Quốc tịch theo diện đầu tư: Dùng tài sản hoặc nguồn đầu tư bằng tiền mã hóa có được không?

Hai đơn vị quốc tịch theo đầu tư ở vùng Caribe mà TLT tìm thấy có đề cập đến tiền mã hóa đều xem đây là bằng chứng về cách tài sản được hình thành. Saint Kitts and Nevis chấp nhận tiền mã hóa là một phần nguồn hình thành tài sản, kèm thẩm định và phí bổ sung, và không nói gì về việc thanh toán bằng tiền mã hóa. Dominica yêu cầu bản khai có tuyên thệ về các giao dịch và yêu cầu bán số tiền mã hóa đó để nộp khoản đầu tư. Trong số các chương trình được kiểm tra, chỉ cổng thông tin của El Salvador nêu tiền mã hóa là khoản đóng góp.

Vùng Caribe: một nguồn hình thành tài sản

Đơn vị Quốc tịch theo Đầu tư (CIU) của Saint Kitts and Nevis cho biết cơ quan này “hiện chấp nhận tiền mã hóa là một phần nguồn hình thành tài sản”. Trang này nêu thêm 2 điều kiện: Người nộp đơn phải có bằng chứng riêng về phần tài sản không hình thành từ tiền mã hóa, và hồ sơ dùng nguồn tiền này phải nộp thêm phí thẩm định lý lịch. Hình thức nộp khoản đóng góp không được nêu trên trang.

Đơn vị Quốc tịch theo Đầu tư của Dominica nêu cách tiếp cận của mình trong một ghi chú gửi đại lý tháng 1/2022. Khi tài sản hình thành từ tiền mã hóa, người nộp đơn phải giải trình trong bản khai có tuyên thệ cách mua tiền mã hóa, giá trị quy ra USD và cách tạo ra lợi nhuận, đồng thời xác nhận số tiền mã hóa đó “sẽ được bán ra theo đúng số tiền cần để nộp khoản đầu tư”. Hồ sơ cũng phải có bản sao danh mục tiền mã hóa thể hiện các giao dịch mua và bán. Cũng theo ghi chú này, người nộp đơn phải có khả năng thực hiện khoản đầu tư và có thể chứng minh bằng sao kê ngân hàng cho thấy đủ tiền; ví dụ trong ghi chú cho hồ sơ một người là 100.000 USD, con số mà TLT chưa đối chiếu với ngưỡng hiện hành. TLT chưa tìm thấy văn bản nào sau đó của Dominica thay đổi hướng dẫn về tiền mã hóa.

Ngày 2/10, tìm kiếm trên trang web của đơn vị quốc tịch theo đầu tư Antigua and Barbuda cũng như của Grenada không cho kết quả nào về tiền mã hóa. TLT không tìm thấy văn bản nào của Chính phủ Vanuatu về việc thanh toán bằng tiền mã hóa.

El Salvador: Tiền mã hóa là khoản đóng góp

Fortune đưa tin khi đó rằng Chính phủ El Salvador và Tether, đơn vị phát hành đồng tiền ổn định USDt, đã công bố Freedom Visa ngày 7/12/2023. Cổng thông tin của chính phủ, adoptingelsalvador.gob.sv, đặt ngưỡng ở mức “1 triệu USD bằng Bitcoin hoặc USDt”, bắt đầu bằng khoản đặt cọc 999 USD không hoàn lại, nộp bằng một trong hai loại tài sản này và được trừ vào tổng số tiền khi hồ sơ được chấp nhận. Cổng thông tin giới hạn chương trình ở 1.000 người, cho phép người nộp đơn chính kèm theo vợ hoặc chồng và tất cả con dưới 18 tuổi trong khoản 1 triệu USD, và cho biết việc phê duyệt thường mất tối đa 6 tuần, hộ chiếu được cấp trong vòng 3 tháng.

