Quốc tịch theo đầu tư Nigeria mới là dự luật sửa hiến pháp HB 2059, chưa vận hành: Thứ Cục Di trú Nigeria thực sự cấp là Giấy phép Cư trú Người nước ngoài Tích hợp và Thẻ Ngoại kiều, trong đó có hạng N3 dành cho nhà đầu tư. Thẻ ấy chỉ dành cho người nước ngoài dự định cư trú tại Nigeria từ một năm trở lên. Theo Prosperous Intelligence, hộ chiếu Nigeria, cấp cho công dân chứ không cho người giữ thẻ cư trú, tới được 38 điểm đến không cần xin thị thực lãnh sự trước.
Tổng quan chương trình
- Tên chính thức chương trình: Nigeria Citizenship by Investment (constitutional amendment bill HB 2059)
- Website: immigration.gov.ng
Ngưỡng vốn tối thiểu
Không có ngưỡng vốn để ghi, vì không có diện đầu tư để mà có ngưỡng — và cơ quan cũng không công bố một con số vốn nào cho thứ đang thực sự tồn tại.
Cả trang CERPAC lẫn trang chủ của Cục Di trú Nigeria đều không nhắc tới đầu tư, vốn hay một khoản tính bằng triệu, và cũng không nêu tên đồng tiền quốc gia.
Thứ cơ quan có công bố là một biểu phí theo tư cách chứ không phải một ngưỡng vốn: Người nước ngoài đi làm nộp 2.000 đô la Mỹ, sinh viên nộp 600 đô la, và người kết hôn với công dân Nigeria được miễn hoàn toàn — cơ quan dùng đúng chữ “gratis”.
Ba con số ấy đo tư cách người nộp, không đo tiền người ấy mang vào. Về dự luật sửa hiến pháp mà bản ghi mang tên, tôi không suy ra con số nào: Toàn văn dự luật chưa đối chiếu được tại nguồn gốc, và một ngưỡng vốn chỉ có nghĩa khi đọc được trong văn bản lập ra nó.
Kết quả pháp lý
Thứ Cục Di trú Nigeria thực sự cấp là thẻ cư trú chứ không phải quốc tịch. Văn bản ấy tên là Giấy phép Cư trú Người nước ngoài Tích hợp và Thẻ Ngoại kiều, viết tắt CERPAC, cấp cho người nước ngoài đang cư trú hoặc làm việc tại Nigeria và đóng vai trò bằng chứng về cư trú hợp pháp lẫn giấy tờ tuỳ thân.
Cơ sở pháp lý là các Điều 37, 38 và 39 Đạo luật Di trú 2015 về cư trú, việc làm và thu hồi giấy phép cư trú, cùng các Điều 11, 12, 13 và 14 Quy định Di trú 2017 trao quyền cho Cục cấp thẻ cư trú.
Trong mười hai hạng CERPAC được liệt kê có một hạng dành cho nhà đầu tư, mã N3 "Investors Visa", bên cạnh các hạng như N4A cho người nhập cư có tay nghề cao, N5A và N5B cho người nghỉ hưu, N1A cho vợ hoặc chồng của công dân Nigeria, và N2A cho người từng là công dân Nigeria theo nơi sinh đã từ bỏ quốc tịch.
Nghĩa là đường đầu tư ở Nigeria dừng ở cư trú.
Về phạm vi của kết luận này: Kết luận dựa trên trang chủ của Cục Di trú và trang CERPAC; thanh điều hướng của trang chủ không có trang nào về quốc tịch hay nhập tịch, và trang chủ không nhắc tới đầu tư hay nhập tịch.
Tên chương trình mà bản ghi này mang là một dự luật sửa hiến pháp, không phải một văn bản đang thi hành
Thời gian xử lý công bố
Cơ quan công bố quy trình nhưng không công bố thời gian, và hai thứ ấy khác nhau — đây là chỗ người đọc dễ tưởng mình đã biết.
Trang CERPAC in đủ năm bước: Nộp đơn trực tuyến qua cổng của Cục; tải lên giấy tờ yêu cầu; nộp phí trực tuyến; cung cấp dữ liệu sinh trắc gồm vân tay và ảnh tại một văn phòng được chỉ định; và cơ quan xử lý hồ sơ cùng xác minh giấy tờ.
