Thị thực khởi nghiệp Tây Ban Nha

Luật không đặt một ngưỡng vốn nào. Điều 70 Luật 14/2013, bản sửa theo Luật 28/2022 có hiệu lực từ ngày 23/12/2022, định nghĩa hoạt động khởi nghiệp là hoạt động mang tính đổi mới, hoặc có lợi ích kinh tế đặc biệt với Tây Ban Nha, hoặc cả hai, và có báo cáo thuận do ENISA phát hành.

Tiền vẫn có mặt trong hồ sơ, nhưng ở dạng một mục của kế hoạch kinh doanh được thẩm định: Kế hoạch phải nêu khoản đầu tư cần có và các nguồn vốn dự kiến. Đó không phải một mức tối thiểu phải đạt, và ba yếu tố thẩm định đầy đủ được ghi ở ô chi phí của trang này.

Đặt cạnh diện nhà đầu tư của cùng đạo luật thì thấy rõ khác biệt. Điều 63 về thị thực cư trú cho nhà đầu tư là điều từng gắn quyền cư trú với một khoản tiền.

Bản hợp nhất trên Công báo hiện ghi điều ấy đã bị làm rỗng nội dung từ ngày 03/04/2025, theo quy định cuối 21.1 của Luật Cơ bản số 1/2025 ngày 02/01/2025.

Nghĩa là trong Luật 14/2013 hiện hành, lối vào bằng một khoản tiền đã đóng, còn lối vào bằng một đề án được thẩm định vẫn mở.

Điều 69 Luật 14/2013 cấp một giấy phép cư trú để hoạt động kinh doanh, có hiệu lực trên toàn lãnh thổ quốc gia và thời hạn ba năm.

Hết ba năm thì xin gia hạn thêm hai năm, và có thể đạt thường trú ở mốc năm năm. Hồ sơ do chính đương sự hoặc người đại diện theo pháp luật nộp bằng phương thức điện tử tới Đơn vị Doanh nghiệp Lớn và Nhóm Chiến lược. Đơn vị này xử lý hồ sơ, còn việc cấp giấy phép thuộc Tổng cục Di trú, theo Điều 76 khoản 1.

Với người đang ở ngoài Tây Ban Nha, Điều 69 khoản 1 nói đơn xin giấy phép và đơn xin thị thực nộp cùng lúc bằng một văn bản duy nhất để hai thủ tục chạy nối tiếp nhau, nhưng Điều 70 khoản 1 lại viết rằng khi đã được cấp giấy phép thì đương sự xin thị thực cư trú tương ứng. Hướng dẫn hiện hành đi theo cách thứ hai: Hướng dẫn của Đơn vị Doanh nghiệp Lớn và Nhóm Chiến lược cho nộp lý lịch tư pháp tại lãnh sự khi xin thị thực sau khi đã có giấy phép, và Đại sứ quán Tây Ban Nha tại Hà Nội đòi bản sao giấy phép do đơn vị ấy cấp trong hồ sơ thị thực.

Đáng lưu ý là Điều 68 về "nhập cảnh và lưu trú để khởi sự hoạt động kinh doanh" đã bị xoá bỏ bởi Luật 28/2022 có hiệu lực từ 23/12/2022, nên diện chuẩn bị riêng biệt ấy không còn tồn tại

Luật 28/2022 có hai mốc thời hạn gắn với ENISA, và chúng thuộc hai thủ tục khác nhau — đọc gộp làm một là chỗ dễ sai nhất của diện này.

Mốc ba tháng nằm ở Điều 4 khoản 2, và nó là thời hạn của thủ tục ENISA đánh giá để chứng nhận doanh nghiệp là khởi nghiệp đổi mới và có khả năng nhân rộng — tức cửa vào các ưu đãi thuế và bảo hiểm xã hội của chính luật ấy, không phải lộ trình vào giấy phép cư trú.

Ba tháng tính từ ngày hồ sơ đầy đủ vào sổ đăng ký điện tử, hết hạn mà không có quyết định thông báo rõ ràng thì đương sự được quyền coi là đã thuận theo im lặng hành chính tích cực, và đồng hồ ngừng chạy khi cơ quan yêu cầu bổ khuyết hồ sơ hoặc nộp thêm giấy tờ, theo Điều 22 Luật 39/2015.

