Thị thực du mục số Mauritius

Bản Hỏi đáp Thị thực Cao cấp của Hội đồng Phát triển Kinh tế, văn bản ghi tháng 11/2023 và được đăng tải tháng 12/2023, đặt ngưỡng thu nhập bằng con số chứ không để ngỏ:

Tối thiểu 1.500 đô la Mỹ mỗi tháng cho mỗi đương đơn trưởng thành, và tối thiểu 500 đô la Mỹ mỗi tháng cho mỗi trẻ phụ thuộc. Phần tiếng Anh không ghi tuổi cho chữ trẻ phụ thuộc, nhưng phần tiếng Pháp của cùng văn bản song ngữ ghi hai con số ấy kèm một giới hạn: 500 đô la Mỹ cho mỗi người phụ thuộc là con dưới 24 tuổi. Hai phần của một văn bản vì vậy không nói như nhau ở điểm này.

Thu nhập được chứng minh bằng sao kê ngân hàng ba tháng gần nhất cùng hợp đồng lao động hoặc giấy xác nhận thu nhập tháng.

Đi kèm ngưỡng là ba điều kiện về bản chất của nguồn tiền, và chúng quan trọng ngang con số: Đương đơn không được gia nhập thị trường lao động Mauritius; nơi kinh doanh chính cùng nguồn thu nhập và lợi nhuận phải nằm ngoài Mauritius; và hồ sơ phải chứng minh được điều đó bằng giấy tờ.

Một điều phải nói rõ để người đọc không đi nhầm cửa: Trang Thị thực Cao cấp của Cơ quan Hộ chiếu và Xuất nhập cảnh chỉ có một đoạn mô tả ngắn, đường dẫn nộp đơn và lời khuyên xem trang của Hội đồng Phát triển Kinh tế. Danh sách điều kiện, gồm kế hoạch lưu trú dài ngày và bảo hiểm du lịch, y tế cho thời gian lưu trú ban đầu, nằm trên trang Premium Visa của Hội đồng, và trang ấy cũng không nhắc lại hai con số trên. Ngưỡng có thật; nó chỉ nằm trong bản Hỏi đáp chứ không nằm ở các trang mà phần lớn người đọc mở đầu tiên.

Thứ nhận được là một thị thực lưu trú dài, và điều quan trọng nhất là thứ nó không phải: Không phải giấy phép lao động, cũng không phải giấy phép cư trú.

Cơ quan nói rõ đường đi tiếp bằng cách chỉ sang hai loại giấy tờ khác, mỗi loại là một hồ sơ riêng: Người giữ Thị thực Cao cấp muốn làm việc hoặc đầu tư tại Mauritius thì xin giấy phép nghề nghiệp, còn muốn ở lại với tư cách người đã nghỉ hưu thì xin giấy phép cư trú dành cho người nước ngoài nghỉ hưu.

Diện này vì thế là bậc thấp nhất trong ba bậc, và nó không tự chuyển thành hai bậc kia. Ngoài hai giấy phép ấy còn một lối cư trú không đi qua thị thực: Theo Điều 8 khoản 1 mục d Luật Nhập cư năm 2022 (Immigration Act 2022), người nước ngoài mua bất động sản thuộc các khuôn khổ Integrated Resort Scheme, Real Estate Scheme, Invest Hotel Scheme, Property Development Scheme hoặc Smart City Scheme với giá không dưới 375.000 đô la Mỹ đủ điều kiện được cấp giấy phép cư trú, và đó cũng là một hồ sơ riêng.

Bản Hỏi đáp có trả lời câu hỏi người giữ Thị thực Cao cấp có được mua nhà hay không, nhưng câu trả lời không mô tả một quyền riêng của thị thực:

Người nước ngoài được mua bất động sản nhà ở phát triển theo bốn khuôn khổ Integrated Resort Scheme, Real Estate Scheme, Property Development Scheme hoặc Smart City Scheme, và ngoài bốn khuôn khổ ấy còn được mua một căn hộ nằm trong toà nhà có ít nhất tầng trệt cộng hai tầng.