Phần hỏi đáp của chính cổng thông tin gọi chương trình là “Bitcoin Residency Visa” (thị thực cư trú Bitcoin) trong một câu hỏi và là “một sáng kiến quốc tịch theo diện đóng góp” trong một câu trả lời, đồng thời cho biết người được chấp thuận “đủ điều kiện” nhận hộ chiếu El Salvador. Phần hỏi đáp không mô tả bước pháp lý để chuyển từ thị thực sang quốc tịch.

Có thêm 2 điểm cần lưu ý. Ngày 2/10, tên miền vẫn phản hồi nhưng trang hiển thị trống trên trình duyệt; các điều kiện nêu trên lấy từ phần văn bản mà máy chủ của trang vẫn trả về. Phần hỏi đáp vẫn ghi bitcoin là phương tiện thanh toán hợp pháp, thông tin có từ trước đợt cải cách năm 2025: Tháng 2/2025, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho biết các cải cách pháp lý đã khiến việc khu vực tư nhân chấp nhận bitcoin trở thành tự nguyện và bảo đảm thuế chỉ được nộp bằng USD. TLT không xác định được chương trình có còn xử lý hồ sơ trong năm 2026 hay không.

UAE: Đầu tư tiền mã hóa không đủ điều kiện

Ngày 6/7/2025, Cơ quan Liên bang về Nhận dạng, Quốc tịch, Hải quan và An ninh Cảng, Cơ quan Chứng khoán và Hàng hóa, cùng Cơ quan Quản lý Tài sản Ảo của Dubai đã ra tuyên bố chung bác bỏ các thông tin trên mạng cho rằng UAE cấp Golden Visa cho nhà đầu tư tiền mã hóa. Theo tuyên bố, tiêu chí cấp Golden Visa “không bao gồm nhà đầu tư tiền kỹ thuật số”, và đầu tư tiền kỹ thuật số “không liên quan đến điều kiện được cấp Golden Visa”. TLT chưa kiểm tra nguồn tiền của các hồ sơ theo diện bất động sản hay diện khác, cũng như việc tiền có nguồn gốc từ tiền mã hóa có được chấp nhận cho các hồ sơ đó hay không.

Đối với người Việt nắm giữ tiền mã hóa

Ở 2 chương trình vùng Caribe, điều cơ quan nhà nước muốn biết là nguồn gốc số tiền mã hóa chứ không phải bản thân số tiền đó: Saint Kitts and Nevis đòi hỏi hồ sơ có tài sản ngoài tiền mã hóa, còn ghi chú năm 2022 của Dominica yêu cầu lịch sử mua vào và việc bán ra để nộp tiền.

Tại Việt Nam, Nghị quyết 05/2025/NQ-CP cho phép nhà đầu tư trong nước đang có tài sản mã hóa (thuật ngữ của nghị quyết), cùng nhà đầu tư nước ngoài, mở tài khoản tại tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép. Sau 6 tháng kể từ khi tổ chức đầu tiên được cấp phép, nhà đầu tư trong nước giao dịch tài sản mã hóa không qua tổ chức được cấp phép có thể bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Nghị quyết cũng yêu cầu việc chào bán, phát hành, giao dịch và thanh toán tài sản mã hóa phải thực hiện bằng đồng Việt Nam. Các điều khoản TLT đã rà soát không đề cập việc bán tài sản mã hóa trên sàn nước ngoài để lấy tiền nộp hồ sơ ở nước ngoài. Bài viết trước của TLT trình bày chi tiết hơn về chương trình thí điểm.

Những điều bài viết này chưa xác định được

TLT chỉ kiểm tra các chương trình nêu trên, không phải mọi chương trình. Bài viết chưa xác định được chương trình của El Salvador có còn nhận hồ sơ trong năm 2026 hay không, hướng dẫn năm 2022 của Dominica có còn áp dụng nguyên vẹn hay không, và quy định về ngoại hối, đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam áp dụng thế nào đối với tiền thu được từ việc bán tài sản mã hóa ở nước ngoài.