Mốc thứ hai là mười ngày làm việc, nằm ở Điều 70 Luật 14/2013 theo bản do chính Luật 28/2022 viết lại, và đó mới là mốc của tuyến cư trú: Hồ sơ gửi Đơn vị Doanh nghiệp Lớn và Nhóm Chiến lược, đơn vị này tự động hỏi ENISA, và báo cáo ấy phải được đưa ra trong mười ngày làm việc. Ô chi phí khác của bảng này mang mốc mười ngày ấy.

Quyết định về giấy phép có đồng hồ riêng: Điều 76 khoản 1 Luật 14/2013 đặt thời hạn tối đa hai mươi ngày kể từ khi nộp đơn điện tử, và quá hạn mà chưa có quyết định thì giấy phép được coi là chấp thuận theo im lặng hành chính. Đồng hồ ấy có thể bị tạm dừng trong lúc chờ báo cáo bắt buộc, tối đa ba tháng, theo Điều 22 khoản 1 điểm d Luật 39/2015, và nếu báo cáo không tới trong hạn ấy thì thủ tục vẫn tiếp tục. Ở khâu thị thực, Điều 75 khoản 5 đòi đơn được giải quyết và thông báo trong 10 ngày làm việc, trừ trường hợp phải tham vấn theo Điều 22 Bộ luật Thị thực của Liên minh châu Âu.

Điều 62 đặt các điều kiện chung: Không đang ở Tây Ban Nha trái phép. Trên 18 tuổi; không có tiền án tại Tây Ban Nha và tại các nước đã cư trú trong hai năm gần nhất, đối với những tội được quy định trong pháp luật Tây Ban Nha, kèm theo một bản khai chịu trách nhiệm về việc không có tiền án trong năm năm gần nhất.

Không bị ghi là đối tượng từ chối nhập cảnh trên lãnh thổ các nước mà Tây Ban Nha có thoả thuận về việc ấy.

Giấy phép và thị thực sẽ bị thu hồi, từ chối hoặc không gia hạn khi đương sự có thể là mối đe doạ đối với trật tự công cộng, an ninh công cộng, sức khoẻ cộng đồng hay an ninh quốc gia, dựa trên báo cáo của cảnh sát, của Trung tâm Tình báo Quốc gia hoặc của Ban An ninh Quốc gia.

Về sự có mặt thực tế, luật không đặt số ngày tối thiểu cho tuyến này. Điều khoản bổ sung thứ sáu Luật 14/2013, cho gia hạn dù vắng mặt hơn sáu tháng mỗi năm, chỉ nêu nhà đầu tư và người lao động của doanh nghiệp đặt cơ sở hoạt động tại Tây Ban Nha, không nêu người khởi nghiệp. Để lên cư trú dài hạn, Luật Cơ bản 4/2000 đòi năm năm cư trú tạm thời liên tục, và theo Nghị định Hoàng gia 1155/2024, tính liên tục không bị gián đoạn bởi những lần vắng mặt tới sáu tháng liên tiếp nếu tổng số không quá mười tháng trong năm năm. Về thuế, người ở Tây Ban Nha hơn 183 ngày trong một năm dương lịch, hoặc có trung tâm hoạt động hay lợi ích kinh tế chính tại Tây Ban Nha, là người cư trú thuế

Điều 62 khoản 4 cho phép bảo lãnh một nhóm rộng hơn thông thường: Vợ hoặc chồng, hoặc người có quan hệ tình cảm tương tự; con chưa thành niên, và cả con đã thành niên nếu phụ thuộc kinh tế vào người đứng tên và chưa tự lập thành một đơn vị gia đình riêng; cùng với cha mẹ đang phụ thuộc.

Những người này đoàn tụ hoặc đi cùng đều được, và nộp đơn xin giấy phép cùng thị thực theo ba cách: Chung, đồng thời, hoặc lần lượt. Họ phải chứng minh đáp ứng chính các điều kiện chung tại khoản 3. Và nếu hồ sơ của thân nhân nộp đồng thời với hồ sơ của người đứng tên thì giấy phép cùng thị thực cũng được giải quyết đồng thời

Tư cách mà chương trình này cấp, dù là thị thực hay thẻ cư trú, không thay hộ chiếu của người giữ. Người giữ vẫn đi lại bằng hộ chiếu của nước mình, nên con số dưới đây là của hộ chiếu Tây Ban Nha và chỉ trở thành của người giữ khi họ được cấp hộ chiếu Tây Ban Nha.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Tây Ban Nha tới được 204 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Đây là một trong số ít chương trình mà tuyến cư trú và chế độ thuế nằm chung một đạo luật: Luật 28/2022 ngày 21/12 về thúc đẩy hệ sinh thái doanh nghiệp mới nổi vừa sửa Điều 69 và 70 Luật 14/2013 để lập tuyến cư trú cho nhà khởi nghiệp, vừa sửa Điều 93 Luật Thuế Thu nhập Cá nhân để mở chế độ thuế người chuyển cư.

