Hoa Kỳ tạm dừng xếp lịch phỏng vấn thị thực định cư, phạm vi với EB-5 chưa rõ

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã ngừng xếp lịch phỏng vấn thị thực định cư ở nước ngoài trong khi đào tạo viên chức lãnh sự về phép đánh giá gánh nặng xã hội, tức xem một người có khả năng trở nên chủ yếu phụ thuộc vào hỗ trợ của chính phủ hay không. Biện pháp bắt đầu từ đầu tháng 8/2026 và được đưa tin ngày 27/8/2026. Biện pháp có áp dụng với EB-5 hay không thì chưa rõ.

Những gì đã được đưa tin và những gì chưa rõ

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ không đình chỉ việc cấp thị thực định cư. Cơ quan này ngừng xếp các cuộc phỏng vấn mới trong thời gian đào tạo viên chức lãnh sự về căn cứ không đủ điều kiện nhập cảnh do gánh nặng xã hội.

Một quan chức trao đổi với Associated Press với điều kiện giấu tên cho biết biện pháp bắt đầu từ đầu tháng 8. Những cuộc phỏng vấn đã được xếp trong tháng 8 không bị hủy mà đang được chuyển sang tháng 9, tháng 10 và tháng 11. Cũng theo quan chức này, thời gian tạm dừng dự kiến không kéo dài qua đầu đến giữa tháng 9. Đây là dự báo từ một nguồn không nêu tên, không phải cam kết đã được công bố.

Cùng bản tin còn nêu một thông tin theo hướng ngược lại: Thị thực định cư dành cho người lao động được người sử dụng lao động bảo lãnh không bị ảnh hưởng vì những người này có thể chứng minh thu nhập. Thông tin đó không được quy cho nguồn cụ thể, còn bản tin không xác lập liệu ngoại lệ này có bao gồm EB-5, chương trình thị thực định cư dành cho nhà đầu tư, hay không.

Vì sao đây không phải chính sách đã bị tòa án hủy bỏ

Ngày 21/8/2026, Thẩm phán Jeannette A. Vargas thuộc Tòa án Liên bang Khu vực Nam New York đã hủy bỏ một chính sách khác của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trong vụ Catholic Legal Immigration Network, Inc. v. Rubio, số 1:26-cv-00858.

Chính sách đó được công bố ngày 14/1/2026 và có hiệu lực từ ngày 21/1/2026, yêu cầu viên chức lãnh sự từ chối cấp thị thực định cư cho công dân của 75 quốc gia được chỉ định, dựa trên căn cứ gánh nặng xã hội. Phán quyết hủy bỏ chính sách vì trái pháp luật và vượt quá thẩm quyền theo luật định; đồng thời tuyên bố chính sách vi phạm 8 U.S.C. 1201(g), 8 U.S.C. 1152(a)(1)(A) và 22 C.F.R. 40.6, cũng như vượt quá thẩm quyền của Bộ trưởng Ngoại giao theo 8 U.S.C. 1104(a).

Cách tòa xử lý cho thấy sự khác biệt giữa 2 chính sách. Theo chính sách tháng 1, các cuộc phỏng vấn vẫn diễn ra và thị thực bị từ chối sau khi phỏng vấn kết thúc; bản án ghi nhận các nguyên đơn có tên trong vụ kiện đã được phỏng vấn rồi bị từ chối cấp thị thực.

Phán quyết hủy bỏ những quyết định từ chối chỉ dựa trên chính sách này, nhưng giữ nguyên các quyết định còn có căn cứ khác, kể cả khi thông báo từ chối đồng thời viện dẫn chính sách. Trong khi đó, biện pháp được đưa tin vào tháng 8 ngăn việc xếp lịch ngay từ đầu, nên không tạo ra dạng quyết định từ chối đã được xem xét trong vụ Vargas.

Cơ sở pháp lý chưa được công bố

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chưa nêu căn cứ pháp lý mà cơ quan này viện dẫn. Phần dưới đây chỉ trình bày một lập luận có thể được xây dựng từ các tài liệu hiện có, không phải lý do biện minh do bất kỳ bên nào đưa ra.