Năm bước ấy cho biết phải làm gì theo thứ tự nào, nhưng không một bước nào kèm một mốc thời gian.
Cả trang CERPAC lẫn trang chủ của cơ quan đều không nêu một thời hạn xử lý nào, dù tính theo ngày hay theo tuần.
Thứ duy nhất trong họ thời gian mà cơ quan có nêu là điều kiện đầu vào chứ không phải thời hạn đầu ra: Chỉ người nước ngoài dự định cư trú tại Nigeria từ một năm trở lên mới đủ điều kiện xin CERPAC.
Yêu cầu cư trú thực tế
Điều kiện cư trú của CERPAC đo bằng thời gian dự định ở chứ không bằng tiền. Người nước ngoài muốn cư trú tại Nigeria trong khoảng không dưới một năm thì mới đủ điều kiện xin CERPAC, và mục đích của thẻ là cho phép sống và làm việc hợp pháp tại Nigeria trong một thời gian dài, thường từ một năm trở lên, có gia hạn.
Diện áp dụng gồm người vào Nigeria bằng Thị thực Cư trú Tạm thời hoặc Thị thực Cư trú Thường trú, và chia thành năm nhóm: Chủ doanh nghiệp là người nước ngoài sở hữu doanh nghiệp tại Nigeria.
Người lao động được doanh nghiệp Nigeria tuyển dụng; sinh viên nước ngoài đang học tại Nigeria. Người phụ thuộc của người nước ngoài đang cư trú tại Nigeria; và người nghỉ hưu, với điều kiện từ 65 tuổi trở lên muốn cư trú tại Nigeria sau những năm công tác.
Quy trình gồm nộp đơn trực tuyến qua cổng của Cục Di trú, tải lên hộ chiếu còn hiệu lực có thị thực Nigeria cùng chứng từ về việc làm, đăng ký kinh doanh hoặc tư cách sinh viên, nộp phí trực tuyến, rồi cung cấp dữ liệu sinh trắc gồm vân tay và ảnh tại một văn phòng của Cục Di trú — tức không hoàn tất được từ xa.
Cơ quan nêu ba lợi ích của thẻ là xác nhận cư trú hợp pháp, làm giấy tờ tuỳ thân, và giúp tuân thủ quy định di trú Nigeria
Người phụ thuộc được kèm
Cơ quan gọi tên nhóm người phụ thuộc nhưng không công bố định nghĩa, và đó là điều đọc được trên trang chứ không phải một chỗ chưa tra.
Trang CERPAC của Cục Di trú Nigeria liệt kê đúng năm nhóm đủ điều kiện, và nhóm thứ tư là “Người phụ thuộc: Người phụ thuộc của người nước ngoài đang cư trú tại Nigeria”, đứng cạnh Chủ doanh nghiệp, Người làm công, Sinh viên và Người nghỉ hưu từ 65 tuổi.
Nhưng trang ấy không định nghĩa người phụ thuộc: Nó không nhắc tới con cái hay gia đình, và chỉ nhắc tới vợ chồng trong tên một loại thẻ khác.
Không có giới hạn tuổi, không có định nghĩa quan hệ, không có danh sách giấy tờ riêng cho nhóm này. Danh mục mười hai loại CERPAC càng làm rõ chỗ trống: Có N3 Thẻ Nhà đầu tư và có N1A Thẻ Vợ hoặc Chồng của Công dân Nigeria, nhưng không có loại nào dành cho người phụ thuộc của một người nước ngoài cư trú.
Nghĩa là người phụ thuộc đi bằng chính nhóm đủ điều kiện số bốn mà không có mã thẻ riêng.
Khoản ưu đãi duy nhất liên quan tới gia đình cũng không dành cho gia đình nhà đầu tư: Người nước ngoài kết hôn với công dân Nigeria được miễn phí hoàn toàn, cơ quan dùng đúng chữ “gratis”, trong khi người đi làm nộp 2.000 đô la Mỹ và sinh viên 600 đô la.