Hướng dẫn của Hội đồng Phát triển Kinh tế về việc người nước ngoài mua căn hộ ghi rằng mọi người nước ngoài, có hay không có giấy phép lao động, giấy phép cư trú hay giấy phép thường trú, đều được mua căn hộ, và người nước ngoài không bị hạn chế mua nhà ở thuộc các khuôn khổ ấy. Thị thực vì thế không tạo ra và không mở rộng quyền này.

Điều kiện của lối căn hộ cũng đo bằng tiền chứ không chỉ bằng số tầng: Theo Điều 3 khoản 3 mục c tiểu mục v Luật Hạn chế Bất động sản đối với Người không phải Công dân (Non-Citizens (Property Restriction) Act), giá mua không được dưới 6 triệu rupee, và giao dịch cần giấy phép của Hội đồng Phát triển Kinh tế, cấp sau khi Hội đồng có sự chấp thuận của Bộ trưởng. Về hình thức cấp: Đây là thị thực điện tử, và cơ quan gửi nó qua thư điện tử.

Cơ quan không công bố thời gian xử lý, và đây là kết luận đọc được trên hai tài liệu chứ không phải một chỗ chưa tra.

Tài liệu thứ nhất là bản Hỏi đáp Thị thực Cao cấp của Cơ quan Phát triển Kinh tế: Mọi chỗ nó nhắc tới ngày đều nói về thời hạn hiệu lực hoặc số ngày lưu trú.

Thị thực có giá trị trên sáu tháng tới một năm và gia hạn được, còn ai định ở quá 180 ngày trong một năm dương lịch thì mới cần đến nó.

Tài liệu ấy không nói về thời gian cơ quan xét hồ sơ, và không nêu một thời hạn nào tính theo ngày làm việc hay theo tuần.

Tài liệu thứ hai là trang Thị thực Cao cấp trên cổng Cơ quan Hộ chiếu và Xuất nhập cảnh, đúng trang của diện này, và trang ấy không nêu thời gian xử lý hay bất kỳ thời hạn nào tính theo ngày, ngày làm việc hay tuần.

Điều cơ quan có công bố là một lối đi thay thế: Người đang ở Mauritius bằng thị thực du lịch được nộp đơn xin Thị thực Cao cấp ngay trong thời gian lưu trú, nên không nhất thiết phải chờ ở nước ngoài.

Với người mang hộ chiếu Việt Nam, đó không phải lối thay thế mà là lối duy nhất. Phụ lục của bản Hỏi đáp liệt kê 114 nước có công dân được nộp đơn trước khi nhập cảnh, Việt Nam không có trong danh sách ấy, và văn bản ghi rằng công dân các nước ngoài danh sách phải nhập cảnh Mauritius bằng thị thực du lịch rồi nộp đơn trực tuyến trong thời gian lưu trú. Theo danh sách yêu cầu thị thực năm 2025 của Cơ quan Hộ chiếu và Xuất nhập cảnh, công dân Việt Nam được cấp thị thực sáu mươi ngày khi đến.

Diện này đo bằng một trăm tám mươi ngày, và bên trong nó có hai đồng hồ không chạy cùng nhau. Ngưỡng bắt buộc: Ai định ở quá 180 ngày trong một năm dương lịch thì phải có Thị thực Cao cấp; ai ở dưới mức ấy được cấp thị thực du lịch ngay khi đến, với tổng thời gian cộng dồn không vượt 180 ngày trong một năm dương lịch.

Thị thực là loại nhiều lần nhập cảnh, nên người giữ ra khỏi nước rồi vào lại trong thời gian còn hiệu lực.

Hai điều kiện đầu vào mà ô ngưỡng vốn đã liệt kê — cấm gia nhập thị trường lao động, và yêu cầu nơi kinh doanh chính cùng nguồn thu nhập nằm ngoài nước — thuộc về ô này ở một chiều khác:

Bảng giấy tờ của cơ quan đòi lại đúng bộ chứng từ thu nhập ở lần gia hạn, gồm sao kê ba tháng và giấy chứng nhận thu nhập tháng, nên hai điều kiện ấy không phải điều kiện một lần mà là điều kiện phải giữ.