Theo 22 C.F.R. 42.81(a), được trích trong phán quyết, sau khi đơn xin thị thực đã được hoàn tất đúng quy định, viên chức lãnh sự phải cấp hoặc từ chối cấp thị thực. Phán quyết cũng ghi nhận rằng cuộc phỏng vấn thường được xếp tại cơ quan đại diện phụ trách địa bàn và viên chức lãnh sự xét, quyết định hồ sơ tại đó.

Các tài liệu hiện có không xác định thời điểm nào một đơn được coi là đã hoàn tất đúng quy định để nghĩa vụ này phát sinh. Nếu trên thực tế đơn chỉ được xem là hoàn tất tại cuộc phỏng vấn, việc hoãn phỏng vấn sẽ trì hoãn thời điểm nghĩa vụ phát sinh, thay vì vi phạm nghĩa vụ đó.

Cách Quốc hội Hoa Kỳ phân định quyền hạn trong Điều 1104(a) để ngỏ dư địa cho lập luận này. Quốc hội giao cho Bộ trưởng Ngoại giao quản lý các chức năng lãnh sự, nhưng tách riêng việc cấp và từ chối cấp thị thực để viên chức lãnh sự quyết định. Tòa án đã dựa vào chính sự phân định này trong tháng 8.

Xếp lịch không phải là cấp hay từ chối cấp thị thực, nên có cơ sở hợp lý để cho rằng hoạt động này thuộc phần quản lý hành chính của ranh giới nói trên. Lập luận chỉ có thể đi đến mức đó: Chưa xác định được phán quyết nào áp dụng điều khoản này cho việc tạm dừng xếp lịch, còn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chưa công bố tài liệu nào viện dẫn điều khoản trên.

Julia Gelatt, phó giám đốc phụ trách chương trình chính sách di trú Hoa Kỳ tại Viện Chính sách Di cư (Migration Policy Institute), nói với Associated Press rằng đợt tạm dừng có vẻ sẽ ngắn; nhưng nếu kéo dài hơn, bà cho rằng có thể sẽ phát sinh kiện tụng.

Vị thế của nhà đầu tư có đơn EB-5 đã được chấp thuận

Không nguồn nào mô tả thay đổi đối với các đơn đã được chấp thuận hoặc ngày ưu tiên, tức ngày xác định thứ tự của hồ sơ trong hàng chờ thị thực.

Hai nhóm người nộp đơn này đối diện những tình thế khác nhau. Việc xếp lại lịch mà quan chức mô tả liên quan đến những người đã có cuộc hẹn trong tháng 8. Nhà đầu tư vẫn chờ lịch đầu tiên đối diện với một câu hỏi khác: Liệu họ có thể được cấp ngày phỏng vấn hay không.

Nhà đầu tư chọn lộ trình nào sẽ quyết định điểm nào trong quy trình có thể chịu tác động. Cơ quan Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) nêu 2 phương án sau khi Mẫu I-526, đơn xin định cư của nhà đầu tư độc lập, hoặc Mẫu I-526E, đơn của nhà đầu tư gắn với một trung tâm vùng, được chấp thuận. Nhà đầu tư có thể nộp Mẫu DS-260, đơn xin thị thực định cư điện tử, rồi nhận thị thực tại cơ quan lãnh sự ở nước ngoài; hoặc nộp Mẫu I-485, đơn xin điều chỉnh tình trạng di trú, để hoàn tất thủ tục bên trong Hoa Kỳ.

Chỉ lộ trình xử lý hồ sơ tại lãnh sự quán mới có thể nằm trong phạm vi của biện pháp tạm dừng được đưa tin. Việc EB-5 có thuộc phạm vi đó hay không vẫn chưa được xác lập.

Điều chỉnh tình trạng di trú có thể là phương án thay thế đối với nhà đầu tư đang hiện diện hợp pháp tại Hoa Kỳ và đã đến lượt theo hạn ngạch cấp thị thực. Đây là vấn đề cần hỏi luật sư, không thể mặc nhiên giả định.

Một mốc thời gian thứ hai ảnh hưởng đến cả 2 lộ trình. Quy định cuối cùng của Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ về căn cứ không đủ điều kiện nhập cảnh do gánh nặng xã hội, được công bố ngày 20/7/2026, bãi bỏ các quy định năm 2022 và, theo nguyên văn của cơ quan này, “khôi phục phạm vi quyền cân nhắc rộng hơn cho các viên chức của Bộ An ninh Nội địa khi đánh giá mọi dữ kiện có liên quan”.

