Thị thực du mục số Costa Rica

Ngưỡng đo bằng thu nhập đã nhận, không phải tài sản đang có, và nó có hai mức tuỳ theo đi một mình hay đi cả nhà.

Điều 5 điểm e Nghị định 43619 đòi sao kê ngân hàng kèm một bản khai có tuyên thệ rằng sao kê ấy do chính tổ chức tài chính cấp, chứng minh rằng trong năm vừa qua đương sự đã nhận một khoản chi trả hoặc thù lao đến từ nước ngoài, tối thiểu ba nghìn đô la Mỹ mỗi tháng.

Nếu xin cho cả nhóm gia đình thì mức ấy là bốn nghìn đô la mỗi tháng.

Quy đổi theo tỷ giá bán chính thức do Ngân hàng Trung ương Costa Rica ấn định, chứ không theo tỷ giá thị trường. Ba chi tiết dễ bị bỏ qua. Thứ nhất, điều luật đòi tiền phải đến từ nước ngoài — đây là điều kiện về nguồn, không chỉ về mức.

Thứ hai, nó đo suốt một năm đã qua chứ không đo tại thời điểm nộp, nên một tháng hụt trong mười hai tháng là một vấn đề phải giải trình.

Thứ ba, chênh lệch giữa một người và cả nhà chỉ là một nghìn đô la mỗi tháng, không nhân theo số người phụ thuộc — bốn nghìn là mức chung cho cả nhóm dù nhóm ấy có bao nhiêu người.

Ngoài sao kê, cơ quan chấp nhận một đường thay thế: Giấy chứng nhận do kế toán viên công hoặc công chứng viên cấp, hoặc người tương đương ở nước ngoài theo pháp luật nơi lập.

Thứ được cấp không phải tư cách cư trú, và luật nói điều đó bằng chính cách xếp hạng:

Điều 1 Nghị định 43619 quy định người nước ngoài được cho nhập cảnh và lưu lại thuộc hạng di trú không cư trú, phân hạng estancia tức lưu lại, mang tên “Người lao động hoặc Người cung cấp dịch vụ từ xa”, theo Luật số 10008 ngày 11/08/2021 đăng Công báo số 168 ngày 01/09/2021.

Đây là điểm dễ hiểu ngược nhất của diện này: Nó thường được gọi là thị thực cư trú, nhưng văn bản lập ra nó xếp người giữ vào đúng hạng dành cho người không cư trú.

Mục đích cũng được nói thẳng trong phần mở đầu và không giấu giếm: Khuyến khích việc thăm viếng dài ngày và tăng chi tiêu bằng nguồn lực từ nước ngoài trong nước. Nội dung thực chất của tư cách ấy là thuế chứ không phải quyền cư trú.

Điều 12 Nghị định cho người thuộc phân hạng này hưởng các ưu đãi ở Thiên V Luật 10008, gồm miễn toàn bộ thuế trên lợi tức theo Thiên I Luật 7092 tức Luật Thuế Thu nhập ngày 21/04/1988, và miễn mọi khoản thuế nhập khẩu đối với thiết bị cá nhân cơ bản về máy tính, tin học, viễn thông hoặc tương tự cần cho công việc.

Điều 14 Nghị định liệt kê đúng năm loại: Máy tính cá nhân, điện thoại di động, máy tính bảng, máy ảnh, và một thiết bị ghi hoặc phát âm thanh kèm phụ kiện; thiết bị không nằm trong hành lý thì phải đi qua thủ tục miễn thuế trên hệ thống Exonet.

Và chế tài thì gắn thẳng vào tiền: Khai sai trong hồ sơ nộp để xin thị thực hoặc xin ưu đãi sẽ bị buộc nộp ngay toàn bộ thuế đã được miễn, cộng thêm hai mươi lăm phần trăm tiền phạt, chưa kể các thủ tục tư pháp tương ứng; riêng việc được cho lưu trú hợp pháp bằng giấy tờ giả hoặc bị sửa thì xử theo Luật Di trú.

Một điều kiện duy trì nằm ngoài thuế cũng đáng biết, dù nó không phải một điều khoản thi hành của nghị định: Phần lý do ban hành của Nghị định 43619, tại đoạn IX, dẫn Điều 62 đoạn bốn Bộ luật Quy tắc và Thủ tục Thuế, theo đó việc không thực hiện bất kỳ nghĩa vụ nào với Quỹ Bảo hiểm Xã hội Costa Rica, khi được xác định qua một thủ tục đúng luật, là căn cứ mất mọi khoản miễn đã được cấp.

Cơ quan bị ràng một thời hạn ngắn và có cơ chế tạm dừng đồng hồ, và cách nó dừng rồi chạy tiếp mới là phần đáng đọc. Điều 7 Nghị định 43619 cho Bộ phận Ngoại kiều hoặc Điều phối Vùng mười lăm ngày lịch kể từ ngày nộp để giải quyết bằng văn bản đơn xin phân hạng.