Phần dễ tính sai nhất nằm ở hai đồng hồ, và nó chỉ áp cho người nộp từ nước ngoài: Thị thực được cấp cho một năm nếu hồ sơ đủ giấy tờ, nhưng nó chỉ còn giá trị để đi lại trong sáu tháng, và ngày thứ nhất của năm ấy chỉ bắt đầu tính từ ngày đặt chân tới Mauritius.

Nghĩa là một năm không chạy từ lúc được cấp: Để quá sáu tháng mới bay thì mất cả tấm thị thực chứ không mất một phần của năm.

Danh mục người phụ thuộc chỉ có hai hạng, và cái bẫy nằm ở ngôn ngữ của giấy tờ chứ không ở quan hệ. Hạng thứ nhất là vợ hoặc chồng, chứng minh bằng giấy đăng ký kết hôn.

Hạng thứ hai là con, chứng minh bằng giấy khai sinh, kèm thư đồng ý khi đứa trẻ chỉ đi cùng một trong hai cha mẹ. Với cả hai hạng, cơ quan ghi thẳng một yêu cầu mà nhiều hồ sơ vấp: Giấy tờ phải bằng tiếng Anh hoặc tiếng Pháp. Phần tiếng Pháp của bản Hỏi đáp nói rõ lối cho giấy tờ bằng thứ tiếng khác: Mọi giấy tờ bằng tiếng nước ngoài phải kèm bản dịch có chứng thực sang tiếng Anh hoặc tiếng Pháp.

Một điểm có lợi đọc được từ chính bảng giấy tờ, ở cột phân biệt lần nộp đầu với lần gia hạn: Giấy đăng ký kết hôn và giấy khai sinh đều ghi bắt buộc ở lần đầu và không áp dụng ở lần gia hạn.

Tức quan hệ gia đình chứng minh một lần, không phải chứng minh lại mỗi năm — cùng cách đối xử mà bảng ấy dành cho ảnh cỡ hộ chiếu. Hai điều về phạm vi cũng phải ghi ra, vì thiếu chúng thì người đọc sẽ tự điền: Phần tiếng Anh không ghi tuổi cho chữ con phụ thuộc, còn phần tiếng Pháp giới hạn mức 500 đô la Mỹ ở con dưới 24 tuổi; và không có hạng nào cho cha mẹ, anh chị em hay thân nhân khác.

Ngưỡng tiền riêng cho mỗi trẻ ghi ở ô ngưỡng vốn của bảng này.

Tư cách mà chương trình này cấp, dù là thị thực hay thẻ cư trú, không thay hộ chiếu của người giữ. Người giữ vẫn đi lại bằng hộ chiếu của nước mình, nên con số dưới đây là của hộ chiếu Mauritius và chỉ trở thành của người giữ khi họ được cấp hộ chiếu Mauritius.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Mauritius tới được 163 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Thu nhập có nguồn Mauritius của người giữ Premium Visa, kể cả tiền công cho công việc làm từ xa tại Mauritius, bị đánh thuế theo cơ sở chuyển tiền về.

Tiền tiêu tại Mauritius bằng thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ nước ngoài không bị coi là đã chuyển về. Tiền mang vào và gửi tại ngân hàng Mauritius phải chịu thuế thu nhập, trừ khi có khai báo rằng khoản ấy đã nộp thuế ở nước gốc hoặc nước cư trú.