Quy định có hiệu lực ngày 18/9/2026. Quy định áp dụng đối với yêu cầu nhập cảnh được đưa ra từ ngày này trở đi, cũng như đơn điều chỉnh tình trạng di trú được đóng dấu bưu điện hoặc nộp từ ngày này trở đi. Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ cho biết quy định không áp dụng đối với quyết định về thị thực do Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đưa ra.

Sự phân biệt nằm ở các giai đoạn, không phải giữa 2 lộ trình. Lộ trình lãnh sự vẫn kết thúc bằng một yêu cầu nhập cảnh. Vì vậy, nhà đầu tư nhập cảnh từ ngày 18/9/2026 trở đi phải đáp ứng tiêu chuẩn mới tại cửa khẩu, dù tiêu chuẩn đó không điều chỉnh quyết định cấp thị thực.

Phép đánh giá gánh nặng xã hội xem xét những gì

Theo luật, một người không đủ điều kiện nhập cảnh nếu viên chức lãnh sự, tại thời điểm người đó xin thị thực, nhận định rằng họ có khả năng trở thành gánh nặng xã hội vào bất kỳ thời điểm nào. Viên chức phải xem xét 5 yếu tố:

• Tuổi.
• Sức khỏe.
• Tình trạng gia đình.
• Tài sản, nguồn lực và tình trạng tài chính.
• Trình độ giáo dục và kỹ năng.

Hướng dẫn yêu cầu đánh giá tổng thể mọi hoàn cảnh. Không yếu tố riêng lẻ nào mang tính quyết định, ngoại trừ trường hợp thiếu bản cam kết bảo trợ tài chính khi loại giấy tờ này là bắt buộc.

Với các đơn nộp từ ngày 15/3/2022, nhà đầu tư EB-5 cam kết 800.000 đô-la Mỹ nếu đầu tư vào khu vực việc làm mục tiêu — khu vực được xác định để hưởng ngưỡng đầu tư thấp hơn — hoặc 1.050.000 đô-la Mỹ tại địa bàn khác. Khoản vốn này có thể liên quan đến yếu tố thứ tư, nhưng tự nó không cấu thành kết luận đối với phép đánh giá gánh nặng xã hội.

Khi giải thích quy định của mình, Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ nhắc lại quan điểm rằng: “Một người khỏe mạnh, đang ở giai đoạn sung sức của cuộc đời, đã có việc làm tại Hoa Kỳ hoặc có triển vọng việc làm, nhìn chung sẽ không bị coi là có khả năng trở thành gánh nặng xã hội vào bất kỳ thời điểm nào.”

Nhận định này đề cập đến người xin điều chỉnh tình trạng di trú bên trong Hoa Kỳ. Bản thân khoản đầu tư EB-5 không xác lập rằng nhà đầu tư có việc làm tại đây.

Những điểm cần theo dõi

Việc các cơ quan đại diện có nối lại hoạt động xếp lịch vào đầu đến giữa tháng 9 hay không sẽ là phép kiểm chứng đầu tiên đối với thông tin chưa có văn bản công bố làm căn cứ. Quy định của Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ có hiệu lực ngày 18/9/2026.

Trong vụ kiện, các bên phải nộp thư chung trước ngày 11/9/2026 về những yêu cầu còn lại. Tại thời điểm bài viết được kiểm tra ngày 28/8/2026, chưa có báo cáo nào về kháng cáo hoặc lệnh tạm đình chỉ thi hành phán quyết. Chi tiết này có ý nghĩa vì chính sách tháng 1 có thể trở lại dưới một hình thức nào đó nếu phán quyết bị thay đổi.

Associated Press đưa tin rằng các cuộc hẹn hiện có trong tháng 8 đang được dời lịch, thay vì bị hủy. Không người nộp đơn nào nên xem thông tin đó là xác nhận cho cuộc hẹn của mình; chỉ cơ quan đại diện mới có thể xác nhận.

Các mốc khác của chương trình trong mùa thu thuộc một nhóm thời hạn riêng, được đề cập trong bài phân tích các hạn chót tháng 9.