Thị thực nhà đầu tư Bulgaria

Hai đoạn đầu của ô này nói về bậc cư trú dài hạn, không phải về các dòng lựa chọn: Điều 24 khoản 1 mục 19 cấp giấy phép cư trú dài hạn cho người đã bỏ tối thiểu 600.000 lev, tức 306.775,13 euro, cho mỗi người nước ngoài để mua bất động sản tại Bulgaria.

Ngoài con số, luật đặt điều kiện về cách khoản tiền phải hiện diện. Tại ngày nộp hồ sơ xin giấy phép cư trú dài hạn, người nước ngoài hoặc pháp nhân liên quan phải đã chuyển đủ toàn bộ số tiền, và khoản thanh toán phải đã thể hiện trên một tài khoản tại tổ chức tín dụng Bulgaria được cấp phép.

Nếu bất động sản được mua bằng tiền vay thì phần dư nợ còn lại không được vượt quá 25% giá trị. Với đường sở hữu doanh nghiệp, người nước ngoài phải nắm trên 50% vốn của công ty thương mại Bulgaria và đã góp đúng số tiền ấy vào vốn công ty, để công ty nhờ đó đứng tên bất động sản có giá trị tương ứng.

Hai thay đổi pháp lý đến sau bản dịch năm 2022 mà bảng này dựa vào. Thứ nhất, Bulgaria dùng đồng euro từ 01/01/2026. Điều 11 khoản 2 Luật đưa đồng euro vào lưu hành, Công báo số 70 năm 2024, coi mọi số tiền ghi bằng lev trong văn bản hiện hành là số tiền bằng euro, quy đổi theo tỷ giá chính thức 1,95583 lev ăn một euro.

Quy đổi theo cách chia và làm tròn của Điều 12 và Điều 13, bốn mức thường trú theo Điều 25 khoản 1 các mục 6, 7, 8 và 16 như sau:

Bảng lựa chọn của bản ghi đã chuyển sang các mức euro này.

Thứ hai, luật sửa đổi Luật Người nước ngoài đăng Công báo số 52 ngày 27/06/2025 thêm ba điểm. Số tiền chứng minh với Cơ quan Đầu tư Bulgaria theo Điều 25 khoản 7 điểm 2 phải nằm trong tài khoản thanh toán của chính người nước ngoài; và hồ sơ thường trú lần đầu phải kèm lý lịch tư pháp của nước mang quốc tịch hoặc nước thường trú.

Điểm thứ ba nằm ở Điều 25 khoản 11: Sau khi hết năm năm, người đã được thường trú có quyền rút hoặc thay đổi khoản đầu tư mà không ảnh hưởng tới quyền thường trú. Các mức ngưỡng không đổi trong lần sửa ấy.

Thứ nhận được không phải một tư cách mà là một cái thang ba bậc, và đạo luật gọi tên từng bậc nên đọc đúng bậc mới tính đúng thời gian.

Bậc dưới là giấy phép cư trú dài hạn theo Điều 24 khoản 1 mục 19 và 20: Mức 600.000 lev, tức 306.775,13 euro, cho bất động sản, và 250.000 lev, tức 127.822,97 euro, cho vùng kinh tế khó khăn. Điều kiện nộp tiền ở đoạn đầu ô ngưỡng vốn thuộc bậc này; các dòng lựa chọn thì không. Bậc giữa là thường trú, và có hai lối lên.

Lối thứ nhất, Điều 25 khoản 1 mục 17: Người đã có giấy phép dài hạn theo hai mục vừa dẫn và đã giữ khoản đầu tư trong năm năm thì được thường trú.

Lối thứ hai là các mục 6, 7 và 8 — các mức tiền của chúng ghi ở ô thuế của bảng này — và điều đáng đọc nhất về ba mục ấy là thứ chúng không đòi: Không một điều kiện cư trú nào.

So sánh cho thấy rõ: Mục 5 của cùng điều khoản, tức lối thường của người không đầu tư, đòi năm năm cư trú hợp pháp liên tục ngay trước ngày nộp và vắng mặt không quá 30 tháng trong kỳ ấy.

Ba mục đầu tư bỏ hẳn cái thang năm năm đó, và đạo luật còn mở rộng sự miễn trừ ấy sang người phối ngẫu: Mục 2 đòi năm năm hôn nhân cộng năm năm cư trú, nhưng điều kiện cư trú không áp dụng khi kết hôn với người đã được thường trú theo mục 6, 7 hoặc 8.

Bậc trên cùng là quốc tịch: Người được thường trú theo mục 6 và 7 có quyền nộp đơn xin quốc tịch Bulgaria nếu đáp ứng Điều 12 khoản 1 các mục 1 đến 4 và khoản đầu tư đã được giữ ít nhất năm năm; thân nhân của người ấy chỉ được nộp sau khi chính người ấy đã có quốc tịch.

