Tây Ban Nha coi như đã cấp cư trú cho người sáng lập nếu quá 20 ngày làm việc chưa có quyết định

Tây Ban Nha đặt hạn 20 ngày làm việc kể từ khi nộp hồ sơ điện tử và coi giấy phép là đã cấp nếu quá hạn, nhưng luật hành chính chung cho phép tạm dừng hạn tối đa 3 tháng để chờ một báo cáo bắt buộc.
Luật số 14/2013 của Tây Ban Nha quy định thời hạn giải quyết hồ sơ theo diện cư trú dành cho người sáng lập là 20 ngày kể từ khi nộp hồ sơ điện tử, và theo luật hành chính chung của Tây Ban Nha thì thời hạn này tính bằng ngày làm việc; quá hạn mà không có quyết định, giấy phép được coi là đã cấp do im lặng hành chính. Trong quá trình đánh giá, ENISA, Công ty Đổi mới Quốc gia, phải báo cáo về dự án kinh doanh trong vòng 10 ngày làm việc.
Cách tính 20 ngày
Đơn vị Doanh nghiệp Lớn và Nhóm Chiến lược, viết tắt là UGE-CE, xử lý hồ sơ của người sáng lập bằng phương tiện điện tử, còn Tổng cục Di trú là cơ quan cấp giấy phép. Nếu quá hạn mà chưa có quyết định được thông báo, người nộp hồ sơ có thể yêu cầu một quyết định xác nhận việc cấp phép do im lặng hành chính. Theo luật hành chính chung, tức Luật số 39/2015, việc chấp thuận do im lặng hành chính có mọi hiệu lực của một quyết định hành chính chấm dứt thủ tục.
Điều 76 của Luật số 14/2013 ngày 27/9/2013 về hỗ trợ nhà khởi nghiệp và quốc tế hóa không nêu rằng thời hạn 20 ngày tại điều này là ngày làm việc. Trong khi đó, Luật số 39/2015 quy định các thời hạn tính theo ngày đều là ngày làm việc, trừ khi có luật quy định khác. Điều này cho thấy 20 ngày là ngày làm việc.
Cũng theo luật chung này, cơ quan có thẩm quyền được tạm dừng thời hạn khi yêu cầu người nộp hồ sơ khắc phục thiếu sót hoặc bổ sung giấy tờ. Luật còn cho phép tạm dừng trong thời gian chờ một báo cáo bắt buộc, tối đa 3 tháng; sau đó thủ tục tiếp tục.
Hai thời hạn của ENISA
Thời hạn 10 ngày làm việc áp dụng cho báo cáo phục vụ việc cư trú, do UGE-CE chủ động yêu cầu ENISA. Một thủ tục riêng theo Luật số 28/2022 về thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp chứng nhận doanh nghiệp khởi nghiệp để hưởng ưu đãi về thuế và ưu đãi khác; ở thủ tục đó ENISA có tối đa 3 tháng. Trang quản trị của ENISA liệt kê việc chứng nhận doanh nghiệp khởi nghiệp và báo cáo bắt buộc về cư trú của người sáng lập là 2 trách nhiệm tách biệt.
Những nội dung được đánh giá
Hoạt động phải mang tính đổi mới và/hoặc có lợi ích kinh tế đặc biệt đối với Tây Ban Nha, kèm báo cáo thuận của ENISA. ENISA xem xét lý lịch nghề nghiệp và mức độ tham gia dự án của người sáng lập, kế hoạch kinh doanh gồm khoản đầu tư cần thiết và các nguồn tài chính, cùng giá trị gia tăng cho nền kinh tế Tây Ban Nha, sự đổi mới hoặc các cơ hội đầu tư. UGE-CE cho biết không có mức đầu tư tối thiểu hay yêu cầu tạo việc làm.
Người nộp hồ sơ phải trên 18 tuổi, không có án tích tại Tây Ban Nha và tại các nước đã cư trú trong 2 năm gần nhất đối với các tội danh mà pháp luật Tây Ban Nha quy định, và ký bản cam kết về khoảng thời gian 5 năm. Bảo hiểm y tế và nguồn lực tài chính đủ cho bản thân và gia đình cũng là điều kiện bắt buộc.
Diện dành cho người sáng lập tách biệt với diện cư trú đầu tư của Tây Ban Nha, diện đã đóng kể từ ngày 3/4/2025.
Điều kiện về nguồn lực tài chính
Luật quy định các ngưỡng dùng để đánh giá nguồn lực tài chính của người nộp hồ sơ “được tham chiếu theo” mức lương tối thiểu, được ấn định ở mức 1.221 EUR mỗi tháng cho năm 2026 theo Sắc lệnh Hoàng gia số 126/2026. Danh mục giấy tờ của Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Hà Nội vẫn yêu cầu 100% một chỉ số khác là IPREM, cộng 50% cho mỗi người phụ thuộc, và tờ IPREM của đại sứ quán chỉ ghi con số năm 2023 là 600 EUR mỗi tháng.
Bản tin hàng tuần
Giấy phép được cấp
Giấy phép cư trú có thời hạn 3 năm và có giá trị trên toàn lãnh thổ Tây Ban Nha. Giấy phép gia hạn theo từng kỳ 2 năm nếu các điều kiện vẫn được duy trì, và quyền thường trú có thể phát sinh sau 5 năm. Hướng dẫn của UGE-CE cho biết ENISA cũng gửi báo cáo cho đơn vị này khi gia hạn.
Quy định của luật cho phép gia hạn dù vắng mặt hơn 6 tháng mỗi năm có nêu nhà đầu tư và một số người lao động của công ty, nhưng không nêu người sáng lập.
