Nâng hạng thị trường chứng khoán: Cơ hội nào cho nhà đầu tư vào cổ phiếu Việt Nam
David Le
Khu trung tâm TP.HCM bên sông Sài Gòn — ảnh minh hoạ.
Theo Chính phủ, Việt Nam chính thức được FTSE Russell xếp vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026, cùng đợt đầu tiên đưa cổ phiếu vào bộ chỉ số. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giải ngân trong 8 tháng đầu năm đạt mức cao nhất cùng kỳ trong 5 năm.
Theo Chính phủ, quyết định của FTSE Russell nâng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Cổ phiếu Việt Nam được đưa vào các chỉ số toàn cầu của FTSE theo 4 đợt, kéo dài đến tháng 9/2027. Có 27 cổ phiếu niêm yết tại TP.HCM đủ điều kiện vào chỉ số FTSE Global All Cap. Việc nâng hạng diễn ra sau một loạt cải cách thị trường được triển khai từ cuối năm 2024.
Thay đổi từ ngày 21/9
FTSE Russell công bố quyết định nâng hạng ngày 7/10/2025, với điều kiện phải rà soát khả năng giao dịch của các quỹ nước ngoài thông qua công ty chứng khoán toàn cầu. Kết quả rà soát giữa kỳ công bố ngày 7/4/2026 xác nhận mốc hiệu lực 21/9/2026. Chính phủ Việt Nam cho biết việc nâng hạng đã có hiệu lực vào ngày này, sau lễ công bố tại Hà Nội ngày 18/9/2026.
FTSE đưa tỷ trọng của Việt Nam vào các chỉ số theo 4 đợt: 10% vào tháng 9/2026, 20% vào tháng 3/2027, 35% vào tháng 6/2027 và 35% vào tháng 9/2027. Theo FTSE, lộ trình này nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra có trật tự và “quản lý dòng vốn dự kiến đổ vào”. Trước mỗi đợt tiếp theo, FTSE sẽ kiểm tra khả năng điều chỉnh danh mục của các quỹ mô phỏng chỉ số, tức các quỹ đầu tư bám theo cơ cấu của chỉ số. Khi hoàn tất cả 4 đợt, FTSE dự kiến Việt Nam chiếm tỷ trọng 0,31% trong chỉ số thị trường mới nổi của mình.
Trong 27 cổ phiếu đủ điều kiện vào FTSE Global All Cap, nhóm doanh nghiệp lớn có Vietcombank, Vingroup và Vinhomes; nhóm doanh nghiệp quy mô vừa có BIDV, Hòa Phát và VPBank.
Những cải cách dẫn đến việc nâng hạng
- Bỏ yêu cầu ký quỹ trước khi đặt lệnh: Từ ngày 2/11/2024, nhà đầu tư tổ chức nước ngoài có thể đặt lệnh mua mà không phải có sẵn toàn bộ số tiền, theo Thông tư 68/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính.
- Hệ thống giao dịch mới: Hệ thống KRX đi vào hoạt động ngày 5/5/2025.
- Giới hạn sở hữu nước ngoài: Theo Nghị định 245/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 11/9/2025, doanh nghiệp đã thông báo tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa chỉ được điều chỉnh tăng tỷ lệ này.
- Công ty chứng khoán toàn cầu: Thông tư 08/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, thiết lập cơ chế giao dịch thông qua công ty chứng khoán toàn cầu và bãi bỏ danh mục giới hạn các cổ phiếu được mua mà không cần ký quỹ trước khi đặt lệnh.
- Đối tác bù trừ trung tâm (CCP): Đây là cơ chế có một đơn vị đứng giữa bên mua và bên bán để thực hiện bù trừ giao dịch. Công ty bù trừ đã được thành lập và dự kiến đi vào hoạt động đầu năm 2027.
Dòng vốn và nhà đầu tư
Theo Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), số tài khoản giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài tăng từ 50.188 vào cuối năm 2025 lên 52.633 vào cuối tháng 8/2026. Trong tuần trước khi cổ phiếu Việt Nam được đưa vào chỉ số, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng 2.686 tỷ đồng trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), tức giá trị mua vượt giá trị bán ở mức này. Trong đó, giá trị mua ròng ngày 18/9/2026 đạt 1.277 tỷ đồng. Đây là ngày các quỹ điều chỉnh danh mục theo chỉ số; nhà đầu tư nước ngoài chiếm 40% tổng giá trị mua trong ngày.
Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cũng tăng. Trong 8 tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư nước ngoài đăng ký, bao gồm góp vốn và mua cổ phần, đạt 40,63 tỷ USD, tăng 55,4% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI giải ngân ước đạt 17,25 tỷ USD, tăng 12%. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ cho biết đây là mức giải ngân 8 tháng cao nhất trong 5 năm.
Tính từ đầu năm đến ngày 25/9/2026, nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng trên HOSE khoảng 93.900 tỷ đồng, trong đó có 2.866 tỷ đồng trong tuần đầu tiên cổ phiếu Việt Nam được đưa vào chỉ số.
Các bước tiếp theo
Đợt đưa cổ phiếu vào chỉ số thứ hai dự kiến diễn ra vào tháng 3/2027. FTSE sẽ công bố kết quả phân loại thị trường thường niên tiếp theo ngày 6/10/2026. MSCI, một nhà cung cấp chỉ số lớn khác, vẫn xếp Việt Nam vào nhóm thị trường cận biên. Trong đợt rà soát khả năng tiếp cận thị trường tháng 6/2026, MSCI ghi nhận mô hình giao dịch qua công ty chứng khoán toàn cầu và kế hoạch triển khai đối tác bù trừ trung tâm.
Việc nâng hạng đưa cổ phiếu Việt Nam vào các chỉ số tham chiếu của những quỹ mô phỏng chỉ số thị trường mới nổi. Mỗi đợt triển khai đến năm 2027 phụ thuộc vào mức độ thuận lợi của quá trình điều chỉnh ở đợt trước.
The Legation Times biên soạn nội dung từ tài liệu đã công bố; nội dung tại đây không phải tư vấn pháp lý, tư vấn thuế hay khuyến nghị đầu tư. Trường hợp quý độc giả phát hiện ra sai sót, kính mời quý độc giả gửi yêu cầu đính chính. Với trường hợp liên quan đến quyền sử dụng nội dung, hãy thực hiện gửi yêu cầu gỡ bỏ.