Đọc kỹ thì hai thứ ấy gắn với nhau chặt hơn câu chữ của Luật Thuế Thu nhập Cá nhân cho thấy.

Điều 93 khoản 1 điểm b mục 3 cho phép chọn chế độ đặc biệt khi việc chuyển tới Tây Ban Nha là hệ quả của việc thực hiện tại Tây Ban Nha một hoạt động kinh tế được chấm là hoạt động khởi nghiệp theo thủ tục mô tả tại Điều 70 luật 14/2013.

Quy chế Thuế Thu nhập Cá nhân nói rõ điều kiện ấy: Điều 113 khoản 2 đòi hoạt động có báo cáo thuận của ENISA theo Điều 70 Luật 14/2013, và với người ngoài Liên minh châu Âu thì còn phải có giấy phép cư trú cho hoạt động kinh doanh theo Điều 69 Luật 14/2013 trước khi chuyển sang Tây Ban Nha; chỉ công dân Liên minh châu Âu và người hưởng quyền tự do đi lại và cư trú của Liên minh mới chỉ cần báo cáo của ENISA.

Vì vậy, với người mang quốc tịch ngoài Liên minh châu Âu như người Việt Nam, giấy phép cư trú là điều kiện phải có trước khi chế độ thuế áp dụng, chứ không phải một tư cách tách rời; và trong thời gian thụ hưởng chế độ, người nộp thuế chỉ được làm hoạt động khởi nghiệp, cung cấp dịch vụ cho doanh nghiệp mới nổi, hoặc hoạt động đào tạo, nghiên cứu, phát triển và đổi mới. Nội dung chế độ thuế: Điều kiện là không cư trú thuế tại Tây Ban Nha trong năm kỳ tính thuế liền trước; chế độ áp cho kỳ đổi cư trú và năm kỳ tiếp theo.

Thuế suất 24% cho phần căn cứ tính thuế tới 600.000 euro và 47% cho phần vượt, khấu trừ tại nguồn với thu nhập từ lao động cũng theo hai mức ấy.

Phần thu nhập tiết kiệm nêu tại Điều 25 khoản 1 điểm f Luật Thuế Thu nhập Người không cư trú áp biểu riêng tại Điều 93 khoản 2 điểm e mục 2, theo bản có hiệu lực từ 01/01/2025 do Luật 7/2024 sửa: 19% tới 6.000 euro, 21% tới 50.000, 23% tới 200.000, 27% từ 200.000 tới 300.000 và 30% cho phần vượt 300.000.

Một điểm ít ai nêu: Người chọn chế độ này chịu thuế tài sản theo nghĩa vụ thực. Vợ hoặc chồng và con dưới 25 tuổi, hoặc bất kể tuổi nếu khuyết tật, cũng được chọn chế độ, với điều kiện tổng căn cứ tính thuế của họ thấp hơn căn cứ tính thuế của người chính.

Phía doanh nghiệp, Điều 7 cho doanh nghiệp mang tư cách doanh nghiệp mới nổi nộp thuế thu nhập doanh nghiệp mức 15% trong kỳ đầu có căn cứ tính thuế dương và ba kỳ kế tiếp; Điều 8 khoản 1 cho hoãn nộp thuế hai kỳ đầu, miễn bảo đảm, thời hạn mười hai và sáu tháng, không phát sinh lãi chậm nộp;

Điều 8 khoản 2 miễn nghĩa vụ tạm nộp theo kỳ.

Điều 6 liệt kê sáu trường hợp mất quyền thụ hưởng, và đây là phần bên bán chương trình ít nhắc: Hết năm hoặc bảy năm kể từ khi lập doanh nghiệp. Doanh nghiệp chấm dứt trước hạn; bị một doanh nghiệp không phải doanh nghiệp mới nổi mua lại.