Số nước miễn thị thực
Người được cấp quốc tịch theo chương trình này nhận hộ chiếu Nigeria, nên con số của ô này là con số của chính hộ chiếu ấy.
Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Nigeria tới được 38 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:
| Hình thức nhập cảnh | Số điểm đến |
|---|---|
| Miễn thị thực | 29 |
| Thị thực cấp tại cửa khẩu | 8 |
| Giấy phép du lịch điện tử (eTA) | 1 |
| Cộng, là con số của Passport Index | 38 |
| Thị thực điện tử phải xin trước, không cộng | 53 |
Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.
Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.
Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.
Nghĩa vụ thuế phát sinh
Đạo luật nền của cả hệ thống thuế Nigeria không hề gắn nghĩa vụ thuế với quốc tịch: Nigeria Tax Act 2025, Đạo luật số 7 năm 2025 đăng Công báo Liên bang tập 112 số 117 ngày 26/06/2025 và ghi ngày hiệu lực 01/01/2026, không có điều khoản nào nhắc tới công dân hay quốc tịch.
Điều 12 coi thu nhập, lợi tức hoặc lợi nhuận của một cá nhân là người cư trú của Nigeria là phát sinh tại Nigeria và chịu thuế tại Nigeria dù chúng phát sinh ở bất cứ đâu, và bất kể chúng có được mang vào hay nhận tại Nigeria hay không.
Định nghĩa cá nhân cư trú gồm sáu tiêu chí: Có nơi cư trú tại Nigeria; có chỗ ở thường trực dùng cho sinh hoạt gia đình tại Nigeria; có nơi ở thường xuyên tại Nigeria.
Có ràng buộc kinh tế và gia đình trực hệ đáng kể tại Nigeria; lưu lại Nigeria cộng dồn không dưới 183 ngày trong một kỳ mười hai tháng, kể cả nghỉ phép và vắng mặt tạm thời; hoặc là nhà ngoại giao Nigeria công tác ở nước ngoài.
Không tiêu chí nào là quốc tịch, và định nghĩa người không cư trú là định nghĩa gương của các điểm ấy.
Điều 58 cùng Phụ lục số 4 đặt biểu thuế thu nhập cá nhân miễn 800.000 naira đầu tiên, rồi 15 phần trăm cho 2.200.000 naira kế tiếp, 18 phần trăm cho 9.000.000 kế tiếp, 21 phần trăm cho 13.000.000 kế tiếp, 23 phần trăm cho 25.000.000 kế tiếp và 25 phần trăm cho phần trên 50.000.000 naira;
Điều 147 đặt thuế giá trị gia tăng 7,5 phần trăm. Một điều lớn hơn ô thuế: Hiến pháp Liên bang năm 1999, Chương III, liệt kê đóng các con đường vào quốc tịch, gồm sinh, đăng ký và nhập tịch, và Hiến pháp chỉ nhắc tới đầu tư ở một điều về quyền hành pháp của bang, không liên quan gì tới quốc tịch.
Chi phí bắt buộc ngoài khoản đầu tư
Phí CERPAC chia theo tư cách của người nộp chứ không theo thời hạn thẻ, và biểu phí chỉ có ba dòng. Người nước ngoài đi làm nộp 2.000 đô la Mỹ. Sinh viên nộp 600 đô la Mỹ.
Người nước ngoài kết hôn với công dân Nigeria được miễn phí hoàn toàn — cơ quan dùng đúng chữ "gratis". Chênh lệch hơn ba lần giữa dòng đi làm và dòng sinh viên, và một dòng bằng không, cho thấy phí ở đây mang tính phân loại chính sách chứ không phải phí dịch vụ tính theo chi phí xử lý.
Phí nộp trực tuyến, và việc nộp phí là bước thứ ba trong quy trình năm bước, đứng sau khâu nộp đơn trực tuyến và tải giấy tờ, đứng trước khâu lấy dữ liệu sinh trắc tại văn phòng của Cục Di trú.
Cần đọc con số này cùng với phạm vi của nó: Đây là phí của thẻ cư trú, không phải chi phí của một chương trình quốc tịch theo đầu tư — Cục Di trú Nigeria không công bố chương trình nào như vậy
