Thị thực nhà đầu tư Philippines

Ngưỡng là 75.000 đô la Mỹ, và con số ấy không phải một lần chi ra mà là một mức phải giữ suốt thời gian: Trong danh sách căn cứ huỷ thị thực, cơ quan ghi thẳng không đáp ứng yêu cầu tối thiểu, tức duy trì khoản đầu tư tối thiểu 75.000 đô la Mỹ mọi lúc.

Tiền phải chuyển từ nước ngoài vào, gửi dưới dạng tiền gửi có kỳ hạn tại một trong bốn ngân hàng nhận uỷ quyền: Ngân hàng Phát triển Philippines chi nhánh Buendia, Landbank of the Philippines chi nhánh Buendia, EastWest Bank chi nhánh Gil Puyat Metrohouse và Security Bank chi nhánh Reposo JP Rizal; nếu chuyển qua ngân hàng không được uỷ quyền thì phải chuyển ngay sang ngân hàng uỷ quyền.

Người đã đầu tư sẵn vẫn nộp được nếu chứng minh đã chuyển đủ 75.000 đô la trong mười hai tháng trước ngày nộp, và tiền tái đầu tư từ lợi nhuận hay cổ tức lẽ ra có thể chuyển về nước cũng được tính — miễn là tái đầu tư trong mười hai tháng ấy.

Hình thức đầu tư được giới hạn chặt: Chỉ chấp nhận cổ phần trong công ty đang hoạt động, mới lập hoặc dự kiến lập, thuộc bốn nhóm.

Công ty niêm yết; công ty hoạt động trong các lĩnh vực nằm trong Kế hoạch Ưu tiên Đầu tư Chiến lược (SIPP) của Hội đồng Đầu tư; công ty thuộc khu vực chế tạo và dịch vụ, với mười hai phân nhóm dịch vụ liệt kê theo phân loại sản phẩm của Liên Hợp Quốc; và chứng khoán chính phủ, với thời hạn nắm giữ tối thiểu một năm.

Hai thứ đã bị loại và đây là chỗ nhiều người vấp: Cổ phần trong công ty bán buôn, và căn hộ chung cư — trước kia được, nay không còn. Nhà hàng cũng không, vì bị coi là bán lẻ và chịu Luật Thương mại Bán lẻ.

Hai điều kiện nhân thân đi kèm: Người nộp phải từ hai mươi mốt tuổi và phải đang giữ thị thực du lịch diện 9(a) còn hiệu lực ít nhất một tháng — tức hướng dẫn hiện hành của Hội đồng Đầu tư mô tả việc nộp hồ sơ tại chính Hội đồng, khi người nộp đang ở Philippines bằng thị thực du lịch. Quy tắc XXI mục 1 của quy định hướng dẫn vẫn cho nộp tại đại sứ quán hoặc lãnh sự quán Philippines ở nước người nộp, nhưng chưa thấy trang nào của Đại sứ quán Philippines tại Hà Nội công bố dịch vụ thị thực này.

Cư trú vô thời hạn là thứ nhận được, nhưng nó đi kèm một khoá đặt lên chính khoản đầu tư, và hai điều dưới đây không nằm ở ô nào khác của bảng.

Thứ nhất, không phải ai cũng phải đi qua bậc thử thách: Người đã đầu tư sẵn — điều kiện chuyển tiền ghi ở ô ngưỡng vốn — có thể được cấp thẳng thị thực vô thời hạn thay vì thị thực thử thách, tuỳ Hội đồng duyệt.

Nghĩa là cùng một diện có hai đường vào, và đường thứ hai bỏ qua cả mốc 180 ngày lẫn khoản phạt gắn với mốc ấy, hai thứ ghi ở ô thời gian.

Thứ hai, thứ nhận được mang một ràng buộc trên tài sản.

Việc ghi chú lên giấy chứng nhận cổ phần cấp cho người giữ thị thực là bắt buộc theo Mục 5 Quy tắc XXII của quy định hướng dẫn Quyển V Sắc lệnh 226, và nội dung ghi chú là cổ phần ấy không được bán, chuyển nhượng hay sang tên nếu chưa có chấp thuận trước của Hội đồng Đầu tư.

