Golden Visa Síp: Thứ trưởng dự báo siết chương trình, có thể mở thêm hướng dùng vốn

Theo các bản tin báo chí, ngày 24/9 Thứ trưởng Di trú và Bảo hộ quốc tế Síp nói với một ủy ban của Quốc hội rằng dự kiến sẽ có quyết định siết chương trình thường trú diện đầu tư, thường được gọi là Golden Visa, và những người giữ khoảng 12.000 thẻ cấp từ năm 2013 đang bị kiểm tra. Chính phủ chưa công bố dự thảo, ngưỡng đầu tư mới hay lộ trình nào, và diện thường trú 300.000 euro vẫn giữ nguyên. Ở một diễn biến khác, Liên minh châu Âu (EU) chưa ấn định ngày quyết định việc Síp gia nhập đầy đủ khu vực Schengen.

Video · 0:23Xem bản tin video dưới một phútTheo các bản tin báo chí, ngày 24/9 Thứ trưởng Di trú và Bảo hộ quốc tế Síp nói với một ủy ban của Quốc hội rằng dự kiến sẽ có quyết định siết chương trình thường trú diện đầu tư, thường được gọi là Golden Visa.

Thứ trưởng đã nói gì

Thứ trưởng Di trú và Bảo hộ quốc tế Nicholas Ioannides theo lịch ra trước ủy ban giám sát chi tiêu công của Quốc hội ngày 24/9, trong phiên họp bàn về báo cáo của Cơ quan Kiểm toán liên quan tới quản lý di trú. Theo Cyprus Mail và bản tin của Hãng thông tấn Síp (CNA) đăng trên Politis, ông cho biết khoảng 1.500 thẻ Golden Visa đã được cấp trong 2 năm qua, và đang có đợt kiểm tra chặt chẽ xem những người giữ khoảng 12.000 thẻ cấp từ năm 2013 có còn đáp ứng điều kiện của chương trình hay không. Đây là thẻ thường trú, không phải hộ chiếu, dù bản tin tiếng Hy Lạp của CNA gọi chúng là hộ chiếu. Síp đã chấm dứt chương trình cấp quốc tịch theo diện đầu tư vào năm 2020.

Ông cho biết dự kiến sẽ có quyết định siết chương trình và ông đã gửi đề xuất tới các bộ trưởng khác. Theo các bản tin, ông nhận định việc gia nhập Schengen khiến chương trình hấp dẫn hơn. Theo ông, một trong những vấn đề đang được xem xét là liệu vốn của chương trình có thể được dùng thêm cho giáo dục, quốc phòng và đổi mới sáng tạo hay không. Theo bản dịch tiếng Anh của Cyprus Mail, ông nói: “Chúng tôi cần đầu tư”, nhưng phải “theo cách có kiểm soát”.

Thông cáo bằng văn bản mà cơ quan của ông phát đi sau phiên họp không nhắc tới chương trình này; con số 12.000 duy nhất xuất hiện trong thông cáo là số đơn xin tị nạn đang chờ xử lý. Các bản tin không cho biết con số 12.000 có bao gồm thẻ cấp cho thành viên gia đình hay không, và chưa có số liệu chính thức hay trường hợp hủy thẻ nào từ đợt kiểm tra được công bố.

Chính sách hiện hành đòi hỏi gì

Chính sách thẻ thường trú cho nhà đầu tư, có hiệu lực từ ngày 2/5/2023, cấp quyền thường trú chứ không cấp quốc tịch. Hằng năm, người giữ thẻ phải nộp giấy tờ chứng minh vẫn duy trì khoản đầu tư, và nếu không còn được hệ thống y tế quốc gia của Síp chi trả thì phải chứng minh có bảo hiểm y tế. Cứ 3 năm một lần, người giữ thẻ và các thành viên gia đình đã thành niên còn phải nộp lý lịch tư pháp không tiền án do nước gốc và nước cư trú cấp. Không nộp được các giấy tờ này thì cả người đứng tên lẫn gia đình đều bị hủy thẻ. Thẻ hết hiệu lực nếu người giữ thẻ và người phụ thuộc có quyền thường trú ở nước khác hoặc vắng mặt khỏi Síp 2 năm. Các bản tin không cho biết đợt kiểm tra áp dụng tiêu chí nào, và chính sách không nói gì về cách xử lý thẻ cấp theo các phiên bản chính sách trước.

Nhận định của TLT: Vì thẻ được cấp theo một chính sách cấp bộ trưởng, ban hành dựa trên Quy định 6(2) và nay đã sửa đổi đến lần thứ 4, nên việc siết chương trình có thể chỉ cần thêm một lần sửa đổi chính sách thay vì một đạo luật mới. Chưa có tài liệu công bố nào cho biết liệu thay đổi có áp dụng cho người đang giữ thẻ hay cho hồ sơ đang chờ xét hay không.

Chưa có ngày quyết định về Schengen

Trên trang đánh giá Schengen đề ngày 18/3/2026, Ủy ban châu Âu ghi Síp là “quốc gia Schengen” duy nhất chưa tham gia đầy đủ vào khu vực không có kiểm soát biên giới nội bộ. Ireland chỉ tham gia một phần các quy định, theo lựa chọn của nước này. Chương trình nghị sự phiên họp ngày 15/9 của nhóm công tác về Schengen thuộc Hội đồng EU có mục trình bày của Ủy ban châu Âu về kết quả đánh giá Síp, không kèm quyết định nào. Chương trình nghị sự dự kiến của cuộc họp bộ trưởng nội vụ các nước EU tại Luxembourg ngày 1/10 không có mục nào về Síp; những quyết định thông qua mà không cần thảo luận được liệt kê ở mục riêng.

Theo Điều 3(2) Đạo luật Gia nhập năm 2003, Hội đồng EU quyết định có áp dụng đầy đủ các quy định Schengen tại Síp hay không, sau khi đợt đánh giá Schengen xác nhận các điều kiện đã được đáp ứng và sau khi tham vấn Nghị viện châu Âu. Quyết định này cần sự nhất trí của các nước EU đang áp dụng quy định Schengen và của Síp. Đạo luật không đặt thời hạn. Hội đồng cũng có thể quyết định bằng thủ tục văn bản, như hôm 30/12/2023, khi cơ quan này quyết định dỡ bỏ kiểm soát tại biên giới nội bộ đường hàng không và đường biển của Bulgaria và Romania trong năm 2024, còn biên giới đường bộ thì để một quyết định sau giải quyết. Theo Ủy ban châu Âu, người giữ thẻ cư trú do Síp cấp hiện được đăng ký vào Hệ thống Nhập–Xuất cảnh (EES) của EU khi đi qua biên giới bên ngoài của khu vực Schengen; việc này chỉ liên quan tới đăng ký, không liên quan tới việc có cần thị thực hay không.

Đối với người Việt đang giữ thẻ

Tháng 5/2025, Cyprus Mail dẫn thư của Bộ trưởng Tài chính Síp cho biết 412 trong tổng số 28.660 thẻ cấp từ năm 2014, tính cả người phụ thuộc, là của công dân Việt Nam. Con số 28.660 và con số 12.000 đến từ các nguồn khác nhau, tính cho các giai đoạn khác nhau, nên không thể so sánh. Chính sách hiện hành quy định thẻ hết hiệu lực nếu người giữ thẻ vắng mặt khỏi Síp 2 năm, và yêu cầu duy trì khoản đầu tư. Chính sách này hiện vẫn có hiệu lực.