Theo Luật Hữu cơ số 4/2000, cư trú dài hạn đòi hỏi 5 năm cư trú tạm thời liên tục. Sắc lệnh Hoàng gia số 1155/2024 cho phép vắng mặt tối đa 6 tháng liên tục, miễn là tổng thời gian vắng mặt trong 5 năm không quá 10 tháng.
Gia đình
Vợ hoặc chồng, hoặc người có quan hệ tương đương, con chưa thành niên, con đã thành niên phụ thuộc tài chính vào người sáng lập và chưa lập đơn vị gia đình riêng, cùng thân nhân thuộc hàng trực hệ bậc trên đang phụ thuộc, có thể nộp hồ sơ cùng người sáng lập hoặc nộp sau. Các hồ sơ nộp cùng lúc được giải quyết đồng thời.
Nộp hồ sơ từ Việt Nam
Khi nộp từ nước ngoài, quy trình gồm nhiều bước. Hướng dẫn của đơn vị đặt bước điền bảng câu hỏi dự án trực tuyến của ENISA lên đầu và việc nộp hồ sơ điện tử cho UGE-CE ở bước thứ 3, do người sáng lập hoặc đại diện hợp pháp thực hiện. Sau khi giấy phép được cấp, người sáng lập nộp đơn xin thị thực kèm bản sao giấy phép, và theo hướng dẫn, phiếu lý lịch tư pháp được nộp cho cơ quan lãnh sự ở giai đoạn này.
Khoản 1 Điều 69 của luật nêu một lần nộp hồ sơ duy nhất từ nước ngoài, khởi động thủ tục cấp giấy phép và thủ tục thị thực nối tiếp nhau. Khoản 1 Điều 70 quy định thị thực được xin sau khi giấy phép đã được cấp, và hướng dẫn của đơn vị cùng trang thị thực của đại sứ quán đều theo thứ tự đó.
Hồ sơ thị thực nộp cho Đại sứ quán tại Hà Nội chỉ được tiếp nhận qua các trung tâm BLS International ở Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh, và công dân Việt Nam có thể nộp dù cư trú ở đâu. Luật quy định 10 ngày làm việc để quyết định thị thực, và thị thực có giá trị 1 năm.
Tây Ban Nha không phản đối việc Việt Nam gia nhập Công ước Apostille, theo ghi nhận trong các thông báo của Hội nghị La Hay. Trang hợp pháp hóa của đại sứ quán cho biết từ ngày 11/9/2026, giấy tờ của Việt Nam cần có chứng nhận Apostille do Bộ Ngoại giao Việt Nam cấp, và phải lấy giấy tờ bản giấy để được chứng nhận Apostille cho đến khi Việt Nam cấp Apostille điện tử. Hồ sơ vẫn phải kèm bản dịch sang tiếng Tây Ban Nha.
Một số danh mục giấy tờ chính thức vẫn nhắc đến thị thực “các bước chuẩn bị ban đầu” (loại thị thực đã bị Luật số 28/2022 bãi bỏ từ ngày 23/12/2022) và yêu cầu báo cáo từ các văn phòng thương mại Tây Ban Nha, dù luật hiện hành quy định cơ quan báo cáo là ENISA. Trang thị thực dành cho nhà khởi nghiệp của đại sứ quán không nhắc đến ENISA.
Thuế
Một người được coi là cư trú thuế tại Tây Ban Nha khi lưu trú hơn 183 ngày trong năm dương lịch, hoặc khi có trung tâm lợi ích kinh tế chính đặt tại quốc gia này.
Điều 93 của Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định một chế độ đặc biệt cho người lao động, người hành nghề, nhà khởi nghiệp và nhà đầu tư chuyển đến Tây Ban Nha. Người sáng lập có hoạt động được xếp là hoạt động khởi nghiệp theo thủ tục tại Điều 70 của Luật số 14/2013 có thể đủ điều kiện khi chuyển đến để thực hiện hoạt động đó và không thuộc diện cư trú thuế tại Tây Ban Nha trong 5 kỳ tính thuế liền trước; ngoài ra còn có các điều kiện khác.
Theo nghị định hướng dẫn thuế, người sáng lập từ ngoài Liên minh châu Âu phải có giấy phép cư trú trước khi chuyển đến Tây Ban Nha thì mới được áp dụng chế độ này. Khi áp dụng chế độ, người sáng lập chỉ được thực hiện hoạt động khởi nghiệp, dịch vụ cho doanh nghiệp khởi nghiệp, hoặc hoạt động đào tạo, nghiên cứu, phát triển và đổi mới.
Những điều bài viết này chưa xác lập
Chưa tìm thấy con số chính thức về lệ phí cấp giấy phép cư trú năm 2026 hay phí dịch vụ của trung tâm tiếp nhận thị thực, cũng như về thời gian xử lý thực tế tại ENISA, UGE-CE hoặc đại sứ quán.
Chưa tìm thấy con số chính thức về IPREM năm 2026 và về ngưỡng nguồn lực tài chính mà UGE-CE áp dụng cho người sáng lập.
Chưa tìm thấy tuyên bố chính thức về việc đơn vị có áp dụng việc tạm dừng thời hạn đối với hồ sơ của người sáng lập hay không, hay về việc 10 ngày làm việc của ENISA được tính từ bảng câu hỏi của người nộp hồ sơ hay từ yêu cầu của đơn vị.
Danh mục giấy tờ của đại sứ quán vẫn ghi bản dịch phải được hợp pháp hóa; chưa tìm thấy tuyên bố chính thức về việc quy định này áp dụng thế nào từ ngày 11/9/2026, hay về việc bản dịch lập tại Việt Nam có thể được chứng nhận Apostille hay không.