Ba câu ấy là lời diễn của Hội đồng Phát triển Kinh tế; căn cứ ràng buộc nằm ở Luật Thuế Thu nhập (Income Tax Act). Điều 73B, có hiệu lực từ 01/11/2020 và được sửa lần gần nhất có hiệu lực từ 13/08/2026 để áp cả cho người giữ Golden Visa, quy định rằng thu nhập của người giữ thị thực từ công việc làm từ xa từ Mauritius được coi là phát sinh tại Mauritius khi được chuyển về Mauritius, và quy định này áp «Notwithstanding sections 5, 73 and 74». Hai khoản tiếp theo của cùng điều đặt quy tắc chi tiêu bằng thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ nước ngoài và quy tắc tiền gửi ngân hàng kèm lời khai đã nộp thuế ở nước gốc hoặc nước cư trú.

Điều 74A khoản 2 bổ sung phía người sử dụng lao động: Phần thu nhập gộp ứng với công việc một nhân viên làm từ xa tại Mauritius không bị tính là thu nhập phát sinh từ Mauritius của doanh nghiệp kinh doanh ở nước ngoài, khi nhân viên ấy giữ Premium Visa hoặc Golden Visa và hoạt động kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp nằm ngoài Mauritius.

Phép thử cư trú thuế chung nằm ở Điều 73: Cá nhân là cư dân thuế nếu có mặt tại Mauritius từ 183 ngày trở lên trong một năm thu nhập, hoặc tổng cộng từ 270 ngày trở lên trong năm ấy và hai năm thu nhập liền trước. Điều 73B áp bất kể định nghĩa ấy, nhưng chỉ cho thu nhập từ công việc làm từ xa.

Còn một điều cần nói, vì hai ô của bảng này đọc liền nhau thì trông như chúng chống nhau.

Điều kiện ghi ở ô cư trú buộc nơi kinh doanh chính và nguồn thu nhập phải nằm ngoài Mauritius, trong khi quy tắc thuế ở đây lại dự liệu sẵn khoản thù lao cho công việc làm từ xa tại Mauritius là thu nhập có nguồn Mauritius.

Hai câu ấy không chống nhau, vì chúng đo hai thứ khác nhau: Điều kiện thị thực đo nơi đặt cơ sở kinh doanh và nơi phát sinh nguồn, còn quy tắc thuế đo nơi công việc được thực hiện.

Hệ quả thực tế rơi đúng vào người mà diện này nhắm tới: Một người làm từ xa cho doanh nghiệp ở nước khác vẫn đáp ứng điều kiện thị thực, mà phần thù lao ứng với những ngày ngồi làm tại Mauritius vẫn là thu nhập nguồn Mauritius — chỉ chưa bị đánh thuế cho tới khi tiền được chuyển về.

Bản thân thị thực không mất tiền, và cơ quan nói bằng đúng chữ ấy: Thị thực Cao cấp được cấp miễn phí, và không có phí xử lý nào áp dụng. Việc nộp đơn cũng chỉ là một quy trình trực tuyến đơn giản, không có khâu thu tiền nào gắn vào.

Nhưng chi phí thật của diện này không nằm ở phí, mà nằm ở hai thứ giấy tờ bắt buộc phải mua. Thứ nhất là bảo hiểm du lịch và Y tế cho trọn khoảng thời gian định lưu trú — cơ quan xếp nó vào danh mục giấy tờ bắt buộc, và vì thời hạn của diện này đo bằng tháng chứ không bằng tuần nên khoản ấy không nhỏ.

Thứ hai là giấy về chỗ ở cho trọn khoảng thời gian ấy: Đặt phòng khách sạn, hợp đồng thuê, hoặc thư mời. Và có một hệ quả khiến khoản bảo hiểm không chỉ là chi phí mà còn là thứ ấn định độ dài của cái mình nhận được.

Với người đang ở Mauritius bằng thị thực du lịch rồi nộp đơn ngay tại chỗ, cơ quan ghi rõ thời hạn của Thị thực Cao cấp sẽ được căn theo hiệu lực của bảo hiểm Y tế và vé máy bay khứ hồi, và cả hai thứ ấy phải còn giá trị trên sáu tháng.

Nghĩa là mua bảo hiểm ngắn là tự rút ngắn thị thực của chính mình: Ở đây số tiền bỏ ra không chỉ là chi phí phải chịu mà còn quyết định luôn số tháng được ở.