Và một cảnh báo của chính đạo luật, đặt ở khoản 10: Chấp thuận sơ bộ về việc đầu tư do Cơ quan Đầu tư Bulgaria cấp không phải căn cứ để cấp thị thực và không phải căn cứ để cho quyền cư trú.

Hồ sơ xin giấy phép cư trú dài hạn được xem xét trong 14 ngày; với vụ việc phức tạp về pháp lý và thực tế, hoặc khi cần nộp thêm giấy tờ và thông tin, thời hạn ấy được gia hạn thêm một tháng và người nước ngoài phải được thông báo về việc gia hạn.

Nhưng thời gian xử lý là mốc ngắn nhất và ít quan trọng nhất của diện này. Thứ chi phối cả hành trình là ba đồng hồ năm năm, và chúng không đếm từ cùng một sự kiện — lẫn ba cái là tính sai hàng năm.

Đồng hồ thứ nhất, Điều 25 khoản 11: Các khoản đầu tư theo mục 6, 8 và 16 phải được giữ trên mức tối thiểu luật định trong năm năm kể từ ngày được cấp giấy phép thường trú — mốc khởi tính là ngày cấp phép, không phải ngày đầu tư.

Đồng hồ thứ hai, Điều 25 khoản 1 mục 17: Người đi lối giấy phép dài hạn phải giữ khoản đầu tư năm năm để lên được thường trú — ở đây năm năm nằm trước khi có thường trú, tức ngược chiều với đồng hồ thứ nhất.

Đồng hồ thứ ba là điều kiện xin quốc tịch: Khoản đầu tư phải đã được giữ ít nhất năm năm.

Kèm ba đồng hồ ấy là một nghĩa vụ không có thời hạn cố định mà tính bằng chữ ngay lập tức: Người đã được cấp thường trú phải khai ngay trước Cơ quan Đầu tư Bulgaria, hoặc trước Bộ Kinh tế, Đầu tư và Công nghiệp, mọi thay đổi về hoàn cảnh của khoản đầu tư, và phải cung cấp bằng chứng.

Nghĩa là đồng hồ chạy liên tục chứ không chỉ điểm ở các mốc năm năm.

Luật đặt ba quy tắc về sự có mặt, và diện đầu tư được miễn hai trong ba — đây là chỗ dễ đọc ngược nhất của cả bản ghi. Quy tắc thứ nhất, thông thường: Giấy phép bị thu hồi nếu người nước ngoài không định cư tại Bulgaria trong một năm kể từ khi được cấp phép và không cư trú trên lãnh thổ.

Quy tắc thứ hai: Giấy phép dài hạn hoặc thường trú bị thu hồi nếu người giữ vắng mặt khỏi lãnh thổ các nước thành viên Liên minh châu Âu quá mười hai tháng liên tục.

Cả hai quy tắc ấy đều ghi ngoại lệ đích danh cho Điều 25 khoản 1 các mục 6, 7, 8, 13 và 16 và cho thân nhân của những người ấy — nên người vào bằng ba hình thức đầu tư không chịu nghĩa vụ định cư trong một năm, cũng không chịu mốc vắng mặt mười hai tháng.

Quy tắc thứ ba thì không miễn cho ai theo cách ấy, và nó là mốc thật duy nhất: Sau sáu năm vắng mặt khỏi lãnh thổ Bulgaria, quyền cư trú dài hạn hoặc thường trú bị thu hồi, chỉ trừ các trường hợp tại Điều 25d.

Thứ thay chỗ cho nghĩa vụ có mặt chính là nghĩa vụ giữ tiền: Khoản đầu tư phải nằm trên mức tối thiểu suốt năm năm và mọi thay đổi phải khai ngay — mốc và cách đếm ghi ở ô thời gian của bảng này.

Còn một phép đếm khác, chặt hơn hẳn và đừng lẫn với ba quy tắc trên vì nó dùng cho việc tích luỹ tư cách chứ không cho việc giữ: Các khoảng vắng mặt chỉ không làm gián đoạn thời gian năm năm nếu mỗi lần ngắn hơn 6 tháng liên tục và tổng cộng không quá 10 tháng trong cả kỳ năm năm.

Định nghĩa nằm ngay Điều 2 Đạo luật về Người nước ngoài tại Cộng hoà Bulgaria, và điều kiện đầu tiên không phải quan hệ giấy tờ mà là sống chung: Thân nhân của một người nước ngoài là những người cùng sống với người ấy trong một hộ gia đình và thuộc một trong bốn nhóm. Nhóm một là vợ hoặc chồng.

