Quốc tịch theo đầu tư Samoa

Đạo luật không ấn định con số mà uỷ quyền ấn định, rồi tự đặt một con số dự phòng áp cho tới khi có quyết định khác — một kỹ thuật soạn thảo đáng ghi, vì nó khiến diện vận hành được ngay cả khi cơ quan chưa ra quyết định nào.

Điều 6 khoản 1 đòi hai thứ tiền khác nhau, không phải một. Thứ nhất, điểm b: Phải chứng minh khả năng và thiện chí đầu tư một mức tối thiểu vào một khoản đầu tư đủ điều kiện trong ba năm kể từ ngày đơn được chấp thuận — tức nghĩa vụ giải ngân nằm sau khi được chấp thuận, không phải trước.

Thứ hai, điểm c: Phải có, ngay tại thời điểm nộp đơn, một mức giá trị tài sản ròng tối thiểu. Khoản 3 đặt hai con số dự phòng: Cho điểm b là bốn triệu, cho điểm c là hai triệu rưỡi — và cả hai chỉ áp cho tới khi một mức được ấn định theo Điều 23.

Khoản 2 đặt bốn điều kiện về chất của số tiền ấy, và đây là phần dễ bị bỏ qua: Tài sản phải do chính nhà đầu tư sở hữu hoặc đồng sở hữu với thành viên gia đình; phải được kiếm và thủ đắc một cách hợp pháp; riêng với tiền thì phải không bị ràng buộc bởi bất kỳ nghĩa vụ bảo đảm nào; và phải đáp ứng mọi yêu cầu khác được quy định.

Ngoài ra còn hai mốc tiền nữa nằm ở chỗ khác. Điều 10 khoản 2 buộc trước khi ra chấp thuận chính thức phải gửi tối thiểu 70% khoản đầu tư, hoặc một tỷ lệ được quy định nhưng không dưới 50%, vào một tài khoản tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng hoặc tổ chức tài chính tại Samoa.

Điều 16 khoản 2 buộc duy trì tối thiểu 15% khoản gửi ban đầu trong suốt ba năm thường trú.

Đây không phải một diện cấp thẳng quốc tịch, và đó là điều phải nói trước mọi thứ khác: Đạo luật dựng một lộ trình hai chặng bắt buộc. Chặng một, Điều 16: Khi đơn được chấp thuận, nhà đầu tư và mọi thành viên gia đình được cấp giấy phép thường trú ba năm theo Đạo luật Di trú 2004 — không phải quốc tịch.

Giấy phép ấy kèm một điều kiện tiền: Nhà đầu tư được rút tiền từ tài khoản tiền gửi có kỳ hạn để dùng theo kế hoạch đầu tư, nhưng phải duy trì tối thiểu 15% khoản tiền gửi ban đầu trong tài khoản, và Uỷ ban được quyền rà soát, giám sát tiến độ suốt ba năm ấy.

Chặng hai, Điều 17: Trong ba tháng trước khi giấy phép hết hạn, nhà đầu tư cùng người thân mới được nộp đơn xin quốc tịch theo diện thường trú chiếu Điều 8 Đạo luật Quốc tịch 2004.

Quốc tịch khi cấp thì kèm bốn điều kiện ở Điều 18, và điều kiện đầu tiên là một ngoại lệ ngược chiều đáng chú ý: Hộ chiếu cấp cho nhà đầu tư hoặc người thân chỉ có hiệu lực năm năm, gia hạn thêm năm năm, và đạo luật nói thẳng đây là ngoại lệ đối với Điều 6 và Điều 7 Đạo luật Hộ chiếu 2008.

Tức hộ chiếu của nhóm này ngắn hạn hơn hộ chiếu thường.

Ba điều kiện còn lại: Được đầu tư vào các ngành nằm trong Danh mục Dành riêng và Danh mục Hạn chế của Đạo luật Đầu tư Nước ngoài 2000; phải giữ khoản đầu tư tối thiểu năm năm; và nếu bán trong thời hạn ấy thì phải tái đầu tư một mức tối thiểu do cơ quan ấn định, mà nếu chưa ấn định thì luật tự đặt mức một triệu.