Riêng với căn hộ chung cư theo quy định cũ thì ghi chú ấy là tuỳ chọn.

Tiền cũng không đi qua tay người giữ: Ngân hàng nhận uỷ quyền chỉ được phát hành séc trả cho chính doanh nghiệp nhận đầu tư hoặc cho công ty chứng khoán, không trả cho người đứng tên thị thực.

Và về cách tư cách ấy kết thúc: không tự động. Cơ quan nói rõ việc không tuân thủ không làm thị thực đương nhiên hết hiệu lực — người giữ được thông báo chính thức và được tạo cơ hội xử lý, chỉ việc tiếp tục không hồi đáp các thư ấy mới dẫn tới huỷ.

Ở chiều ngược lại, người quyết định không theo tiếp vẫn có lối rút: Nộp đề nghị rút khoản tiền đã chuyển vào, kèm bản sao hộ chiếu.

Ba đồng hồ chạy song song, và cái đầu tiên là cái phạt tiền nếu lỡ. Thị thực cấp theo hai bậc: Thử thách rồi vô thời hạn. Bậc thử thách có hiệu lực sáu tháng, tức 180 ngày, và trong thời hạn ấy người giữ phải chuyển khoản tiền gửi có kỳ hạn bằng peso thành khoản đầu tư thật.

Cơ quan khuyên làm việc ấy chậm nhất ba mươi ngày trước khi hết hạn để kịp chuẩn bị giấy tờ chuyển bậc. Đầu tư muộn hơn mốc 180 ngày thì chịu phạt, và mức phạt tính theo ngày: Mức phạt là 1.000 peso, cộng thêm 100 peso cho mỗi ngày chậm, căn cứ mục 12(e) của Bản Cam kết.

Đồng hồ thứ hai là thời gian xử lý, và nó tính bằng ngày làm việc qua hai cơ quan chứ không một: Với thị thực thử thách, Hội đồng Đầu tư 7 ngày làm việc và Cục Di trú tối thiểu 10 ngày làm việc; khi chuyển từ thử thách sang vô thời hạn, cũng đúng hai con số ấy lặp lại.

Kèm một lời khuyên đáng đọc như một ràng buộc thực tế: Người nộp và người phụ thuộc không nên rời khỏi nước cho tới khi thị thực được đóng vào hộ chiếu, nếu không thị thực có thể phải xác nhận lại.

Đồng hồ thứ ba là thẻ căn cước SIRV, và nó có hai mức: Mặc định hiệu lực một năm, gia hạn hằng năm; hoặc ba năm, gia hạn mỗi ba năm.

Mức ba năm áp khi khoản đầu tư nằm ở công ty đăng ký với Hội đồng Đầu tư, Cơ quan Khu Kinh tế Philippines, Cơ quan Vịnh Subic, Cơ quan Phát triển Clark hoặc khu kinh tế khác.

Nó cũng áp cho căn hộ chung cư theo quy định cũ và cổ phiếu công ty niêm yết có ghi chú quyền cầm giữ trên giấy chứng nhận.

Không có nghĩa vụ cư trú, và cơ quan trả lời câu hỏi ấy bằng đúng một chữ nên đáng chép nguyên: Hỏi rằng có nghĩa vụ cư trú nào, tức có đòi một khoảng thời gian có mặt thực tế tại Philippines để giữ tư cách vô thời hạn hay không, cơ quan đáp không.

Đó là điểm phân biệt diện này với phần lớn các diện thường trú trong bảng, vốn gắn tư cách với sự có mặt.

Nhưng đổi lại có một nghĩa vụ khác và nó lặp hằng năm: Người giữ phải nộp báo cáo hằng năm cho Hội đồng Đầu tư, trực tiếp hoặc qua người được uỷ quyền, và cơ quan viết rõ rằng người ấy sẽ không bị tước quyền lưu trú vô thời hạn chừng nào khoản đầu tư còn tồn tại và báo cáo hằng năm còn được nộp đủ.