Trong tối đa năm ngày lịch kể từ khi nhận đơn, văn phòng thụ lý phải ra một thông báo yêu cầu bổ sung — và nghị định nói rõ là một lần duy nhất, bằng văn bản, nêu các điều kiện còn thiếu hoặc yêu cầu làm rõ. Mốc năm ngày lịch là của nghị định; Điều 7 Luật 10008 đặt việc kiểm tra hồ sơ trong năm ngày làm việc, nên hai văn bản không đếm mốc này theo cùng một cách.

Đương sự có tám ngày làm việc để bổ sung. Khi đã nộp đủ thì đồng hồ không chạy lại từ đầu mà tiếp tục đếm phần còn lại của mười lăm ngày — một chi tiết có lợi cho người nộp, vì nó chặn việc kéo dài bằng cách hỏi thêm.

Ngược lại, nếu không bổ sung trong tám ngày làm việc thì đơn bị từ chối bằng một hành vi hành chính có nêu lý do, và hồ sơ được lưu trữ.

Sau khi được chấp thuận, đồng hồ chuyển sang phía người nộp: Đương sự và người phụ thuộc có ba tháng để làm giấy tờ chứng nhận tư cách di trú, quá hạn thì cơ quan khởi động thủ tục huỷ chính tư cách vừa được cấp.

Với người mang hộ chiếu Việt Nam, hồ sơ còn một điều kiện đứng trước cả đồng hồ mười lăm ngày. Việt Nam thuộc nhóm thứ ba trong Chỉ thị chung về thị thực nhập cảnh do Cục Di trú ban hành ngày 17/11/2025, nhóm phải có thị thực lãnh sự, và Điều 5 điểm d Nghị định 43619 đòi thị thực lãnh sự còn hiệu lực theo nhóm nước làm giấy tờ của hồ sơ, trừ các ngoại lệ mà chính chỉ thị ấy liệt kê.

Nghị định ưu tiên nộp qua nền tảng số, nhưng trang của Cục Di trú về diện này, theo bản lưu ngày 29/08/2025, ghi hình thức nộp trực tuyến tạm ngừng cho tới khi có thông báo mới và hướng người nộp tới quầy dịch vụ của Cục tại Costa Rica; tình trạng hiện hành của trang ấy chưa đối chiếu được. Về giấy tờ, Costa Rica không nằm trong số các nước phản đối việc Việt Nam gia nhập Công ước Apostille, công ước có hiệu lực với Việt Nam từ 11/09/2026; với hồ sơ diện này, Điều 5 điểm e Nghị định 43619 chỉ đòi hợp pháp hoá lãnh sự hoặc apostille cho giấy chứng nhận thu nhập do kế toán viên hoặc công chứng viên cấp.

Diện này có một ngưỡng có mặt, và ngưỡng ấy gắn với việc gia hạn: Điều 15 Luật 10008 chỉ cho gia hạn thêm một năm khi người thụ hưởng đã ở Costa Rica tối thiểu 180 ngày trong năm được cấp ban đầu, và Điều 10 Nghị định 43619 nhắc lại điều kiện ấy cho hồ sơ gia hạn. Ngoài mốc ấy, luật ràng hai điều kiện duy trì chạy suốt thời hạn được cấp.

Thứ nhất, Điều 9 Nghị định 43619: Phải có hợp đồng bảo hiểm dịch vụ Y tế bao cả đương sự lẫn người phụ thuộc trong toàn bộ thời hạn lưu trú hợp pháp được cấp, với mức bảo đảm chi phí y tế khi ốm đau tại Costa Rica tối thiểu năm mươi nghìn đô la Mỹ.

Bảo hiểm phải do một doanh nghiệp được Tổng cục Giám sát Bảo hiểm Costa Rica cấp phép và đăng ký, hoặc là một hợp đồng quốc tế đáp ứng yêu cầu tương đương.

Thứ hai, Điều 15 Nghị định 43619, chiếu Điều 12 và Điều 13 Luật 10008: Người thụ hưởng phải giữ đúng các điều kiện của phân hạng trong suốt thời hạn được Cục Di trú cho phép; nếu không chứng minh được rằng hoàn cảnh cho phép mình được công nhận vẫn còn, hoặc nếu làm công việc hay cung cấp dịch vụ khác với những gì đã được cho phép, thì Cục Di trú huỷ tư cách ấy.

Và ưu đãi nhập khẩu thiết bị chỉ áp duy nhất trong thời hạn còn giữ tư cách di trú này, nên mất tư cách là mất luôn phần ưu đãi.

Định nghĩa nhóm gia đình nằm ngay trong luật, tại Điều 3 khoản 3: Nhóm gia đình gồm vợ chồng hoặc bạn đời chung sống, con dưới hai mươi lăm tuổi, con ở bất kỳ lứa tuổi nào nếu có khuyết tật, và những người cao tuổi sống chung với họ.

Bạn đời chưa kết hôn được công nhận, chứng minh bằng văn bản tuyên bố hoặc công nhận quan hệ chung sống cấp không quá sáu tháng.

Con dưới 25 không bị đòi phụ thuộc tài chính và không bị đòi đang đi học, nhưng quy chế thi hành gắn thêm một điều kiện mà luật không có: Giấy tờ chứng minh là giấy khai sinh dành cho người chưa thành niên hoặc người độc thân dưới 25 tuổi.