Điều 19 liệt kê bảy căn cứ huỷ giấy phép hoặc huỷ quốc tịch, áp cho cả người thân, gồm việc bị kết án ở Samoa hay bất kỳ nước nào với hình phạt từ 500 đơn vị phạt hoặc năm năm tù trở lên, trở thành rủi ro an ninh quốc gia cho Samoa hoặc bất kỳ nước nào khác, và tham gia hoạt động gây hoặc có khả năng gây tai tiếng cho Samoa.

Đạo luật đặt thời hạn cho một chiều duy nhất, và chiều ấy là chiều từ chối. Điều 10 khoản 3: Nếu đơn bị từ chối, Uỷ ban phải nêu lý do và gửi quyết định cùng lý do cho nhà đầu tư hoặc đại lý trong mười lăm ngày làm việc kể từ ngày từ chối.

Không có điều khoản nào buộc Uỷ ban phải quyết trong bao lâu, và cũng không có điều khoản nào đặt hạn cho việc chấp thuận — nên mốc duy nhất mà đương sự dựa vào được là mốc thông báo một quyết định đã có, không phải mốc có quyết định.

Bù lại, Điều 11 giải quyết phần chờ bằng một giấy tờ tạm: Ngay khi đơn được nộp, nhà đầu tư và mọi thành viên gia đình có thể được cấp giấy phép cư trú tạm thời vì mục đích kinh doanh theo Đạo luật Di trú 2004 — tức không phải chờ ở ngoài nước trong lúc hồ sơ chạy, dù đây là quyền tuỳ nghi chứ không phải nghĩa vụ.

Còn mốc dài nhất của cả diện thì thuộc về người nộp chứ không thuộc cơ quan: Điều 6 khoản 1 điểm b cho ba năm kể từ ngày đơn được chấp thuận để hoàn tất khoản đầu tư, và Điều 7 khoản 1 cho đúng ba năm kể từ ngày nộp đơn với nhánh phát triển đất thuê của nhà nước.

Ba năm ấy cộng thêm ba năm thường trú trước khi được nộp xin quốc tịch là khung thời gian thật của diện.

Có một con số, và nó thấp bất thường nhưng không tuỳ chọn: Điều 17 khoản 1 điểm a buộc nhà đầu tư — và từng thành viên gia đình đi kèm, đạo luật viết rõ là bao gồm cả thành viên gia đình — phải cư trú tại Samoa tối thiểu mười lăm ngày mỗi năm trong suốt ba năm giữ giấy phép thường trú.

Mười lăm ngày một năm là ngưỡng thấp so với phần lớn các diện, nhưng nó là điều kiện cửa: Không đạt thì không được nộp đơn xin quốc tịch ở chặng hai, vì Điều 17 đặt nó cùng hàng với hai điều kiện kia là tuân thủ kế hoạch đầu tư đến mức Uỷ ban hài lòng và đáp ứng mọi yêu cầu khác được quy định.

Và ngưỡng ấy được đóng đinh hai lần: Điều 25 sửa Đạo luật Quốc tịch 2004 để chính điều khoản nhập tịch của luật ấy đòi hai thứ song song — đã giữ giấy phép thường trú tại Samoa ba năm kể từ ngày cấp, và đã cư trú đúng như Điều 17 khoản 1 điểm a Đạo luật Đầu tư Quốc tịch 2015 yêu cầu.

Nghĩa là điều kiện mười lăm ngày không nằm riêng trong luật chương trình mà được cấy sang cả luật quốc tịch, nên không thể lách bằng cách nộp theo đường khác. Nếu giấy phép hết hạn trước khi quốc tịch được cấp, Điều 17 khoản 3 cho phép xin gia hạn theo Đạo luật Di trú 2004.

Đạo luật không dùng chữ người phụ thuộc mà dùng chữ thành viên gia đình, và diện ấy hẹp. Thành viên gia đình là vợ hoặc chồng của nhà đầu tư, hoặc con chưa kết hôn dưới 18 tuổi của nhà đầu tư hoặc của vợ chồng; chữ con bao gồm con riêng chưa kết hôn và con nuôi hợp pháp chưa kết hôn dưới 18 tuổi.

Vợ chồng được định nghĩa là vợ hoặc chồng của nhà đầu tư được công nhận theo pháp luật Samoa, nên bạn đời chưa kết hôn không vào được.