Doanh thu năm vượt 10 triệu euro; tiến hành hoạt động gây hại đáng kể cho môi trường theo Quy định (EU) 2020/852; hoặc thành viên nắm từ 5% vốn trở lên, trực tiếp hay gián tiếp, hoặc người quản lý, bị kết án bằng bản án có hiệu lực về các tội nêu tại Điều 3 khoản 3.

Về tuyến cư trú, Điều 69 Luật 14/2013 bản sửa cho giấy phép hiệu lực ba năm, gia hạn hai năm, và cư trú vĩnh viễn sau năm năm, hồ sơ nộp điện tử cho Đơn vị Doanh nghiệp Lớn và Nhóm Chiến lược.

Đọc ô này đúng phạm vi: Đạo luật không ấn định thủ tục chi tiết để chọn chế độ Điều 93 mà giao cho Bộ trưởng Tài chính quy định, và nó không nói về thuế địa phương, an sinh xã hội, hay tiêu chí chứng nhận của ENISA vốn nằm ở Lệnh PCM/825/2023

Hoạt động khởi nghiệp phải có báo cáo thuận do ENISA cấp. Đơn nộp cho Đơn vị Doanh nghiệp Lớn và Nhóm Chiến lược, và chính đơn vị này tự động hỏi ENISA; báo cáo ấy mang tính bắt buộc và phải được đưa ra trong thời hạn mười ngày làm việc.

ENISA xét ba điểm: Hồ sơ nghề nghiệp của đương đơn và mức độ dấn thân vào dự án, trong đó nếu có nhiều thành viên góp vốn thì xét phần tham gia của từng người, kể cả người không cần xin thị thực.

Kế hoạch kinh doanh gồm mô tả dự án, sản phẩm hay dịch vụ và phương án tài chính, có nêu mức đầu tư cần thiết cùng các nguồn tài trợ khả dĩ; và các yếu tố tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế Tây Ban Nha, tạo đổi mới hoặc tạo cơ hội đầu tư.

Về chi phí và nghĩa vụ kèm theo: Phải có bảo hiểm y tế công hoặc tư ký với một doanh nghiệp bảo hiểm được phép hoạt động tại Tây Ban Nha, phải có đủ nguồn lực tài chính cho bản thân và các thành viên gia đình trong suốt thời gian cư trú, và phải nộp lệ phí xử lý hồ sơ.

Lệ phí giấy phép nộp theo mẫu 790 mã 038, mục 7, áp chung cho người đứng tên và thân nhân; Lệnh ESS/1571/2014 đặt mức 70,40 EUR cho giấy phép lần đầu và 75,60 EUR cho lần gia hạn, và các mức ấy được điều chỉnh đầu mỗi năm theo luật ngân sách nhà nước, nên mức của năm 2026 phải tra trên mẫu nộp phí. Lệ phí thị thực tại Đại sứ quán Tây Ban Nha ở Hà Nội là 2.779.000 đồng theo bảng phí in ngày 17/12/2025, chưa kể phí dịch vụ của BLS International, đơn vị nhận hồ sơ thị thực.

Về mức nguồn lực tài chính, Điều 62 khoản 3 điểm f chỉ đòi đủ nguồn lực cho bản thân và gia đình trong thời gian cư trú, còn điều khoản bổ sung thứ hai mươi khoản 3 quy định các ngưỡng dùng để đánh giá nguồn lực được tham chiếu theo mức lương tối thiểu liên ngành; luật không tự nêu con số theo chuẩn ấy cho người khởi nghiệp. Danh mục hồ sơ của Đại sứ quán tại Hà Nội vẫn dùng chuẩn IPREM, 100% cho người nộp cộng 50% cho mỗi người phụ thuộc, và tờ IPREM của đại sứ quán chỉ ghi mức năm 2023 là 600 EUR mỗi tháng.

Luật cũng nói rõ nó không miễn cho ai các nghĩa vụ về phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố theo Luật 10/2010, cũng như các nghĩa vụ về thuế và bảo hiểm xã hội.

Riêng thủ tục thị thực còn một đồng hồ nữa: Cơ quan đại diện ngoại giao hỏi Tổng cục Cảnh sát về rủi ro an ninh, và cảnh sát phải trả lời trong tối đa bảy ngày, quá hạn không trả lời thì hiểu là thuận