Nhóm hai là con của người nước ngoài và của vợ hoặc chồng người ấy, kể cả con nuôi, dưới 18 tuổi và chưa kết hôn. Nhóm ba là con của riêng người nước ngoài, kể cả con nuôi, dưới 18 tuổi và chưa kết hôn, với điều kiện quyền làm cha mẹ thuộc về người nước ngoài ấy và đứa con sống phụ thuộc vào người ấy.

Nhóm bốn là con riêng của vợ hoặc chồng, kể cả con nuôi, dưới 18 tuổi và chưa kết hôn, với điều kiện quyền làm cha mẹ thuộc về người vợ hoặc chồng ấy và đứa con phụ thuộc vào họ.

Khoản 4 mở thêm một lộ trình hẹp: Con chưa kết hôn của người nước ngoài hoặc của vợ hoặc chồng, từ 18 tuổi trở lên, vẫn tính là thân nhân khi vấn đề sức khoẻ nghiêm trọng đòi hỏi phải có người chăm sóc riêng, hoặc vì lý do ấy mà họ khách quan không tự lo được cho bản thân.

Khoản 5 đặt một lệnh cấm ít nơi viết thành chữ: Nếu người nước ngoài đã có một người vợ hoặc chồng đang cùng sống với mình trên lãnh thổ Bulgaria, thì không cho phép đoàn tụ gia đình với một người vợ hoặc chồng khác.

Về thủ tục, sau khi đơn đoàn tụ được tiếp nhận và chấp thuận, các thân nhân được cấp thị thực theo một thủ tục đơn giản hoá, với điều kiện và thể thức do một văn bản của Hội đồng Bộ trưởng quy định

Tư cách mà chương trình này cấp, dù là thị thực hay thẻ cư trú, không thay hộ chiếu của người giữ. Người giữ vẫn đi lại bằng hộ chiếu của nước mình, nên con số dưới đây là của hộ chiếu Bulgaria và chỉ trở thành của người giữ khi họ được cấp hộ chiếu Bulgaria.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Bulgaria tới được 190 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Đạo luật điều chỉnh diện này không có một điều khoản nào về chế độ thuế của người được cấp phép: Những chỗ văn bản nhắc tới thuế đều nằm ngoài diện đầu tư.

Một chỗ nằm ở căn cứ từ chối nhập cảnh, áp cho người nước ngoài đã vi phạm luật lao động hoặc luật thuế của nước này trong lần lưu trú trước.

Một chỗ khác nằm ở diện đại diện văn phòng thương mại, nơi công ty nước ngoài phải chứng minh không có nợ thuế quá hạn trong hai năm trước khi đăng ký văn phòng đại diện — mà đó là một diện cư trú dài hạn khác, không phải diện cư trú vĩnh viễn theo đầu tư.

Chữ cơ quan doanh thu thì chỉ là tên cơ quan trong ngữ cảnh hành chính: Cấp phép cờ bạc, làm căn cứ thẩm định doanh nghiệp, và thu hồi chi phí trục xuất.

Có một điều khoản cho phép thẩm định dựa trên báo cáo tài chính đã kiểm toán và thông tin từ Cơ quan Doanh thu Quốc gia, nhưng phải đọc kỹ phạm vi của nó: Điều 25 khoản 4 áp cho điểm 13 và điểm 16 của Điều 25 khoản 1, không áp cho ba điểm của diện đầu tư.

Ba diện đầu tư nằm ở Điều 25 khoản 1, các điểm 6, 7 và 8.

Điểm 6, sửa đổi theo Công báo số 21 năm 2021, cho bốn lối.

Lối thứ nhất là mua cổ phiếu hoặc trái phiếu của công ty thương mại Bulgaria giao dịch trên thị trường có quản lý với giá thị trường không dưới 2.000.000 leva. Lối thứ hai là quyền theo hợp đồng nhượng quyền không dưới 1.000.000 leva.

Lối thứ ba là chứng chỉ quỹ đầu tư tập thể không dưới 1.000.000 leva với giá trị tài sản ròng của quỹ không dưới 5.000.000 leva. Lối thứ tư là quỹ đầu tư thay thế không dưới 1.000.000 leva với tài sản quỹ không dưới 3.000.000 leva.

Điểm 7, sửa đổi theo Công báo số 22 năm 2022 có hiệu lực ngày 18/03/2022: Góp không dưới 2.000.000 leva vào vốn một công ty Bulgaria cho một dự án đầu tư ưu tiên được chứng nhận theo Đạo luật Khuyến khích đầu tư, do Bộ Kinh tế, Đầu tư và Công nghiệp chứng nhận.

