Quốc tịch Georgia: Điều 17 mô tả căn cứ đầu tư qua đóng góp cho nền kinh tế thay vì một mức tiền cụ thể

Luật tổ chức về quốc tịch của Georgia cho phép cấp quốc tịch theo diện ngoại lệ, ngoài thủ tục nhập quốc tịch thông thường. Điều khoản trao thẩm quyền này nêu đầu tư trong số những yếu tố Tổng thống Georgia có thể cân nhắc và không giới hạn việc xem xét ở các nhóm được liệt kê. Khoản đầu tư được mô tả qua đóng góp cho nền kinh tế thay vì một mức tiền cụ thể. Cũng trong điều khoản đó, yêu cầu về ngôn ngữ và lịch sử tại khoản 3 dẫn chiếu rõ đến người thuộc nhóm thứ nhất trong 3 nhóm căn cứ được liệt kê.

Điều 17 quy định những gì

Luật tổ chức về quốc tịch Georgia được Quốc hội Georgia thông qua ngày 30/4/2014 và công bố ngày 13/5/2014. Luật dành một phần cho việc nhập quốc tịch theo thủ tục thông thường. Diện ngoại lệ được xem xét trong bài viết này nằm ở Điều 17.

Khoản 1 Điều 17 trao cho Tổng thống Georgia quyền cấp quốc tịch theo diện ngoại lệ cho công dân nước khác “có công lao đóng góp đặc biệt xuất sắc cho Georgia”, hoặc cho người nước ngoài “trên cơ sở lợi ích quốc gia”. Hai căn cứ này được quy định độc lập với nhau; các khoản tiếp theo làm rõ căn cứ thứ hai. Quy định này trao thẩm quyền nhưng không cho biết thẩm quyền đó được sử dụng thường xuyên đến mức nào.

Theo khoản 2 Điều 17, khi đánh giá lợi ích quốc gia, có 3 nhóm hoàn cảnh “phải được tính đến”, “bên cạnh những yếu tố khác”. Hai cách diễn đạt này đều có ý nghĩa. Việc xem xét là bắt buộc, nhưng danh mục được nêu rõ là không giới hạn ở 3 nhóm đó. Vì vậy, điều khoản không loại trừ những hoàn cảnh nằm ngoài danh mục.

Nhóm thứ nhất gồm công dân nước ngoài coi Georgia là quê hương, nếu bản thân hoặc tổ tiên của họ đang cư trú tại một vùng lãnh thổ Georgia bị chiếm đóng, phải rời vùng đó đi lánh nạn trong nước, hoặc từng di cư ra nước ngoài vì quan điểm chính trị hay điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn.

Nhóm thứ hai gồm công dân nước ngoài đang hoặc đã đầu tư vào Georgia, với khoản đầu tư “đóng góp hoặc đã đóng góp đáng kể vào sự phát triển của nền kinh tế quốc gia”.

Nhóm thứ ba gồm những người đạt thành công trong thể thao, khoa học hoặc nghệ thuật, đồng thời sẵn sàng tiếp tục hoạt động đó với tư cách đại diện cho Georgia.

Điều 17 mô tả căn cứ đầu tư như thế nào

Cụm từ “đáng kể” trong căn cứ thứ hai dễ bị hiểu nhầm là nói về số tiền đầu tư. Về ngữ pháp, cụm từ này bổ nghĩa cho hành động “đóng góp hoặc đã đóng góp”. Cụm từ này nói về mức đóng góp của khoản đầu tư vào sự phát triển của nền kinh tế quốc gia, không phải số tiền đã đầu tư. Quy định không giải đáp khoản tiền phải lớn đến đâu thì đóng góp mới được coi là đáng kể. Tuy nhiên, quy định cũng không nói rằng quy mô khoản đầu tư không liên quan đến đánh giá đó.

Trong phạm vi Điều 17, tiêu chí này không được quy thành một con số. Điều khoản không ấn định mức tiền bằng bất kỳ đồng tiền nào.

Khoản 5 Điều 17 đề cập việc xác minh khoản đầu tư. Theo đó, để xác minh việc đầu tư có diễn ra hay không, cơ quan xem xét hồ sơ “phải yêu cầu thông tin từ một cơ quan có thẩm quyền”. Toàn bộ Điều 17 không nêu tên cơ quan có thẩm quyền này hay tiêu chuẩn mà cơ quan đó áp dụng. Bài viết chưa xác định liệu các phần còn lại của luật có cung cấp một trong hai nội dung này hay không.

Điều 17 cũng không quy định hạn ngạch. Không có nội dung nào trong điều khoản giới hạn số người được cấp quốc tịch mỗi năm, dù tính theo từng căn cứ hay tổng số.