Con khuyết tật ở mọi lứa tuổi chứng minh bằng kết luận y khoa. Người cao tuổi sống chung không bị đòi quan hệ huyết thống, chỉ phải chứng minh mối liên hệ hoặc việc chung sống bằng một bản khai có tuyên thệ; cha mẹ chỉ vào được qua nhánh này, và không có mục riêng cho cha mẹ, ông bà hay anh chị em.

Tiền tăng thêm là có thật nhưng tính theo nhóm chứ không theo đầu người: Đương đơn một mình cần 3.000 đô la Mỹ mỗi tháng, xin cho cả nhóm gia đình thì 4.000, và được cộng gộp thu nhập của vợ chồng hoặc của thành viên khác.

Mỗi thành viên nộp riêng khoản lệ phí 100 đô la Mỹ và phải có hợp đồng bảo hiểm y tế riêng. Hai điều siết lại: Ưu đãi thuế của diện này không lan sang nhóm gia đình, và người nhà mất tư cách khi đương đơn mất tư cách.

Tư cách mà chương trình này cấp, dù là thị thực hay thẻ cư trú, không thay hộ chiếu của người giữ. Người giữ vẫn đi lại bằng hộ chiếu của nước mình, nên con số dưới đây là của hộ chiếu Costa Rica và chỉ trở thành của người giữ khi họ được cấp hộ chiếu Costa Rica.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Costa Rica tới được 157 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Đây là chương trình có ưu đãi thuế thật, và ưu đãi ấy viết thẳng vào luật.

Điều 16 Luật 10008 cho người thụ hưởng miễn toàn bộ thuế trên lợi nhuận định nghĩa tại Thiên I Luật 7092 về thuế thu nhập, rồi nói thêm hai vế quyết định:

Trong mọi trường hợp người thụ hưởng không được coi là người cư trú thường xuyên của nước này cho mục đích thuế, và khoản thu nhập họ nhận từ nước ngoài không được coi là thu nhập nguồn Costa Rica.

Đoạn hai cùng điều: Ưu đãi thuế không áp cho thân nhân, muốn hưởng thì từng người phải tự nộp hồ sơ và đáp ứng đủ điều kiện của đương đơn chính.

Quy chế thi hành còn đi xa hơn luật một bước, miễn cho người thụ hưởng cả nghĩa vụ hình thức lẫn nghĩa vụ vật chất trước Tổng cục Thuế vụ.

Điều 17 miễn toàn bộ thuế nhập khẩu cho thiết bị cá nhân cơ bản gồm máy tính, điện thoại, máy tính bảng, máy ảnh và thiết bị ghi âm mang theo hành lý.

Ba điều siết lại: Điều 13 buộc nộp đủ nghĩa vụ thuế cùng lãi và chế tài nếu làm việc khác với việc được phép, và Điều 18 chấm dứt ưu đãi ngay khi cơ quan di trú ra quyết định huỷ tư cách.

Điều 21 gắn mọi ưu đãi vào đúng thời hạn giấy phép, vốn tối đa một năm và chỉ gia hạn thêm một năm, với điều kiện đã ở trong nước tối thiểu 180 ngày của năm đầu.

Bốn khoản nộp cho Chính phủ ở hai thời điểm, trong đó một khoản do quyết định chấp thuận ấn định và một khoản là tiền ký quỹ bảo đảm, cộng một chi phí bắt buộc không phải là phí.

Khi nộp hồ sơ, Điều 5 điểm b Nghị định 43619 đòi chứng từ nộp cho Chính phủ một trăm đô la Mỹ, hoặc số tương đương bằng colón theo tỷ giá tham chiếu của Ngân hàng Trung ương Costa Rica, chiếu Điều 256 Luật Di trú và Ngoại kiều.

Khi đi lấy giấy tờ, Điều 8 đòi ba chứng từ cùng lúc: Một khoản theo mức ghi trong chính quyết định chấp thuận, chiếu Điều 251.

Tức con số này không cố định và chỉ biết được sau khi có quyết định; và chín mươi đô la Mỹ cho việc xin và phát hành giấy tờ chứng nhận lưu trú hợp pháp, trong đó đã gồm các khoản nộp vào quỹ đặc biệt và xã hội về di trú theo Điều 33 khoản 4 và khoản 5, Điều 252 và Điều 253; và một chứng từ nộp một lần tiền ký quỹ bảo đảm cho người không cư trú thuộc phân hạng lưu lại, theo mức của Nghị định 36539, mà Điều 14 của nghị định ấy ấn định là một trăm đô la Mỹ.

Ngoài phí, còn một chi phí bắt buộc lớn hơn nhiều mà người đọc hay bỏ sót vì nó không mang tên phí: Hợp đồng bảo hiểm y tế bảo đảm tối thiểu năm mươi nghìn đô la Mỹ, bao cả người phụ thuộc, có hiệu lực suốt thời hạn lưu trú.

Đó là điều kiện để được cấp, nên phải tính vào chi phí của diện dù nó trả cho một doanh nghiệp bảo hiểm chứ không trả cho nhà nước.