Điểm 8, thêm vào theo Công báo số 36 năm 2009: Đầu tư ít nhất 6.000.000 leva vào vốn một công ty thương mại Bulgaria có cổ phần không giao dịch trên thị trường có quản lý.

Về nền thuế của nước này, cơ quan chứng nhận đầu tư của chính phủ công bố các con số cấp quốc gia chứ không phải chế độ riêng của chương trình.

Các con số ấy là: Mức thuế suất đồng nhất 10% cho cả thuế thu nhập doanh nghiệp lẫn thuế thu nhập cá nhân; thuế giá trị gia tăng 20%; thuế khấu trừ tại nguồn 5% trên cổ tức chia cho công ty ngoài Liên minh châu Âu và Khu vực Kinh tế châu Âu; và thuế trên lao động chiếm 34,8% chi phí lao động.

Một chi tiết về chính trang dành riêng cho nhà đầu tư của cơ quan ấy đáng ghi: Nó cho tải đúng bốn thứ là hồ sơ xin giấy chứng nhận, cẩm nang pháp lý, Đạo luật Người nước ngoài và Đạo luật Thuế Thu nhập Doanh nghiệp — không có Đạo luật Thuế Thu nhập Cá nhân trong danh mục ấy.

Phải ghi giới hạn của ô này: Phép thử cư trú thuế theo luật định của Bulgaria không dựng được, vì quy định này chưa đối chiếu được tại trang của cơ quan thuế quốc gia và Bộ Tài chính.

Nên ô này không dẫn Điều 4 Luật Thuế Thu nhập Cá nhân và không nói người giữ giấy phép có thành cư dân thuế hay không.

Đọc ô này đúng phạm vi: Đạo luật nói về điều kiện nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú và lao động, và định nghĩa diện đầu tư cùng ngưỡng tiền; nó không nói về thuế thu nhập, không định nghĩa cư trú thuế, không nêu ưu đãi thuế, và không đặt nghĩa vụ báo cáo thuế định kỳ nào lên người giữ giấy phép theo ba điểm ấy.

Đạo luật cũng không nói rằng giấy phép tạo ra cư trú thuế, và cũng không nói rằng nó không tạo ra — nó hoàn toàn im lặng ở điểm này

Đạo luật không in một mức phí nào, và nó nói rõ ai in: Điều khoản bổ sung số 2 quy định rằng phí được thu cho việc cấp thị thực, giấy phép cư trú và các giấy tờ khác theo đạo luật này, với mức do một văn bản của Hội đồng Bộ trưởng ấn định.

Đạo luật không chứa biểu phí hay mức phí nhà nước nào; nó chỉ nhắc tới các khoản phí ở chính điều khoản vừa dẫn.

Nên ai cần con số phải mở văn bản của Hội đồng Bộ trưởng, đừng tra đạo luật.

Thứ đạo luật có quy định là một điều khoản về tiền hiếm gặp và có lợi cho người nộp, nên đáng ghi nguyên: Điều 9h khoản 1 cho biết hồ sơ xin thị thực là không được chấp nhận trong ba trường hợp.

Người xin không xuất trình hộ chiếu còn giá trị hoặc giấy tờ đi lại thay thế còn giá trị, người xin từ chối cung cấp dữ liệu sinh trắc học, hoặc phí thị thực chưa được nộp.

Khoản 2 của cùng điều ấy mới là phần đáng đọc: Trong những trường hợp ấy, cơ quan đại diện ngoại giao hoặc lãnh sự phải trả lại ngay hồ sơ, trả lại khoản phí thị thực đã nộp, trả lại các giấy tờ kèm theo, và phải huỷ dữ liệu sinh trắc học đã thu.

Nghĩa là ở Bulgaria, hồ sơ bị coi là không hợp lệ thì tiền quay về — khác hẳn phần lớn các diện trong bảng này, nơi phí thẩm định không hoàn lại bất kể kết quả.

Hai khoản chi phí khác nằm ở Điều 45, và chúng phát sinh ở đầu kia của hành trình.

Khoản 4 buộc người sử dụng lao động hoặc tổ chức tiếp nhận chịu chi phí hồi hương công dân nước thứ ba cư trú bất hợp pháp.

Khoản 5 buộc chi phí đưa về và tiếp nhận lại một người giữ Thẻ Xanh Liên minh châu Âu do một nước thành viên khác cấp, cùng các thành viên gia đình người ấy, do chính người nộp hoặc người sử dụng lao động trả.

Một lưu ý về bản văn: Tệp do chính cổng của bộ đăng, nhưng chân mỗi trang mang địa chỉ của một cơ sở dữ liệu pháp luật thương mại, nên đây là bản do bên thứ ba biên soạn được cơ quan đăng lại, không phải bản do cơ quan tự soạn.