Yêu cầu về ngôn ngữ áp dụng cho một nhóm

Khoản 3 Điều 17 yêu cầu người thuộc diện áp dụng phải biết ngôn ngữ chính thức của Georgia, lịch sử Georgia và kiến thức pháp luật cơ bản, “trong phạm vi được xác định cho việc cấp quốc tịch Georgia theo diện ngoại lệ”.

Yêu cầu này không hướng đến toàn bộ người nộp hồ sơ. Chính văn bản quy định đối tượng là “người thuộc điểm a khoản 2 điều này”, tức nhóm có căn cứ liên quan đến quê hương và việc phải rời nơi cư trú.

Dẫn chiếu này xác định đối tượng theo hoàn cảnh của người đó, không theo lựa chọn căn cứ của người nộp hồ sơ. Theo câu chữ của điều khoản, người có hoàn cảnh được mô tả tại điểm a vẫn thuộc phạm vi khoản 3, dù hồ sơ có đồng thời liên quan đến đầu tư hay không. Ngược lại, câu chữ của khoản này không mở rộng yêu cầu sang người nằm ngoài nhóm được mô tả. Từ đó chưa thể kết luận rằng người viện dẫn căn cứ đầu tư không phải đáp ứng bất kỳ yêu cầu ngôn ngữ nào. Khoản 3 Điều 17 chỉ là một quy định; nội dung được đọc để thực hiện bài viết không cho biết các phần còn lại của pháp luật Georgia yêu cầu gì, hay cơ quan xét hồ sơ áp dụng thế nào trên thực tế.

Khoản 4 Điều 17 quy định không áp dụng khoản 3 đối với người có rối loạn về thể chất, tâm lý, trí tuệ hoặc giác quan khiến việc kiểm tra khả năng đáp ứng yêu cầu không thể thực hiện được.

Điều 17 là 1 trong 2 điều khoản cho phép song tịch

Khoản 2 Điều 3 quy định Georgia áp dụng nguyên tắc một quốc tịch. Tiếp đó, khoản 3 Điều 3 cho phép công dân Georgia đồng thời là công dân nước ngoài “chỉ trong những trường hợp được quy định tại Điều 17 và Điều 21-1 của Luật này”.

Như vậy, Điều 17 là 1 trong đúng 2 điều khoản của luật cho phép song tịch, tức đồng thời giữ quốc tịch Georgia và quốc tịch nước khác. Đây là sự cho phép theo pháp luật Georgia, không cho biết nước còn lại có cho phép người đó giữ quốc tịch của mình hay không.

Bài viết sử dụng văn bản nào

Trang đăng nội dung tiếng Anh của Điều 17 thuộc bản hợp nhất ngày 7/3/2025, tức văn bản tích hợp các sửa đổi đến thời điểm đó. Công báo Lập pháp Georgia lưu ý trên trang rằng đây chưa phải bản cuối cùng. Bản hợp nhất cuối cùng mang ngày 25/6/2026; trang tương ứng cho biết văn bản hợp nhất đang được cập nhật. Bản này chưa có nội dung tiếng Anh được công bố.

Danh mục các bản hợp nhất do Công báo Lập pháp Georgia đăng có đúng 2 bản sau ngày 7/3/2025. Luật tổ chức số 881-IIმს-XIმპ ngày 26/6/2025, công bố ngày 7/7/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/10/2025, sửa đổi Điều 12 và Điều 13.

Luật tổ chức số 1820-Vმს-XIმპ ngày 25/6/2026, công bố ngày 29/6/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, bổ sung một khoản vào Điều 29. Khoản này quy định việc khởi kiện ra tòa đối với quyết định theo Điều 29 không cản trở cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Nội vụ xem xét hoặc thi hành việc trục xuất người nước ngoài. Cả hai luật đều không sửa đổi Điều 17.

Nếu danh mục đó đầy đủ, câu chữ của Điều 17 không thay đổi kể từ bản được sử dụng cho bài viết này. Bài viết không đưa ra kết luận về giá trị pháp lý của chính bản tiếng Anh.

Điều 17 ghi nhận 2 lần sửa đổi trước đó, theo văn bản số 3260 ngày 21/7/2018 và văn bản số 3627 ngày 1/11/2023.

Những điều bài viết chưa xác định

Bài viết chưa xác định có bao nhiêu người được cấp quốc tịch theo Điều 17, trong bất kỳ năm nào hay theo bất kỳ căn cứ nào. Bài viết không sử dụng số liệu về nội dung này và chưa kiểm tra liệu có số liệu nào được công bố hay không.

Bài viết chưa xác định thực tiễn áp dụng của bất kỳ cơ quan nào tại Georgia. Toàn bộ phân tích ở trên dựa trên câu chữ của quy định.

Bài viết không đưa ra kết luận nào về phán quyết ngày 29/4/2025 của Tòa án Công lý Liên minh châu Âu. Georgia không phải thành viên Liên minh châu Âu và không chịu sự ràng buộc của phán quyết đó.