Không có cha mẹ, không có ông bà, không có anh chị em ở bất kỳ hạng nào, và đạo luật không đặt điều kiện phụ thuộc tài chính cũng không có ngoại lệ cho con đang đi học.

Ba nghĩa vụ đi kèm: Thành viên gia đình phải qua thẩm tra lý lịch, khám sức khoẻ và lý lịch tư pháp; họ được cấp giấy phép tạm trú khi hồ sơ được nộp; và họ phải cư trú tại Samoa ít nhất 15 ngày mỗi năm trong ba năm giữ giấy phép thường trú cùng nhà đầu tư thì mới đủ điều kiện xin quốc tịch.

Hành vi của một thành viên gia đình, gồm bị kết án, bị coi là rủi ro an ninh hoặc khai man, là căn cứ huỷ giấy phép hoặc huỷ quốc tịch của cả hồ sơ. Đạo luật không nêu ngưỡng tiền tăng thêm cho mỗi thành viên gia đình: Phí hồ sơ và phí thẩm tra đều được giao cho văn bản dưới luật ấn định.

Người được cấp quốc tịch theo chương trình này nhận hộ chiếu Samoa, nên con số của ô này là con số của chính hộ chiếu ấy.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Samoa tới được 139 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Chương trình không có chế độ thuế riêng.

Citizenship Investment Act 2015 không dùng các chữ tax, taxation, exempt, duty hay levy.

Đạo luật chỉ nhắc tới revenue ở điều 12, nơi người đứng đầu cơ quan phụ trách Thuế được cho một ghế trong Citizenship Investment Committee, tức cơ quan thuế tham gia xét duyệt hồ sơ chứ không được trao chức năng thuế nào đối với nhà đầu tư.

Điều 17 khoản 1 điểm a đặt điều kiện nhập tịch là trong ba năm giữ giấy phép thường trú, mỗi năm đã cư trú tại Samoa ít nhất 15 ngày.

Tầng hai là phép ghép, vì hai đạo luật không dẫn chiếu tới nhau.

Income Tax Act 2012 điều 6 xác định cư trú thuế bằng nhà ở tại Samoa, hoặc bằng thời gian có mặt cộng dồn 183 ngày trong bất kỳ giai đoạn 12 tháng nào, hoặc bằng tư cách công chức Samoa làm việc ở nước ngoài.

Điều 14 khoản 4 cho biết người cư trú chịu thuế trên thu nhập từ mọi nguồn trong và ngoài Samoa, còn người không cư trú chỉ chịu thuế trên nguồn Samoa.

Quốc tịch tự nó không nằm trong phép thử.

Đạo luật nêu đích danh năm khoản phí nhưng không in một con số nào, và chỗ đáng đọc là nó nói rõ ai ấn định và ấn định theo cách nào.

Năm khoản: Phí nộp đơn và phí thẩm định lý lịch, nộp kèm hồ sơ theo Điều 8 khoản 1; phí kháng nghị lên Hội đồng Phúc thẩm theo Điều 15 khoản 2; phí xin phép quảng bá hoặc tiếp thị chương trình theo Điều 20 khoản 3; và phí xin làm đại lý theo Điều 21 khoản 4.

Về mức tiền, Điều 24 khoản 1 điểm a giao cho Nguyên thủ Quốc gia ban hành quy định theo tư vấn của Nội các, nhưng kèm một tầng kiểm soát ít gặp: Việc ấn định phí phải được hội đồng thu ngân quốc gia thành lập theo Đạo luật Quản lý Tài chính Công 2001 phê duyệt.

Hai quy tắc cứng đi kèm, và cả hai đều bất lợi cho người nộp. Thứ nhất, Điều 24 khoản 2: Mọi khoản phí phải nộp theo đạo luật này đều không hoàn lại, không có ngoại lệ nào.

Thứ hai, Điều 8 khoản 3 điểm a: Uỷ ban chỉ được xem xét một hồ sơ khi phí nộp đơn và phí thẩm định lý lịch đã nộp đủ — tức tiền đi trước cả việc hồ sơ được mở ra đọc, và nếu hồ sơ bị từ chối thì khoản ấy vẫn không quay lại.