap. 15.
Hiện trạng của các dự luật
Các trang theo dõi dự luật của Quốc hội về Dự luật Di trú và Dự luật Quốc tịch cho thấy cả hai đã được thông qua ngày 27/10 và ghi ngày 29/10 là ngày thông báo ở Thượng viện, trong khi chương trình phiên họp của Thượng viện ghi ngày 28/10.
Chương trình phiên họp của Thượng viện, cho phiên thứ Tư ngày 4/11 lúc 11 giờ, cho biết cả hai dự luật đã được đăng Công báo ngày 30/10. Đến ngày 3/11, các trang dự luật không ghi giai đoạn nào ở Thượng viện ngoài thông báo.
Mỗi đạo luật sẽ có hiệu lực vào ngày được ấn định bằng tuyên cáo (Proclamation). Mức lệ phí sẽ do quy định thi hành xác định và dự án sẽ được chỉ định bằng Lệnh, còn cả hai dự luật đều chưa nêu mức phí hay ngày bắt đầu.
Những điều bài viết này chưa xác lập
Văn bản mà Thượng viện sẽ đọc chưa được xác lập. Chưa tìm thấy trên mạng bản Công báo ngày 30/10, nơi chương trình phiên họp của Thượng viện cho biết các dự luật được đăng, và các văn bản của Hạ viện do Quốc hội đăng không có dấu xác nhận của Hạ viện hay danh sách sửa đổi. Biên bản Hansard và biên bản phiên họp ngày 27/10 tính đến ngày 3/11 vẫn chưa được đăng, nên phát biểu của Bộ trưởng ở đây dựa theo nội dung báo chí đã đăng.
Các dự luật không nêu đơn vị tiền tệ của các số tiền ghi trong dự luật, các dự án sẽ được chỉ định, nghĩa của thời hạn được phê duyệt tại Điều 10(4), lệ phí và biểu mẫu. Điều 10 không nói nhà đầu tư có phải cư trú tại Barbados trước hay sau khi đăng ký hay không.
Về quốc tịch, văn bản không nói giai đoạn 1.460 ngày là khoảng thời gian chứa 360 ngày hay là thời gian tối thiểu giữ quy chế thường trú, cũng không nói trong 360 ngày có bao nhiêu ngày phải hiện diện tại Barbados. Đạo luật Cộng đồng Caribe chưa được xem xét, nên chưa xác lập được định nghĩa công dân của một quốc gia thành viên trong đạo luật ấy có loại trừ người có quốc tịch CARICOM nhờ đầu tư hay không.
Lịch trình của Thượng viện sau lần đọc đầu tiên, và mọi sửa đổi ở đó, chưa được xác lập. Văn bản Luật Quốc tịch được tham chiếu là ấn bản năm 1985, và các sửa đổi sau đó chưa được kiểm tra. Luật Việt Nam về việc giữ quốc tịch Việt Nam khi nhập quốc tịch Barbados chưa được xem xét.
Ảnh đầu bài: giggel, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.
The Legation Times biên soạn nội dung từ tài liệu đã công bố; nội dung tại đây không phải tư vấn pháp lý, tư vấn thuế hay khuyến nghị đầu tư. Trường hợp quý độc giả phát hiện ra sai sót, kính mời quý độc giả gửi yêu cầu đính chính. Với trường hợp liên quan đến quyền sử dụng nội dung, hãy thực hiện gửi yêu cầu gỡ bỏ.