Bộ hồ sơ báo cáo khác nhau theo loại đầu tư và khá nặng: Với đầu tư vào doanh nghiệp thì gồm báo cáo tài chính đã kiểm toán, tờ khai thuế thu nhập mới nhất kèm biên lai, bản khai thông tin chung nộp cho Uỷ ban Chứng khoán, giấy phép kinh doanh năm hiện hành, hợp đồng thuê hoặc giấy tờ nhà đất.

Với căn hộ thì gồm giấy chứng nhận quyền sở hữu và biên lai thuế tài sản năm hiện hành.

Thẻ căn cước SIRV có một chức năng đi lại đáng biết: Nó là căn cứ để miễn Giấy Chứng nhận Tái nhập cảnh Đặc biệt và Giấy Thông hành Xuất cảnh khi ra nước ngoài, và dùng thay Giấy Đăng ký Người nước ngoài của Cục Di trú.

Đổi lại, thẻ ấy bắt buộc phải xuất trình cho cán bộ di trú cả khi xuất cảnh lẫn khi nhập cảnh.

Định nghĩa người phụ thuộc hẹp và có một mốc tuổi cắt dứt khoát. Cơ quan viết rằng chỉ vợ hoặc chồng và con chưa kết hôn dưới 21 tuổi được coi là người phụ thuộc đủ điều kiện, và do đó cũng được xin thị thực này. Không có cha mẹ, không có con đã kết hôn, không có người thân khác.

Người phụ thuộc không đi kèm miễn phí: Mỗi người chịu phí nộp đơn 300 đô la Mỹ riêng, và 2.000 peso cho thẻ căn cước SIRV. Giấy tờ cũng áp riêng cho từng người: Người phụ thuộc trên 14 tuổi phải tự làm Bản khai Lý lịch Cá nhân của Cơ quan Điều phối Tình báo Quốc gia.

Giấy khai sinh, sổ hộ tịch hoặc sổ hộ khẩu phải được hợp pháp hoá qua cơ quan lãnh sự Philippines tại nước người nộp hoặc qua đại sứ quán nước ấy tại Philippines, riêng trẻ sinh tại Philippines thì dùng bản gốc do Cơ quan Thống kê Quốc gia cấp; và nếu có vợ chồng thì giấy đăng ký kết hôn cũng phải hợp pháp hoá như vậy. Đó là yêu cầu trong tài liệu của Hội đồng Đầu tư soạn trước ngày 11/09/2026. Từ ngày ấy Công ước Apostille có hiệu lực giữa Việt Nam và Philippines, vì Philippines không phản đối việc Việt Nam gia nhập, và quy tắc chung của Bộ Ngoại giao Philippines là giấy tờ công đã có Apostille của nước thành viên không phải chứng nhận thêm tại đại sứ quán hay lãnh sự quán Philippines; Hội đồng Đầu tư chưa xác nhận điều này bằng văn bản cho giấy tờ Việt Nam.

Phần đáng đọc nhất là điều xảy ra khi đứa trẻ lớn lên, vì nó cần hành động trước chứ không tự xử lý: Con quá 21 tuổi không còn là người phụ thuộc hợp lệ và thị thực của người ấy sẽ không còn được công nhận.

Cơ quan khuyến nghị người giữ chính chủ động đề nghị huỷ thị thực của con nếu con đang ở ngoài nước, hoặc hạ hạng nếu con đang ở trong nước, chậm nhất một tháng trước sinh nhật thứ 21.

Muốn ở lại thì đứa con phải tự xin một thị thực độc lập — du học, lao động, hoặc chính diện này cho riêng mình.

Quy tắc XXVI mục 2 của quy định hướng dẫn còn rộng hơn bản hỏi đáp: Thị thực của người phụ thuộc chấm dứt cùng thị thực của người giữ chính, và tự động bị huỷ khi người phụ thuộc đủ 21 tuổi hoặc kết hôn.

Tư cách mà chương trình này cấp, dù là thị thực hay thẻ cư trú, không thay hộ chiếu của người giữ. Người giữ vẫn đi lại bằng hộ chiếu của nước mình, nên con số dưới đây là của hộ chiếu Philippines và chỉ trở thành của người giữ khi họ được cấp hộ chiếu Philippines.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Philippines tới được 59 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Tài liệu này không đặt ra chế độ thuế nào cho người giữ thị thực, nhưng thuế xuất hiện ở hai vai trò khác và cả hai đều ràng buộc thật.

Vai trò thứ nhất là khấu trừ trên lãi tiền gửi: Cơ quan viết rằng khoản tiền gửi có kỳ hạn của người nộp sẽ sinh lãi theo mức do ngân hàng nhận uỷ quyền duyệt, trừ đi khoản thuế tương ứng.

Nghĩa là ngay ở giai đoạn tiền còn nằm trong ngân hàng chờ chuyển thành đầu tư, phần lãi đã chịu thuế.

Vai trò thứ hai lớn hơn và lặp hằng năm: Tờ khai thuế là điều kiện giữ thị thực, không phải một nghĩa vụ riêng biệt ở nơi khác.

Khi gia hạn thẻ căn cước SIRV, người giữ phải nộp báo cáo có tuyên thệ kèm bản sao tờ khai thuế thu nhập mới nhất đã nộp cho Cục Thuế Nội địa, kèm biên lai chính thức chứng minh đã nộp tiền thuế, cộng báo cáo tài chính đã kiểm toán cũng nộp cho Cục Thuế; và nếu có thì cả tờ khai thuế cá nhân của chính người giữ thị thực kèm biên lai.

Với người đầu tư vào căn hộ chung cư thì thay bằng biên lai thuế tài sản của năm hiện hành.

Và hậu quả của việc không nộp đúng hạn không dừng ở tiền: Cơ quan xếp việc không nộp đúng hạn các giấy tờ ấy vào danh sách căn cứ huỷ thị thực, kèm khả năng bị đưa tên vào danh sách đen hoặc danh sách theo dõi của Cục Di trú, và thẻ căn cước sẽ không được gia hạn.

Thuế suất nằm ở Bộ luật Thuế Nội địa, bản sửa bởi Luật Cộng hoà 12214 có hiệu lực từ 01/07/2025: Lãi tiền gửi ngân hàng chịu thuế cuối cùng 20% theo mục 24(B)(1), còn người nước ngoài không cư trú và không kinh doanh tại Philippines chịu thuế cuối cùng 25% trên các khoản thu nhập như lãi theo mục 25(B); chưa có văn bản nào nói Cục Thuế Nội địa xếp người giữ thị thực thử thách vào nhóm nào.

Các khoản phải trả chia theo hai khâu của thị thực, và khoản cuối trong bảng chỉ phát sinh nếu lỡ hạn nên tránh được. Các khoản tính bằng đô la Mỹ hoặc peso, đơn vị ghi trong từng ô:

Vì phí nộp đơn tính cho từng người, một gia đình bốn người trả bốn lần chứ không một lần. Tiền phạt tính theo ngày, theo mục 12(e) của Bản Cam kết.

Thêm một khoản không phải phí nhưng là chi phí thật, và tài liệu nêu rõ. Bộ hồ sơ phải nộp ba bộ, gồm lý lịch tư pháp từ nước hoặc nơi cư trú của người nộp đã hợp pháp hoá qua đại sứ quán Philippines, hoặc giấy chứng nhận không có trách nhiệm hình sự do bộ phận Interpol của Cục Điều tra Quốc gia cấp.

Hồ sơ còn gồm giấy khám sức khoẻ phải được Cục Kiểm dịch xác nhận trước khi nộp, và các giấy tờ hộ tịch đều phải hợp pháp hoá. Với giấy tờ Việt Nam, từ 11/09/2026 Apostille của Bộ Ngoại giao Việt Nam áp dụng giữa hai nước theo Công ước, dù Hội đồng Đầu tư chưa xác nhận bằng văn bản; chi tiết ghi ở ô người phụ thuộc.

Ngược lại, có một khoản người giữ không mất: Nhờ thẻ căn cước SIRV, người giữ được miễn Giấy Chứng nhận Tái nhập cảnh Đặc biệt cùng Giấy Thông hành Xuất cảnh mỗi lần ra nước ngoài — hai khoản mà người nước ngoài khác ở Philippines vẫn phải làm và phải trả.