Thị thực khởi nghiệp Lithuania

Điều luật của diện này không đặt một con số vốn nào, và điều đáng ghi là sự im lặng ấy có chủ ý — đối chiếu với điều liền kề thì thấy ngay.

Điều 45¹ cho phép cấp giấy phép cư trú tạm thời cho người nước ngoài dự định thành lập một startuolis tại Lithuania và vận hành nó, với điều kiện cơ quan được Bộ trưởng Kinh tế và Đổi mới uỷ quyền xác nhận bằng văn bản ba việc: Người ấy đã chứng minh mình đang phát triển chính hoạt động khởi nghiệp dự định làm tại Lithuania.

Người ấy có đủ trình độ chuyên môn, đủ nguồn tài chính và có kế hoạch kinh doanh; và sự có mặt của người ấy tại Lithuania là cần thiết cho hoạt động của startup.

Thay cho một ngưỡng tiền, luật đặt một hạn mức người: Một startup chỉ được có tối đa bốn người nước ngoài làm thành viên.

Cách thẩm định — tức cách xác định hoạt động dự kiến có tiềm năng phát triển lớn và dựa trên đổi mới hay không, và người nộp có đủ trình độ, tài chính, kế hoạch hay không — do Bộ trưởng Kinh tế và Đổi mới quy định sau khi thống nhất với Bộ trưởng Giáo dục, Khoa học và Thể thao cùng Bộ trưởng Nội vụ.

Đối chiếu để thấy sự im lặng là có chủ ý. Điều 45 khoản 1 điểm 1, tức diện kinh doanh thông thường, ấn định số rất rõ.

Doanh nghiệp phải hoạt động theo kế hoạch kinh doanh tối thiểu sáu tháng trước ngày nộp, và phải có vốn chủ sở hữu tối thiểu 28.000 euro trong đó tối thiểu 14.000 euro là tiền hoặc tài sản do chính người nước ngoài đầu tư.

Doanh nghiệp còn phải có người làm toàn thời gian là công dân Lithuania, công dân một nước thành viên Liên minh châu Âu hay Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu, hoặc người nước ngoài thường trú, với tổng lương tháng tối thiểu bằng hai lần mức thu nhập bình quân tháng công bố gần nhất.

Và người nộp phải là người đứng đầu doanh nghiệp, hoặc là cổ đông nắm cổ phần có mệnh giá tối thiểu một phần ba vốn điều lệ. Diện startup được miễn toàn bộ bộ số ấy.

Con số ở bảng lựa chọn, 1.038 euro cho mỗi tháng lưu trú, là mức mà sách hướng dẫn của chương trình ghi cho năm 2025, tức 12.456 euro cho mười hai tháng.

Điều 27 của Luật giao cho Bộ trưởng An sinh Xã hội và Lao động ấn định mức tiền được coi là đủ để sinh sống tại Lithuania; mức áp dụng cho hồ sơ năm 2026 chưa đối chiếu được tại nguồn chính thức, nên bảng giữ con số năm 2025 kèm nhãn năm.

Thời hạn của giấy phép do chính điều luật ấn định chứ không do tài liệu hướng dẫn. Điều 45 chỉ số một khoản 4 Luật về địa vị pháp lý của người nước ngoài quy định giấy phép cư trú tạm thời được cấp cho hai năm, và giấy phép ấy có thể được đổi cho ba năm.

Nhưng chỉ khi cơ quan được Bộ trưởng Kinh tế và Đổi mới uỷ quyền xác nhận lại rằng người nước ngoài vẫn đáp ứng các yêu cầu tại khoản 1 của chính điều ấy.

Nghĩa là lần gia hạn không phải một thủ tục hành chính mà là một lần thẩm định thứ hai về cùng bộ tiêu chí: Vẫn đang phát triển hoạt động startup, vẫn có trình độ, nguồn vốn và kế hoạch kinh doanh cần thiết, và sự có mặt của người ấy vẫn cần cho hoạt động của startup.

Khoản 5 đặt mặt sau của tấm giấy phép, và nó là một nghĩa vụ chứ không phải một khuyến nghị: Người nước ngoài đã ngừng hoạt động của startup thì phải rời khỏi Lithuania, trừ các trường hợp nêu tại Điều 11 khoản 2 tới khoản 5, hoặc trừ khi người ấy được cấp phép cư trú theo một căn cứ khác của cùng đạo luật.

Về cách dựng tiêu chuẩn thẩm định, khoản 2 giao cho Bộ trưởng Kinh tế và Đổi mới đặt ra trình tự đánh giá, nhưng phải thống nhất trước với Bộ trưởng Giáo dục, Khoa học và Thể thao cùng Bộ trưởng Nội vụ — ba bộ cùng quyết thế nào là một startup có tiềm năng phát triển lớn và dựa trên đổi mới.

Về bộ máy, hồ sơ đi qua hai nơi: Trên thực tế, thư xác nhận do Startup Lithuania, đơn vị thuộc Innovation Agency Lithuania, cấp sau khi một hội đồng chuyên gia đánh giá hồ sơ, và chính Startup Lithuania lưu ý rằng thư ấy không bảo đảm được cấp giấy phép vì quyết định cuối cùng thuộc Sở Di trú. Người nước ngoài ở ngoài Lithuania nộp hồ sơ giấy phép qua nhà cung cấp dịch vụ bên ngoài theo Điều 28 khoản 2; hệ thống MIGRIS của Sở Di trú ghi một điểm tiếp nhận tại Việt Nam, trung tâm VFS Global ở Hà Nội, nơi công dân Việt Nam được tiếp nhận với mọi căn cứ xin giấy phép.

Luật không đặt thời hạn nào buộc cơ quan phải quyết, nhưng nó đặt ba đồng hồ đếm ngược lên người được cấp phép, và cả ba đều bắt đầu chạy từ ngày giấy phép được cấp chứ không phải từ ngày người ấy tới nước.

Về phía cơ quan, sổ tay Startup Visa Lithuania bản tháng 8/2025 ghi thời gian xử lý hồ sơ giấy phép cư trú tạm thời là một tháng theo thủ tục thường và 15 ngày theo thủ tục khẩn, chưa tính thời gian gửi giấy tờ về nước nộp đơn; đây là thời gian công bố trong tài liệu hướng dẫn của chương trình, không phải hạn do luật đặt.

Đồng hồ thứ nhất: Người được cấp giấy phép cư trú tạm thời theo Điều 40 khoản 1 điểm 5¹ phải thành lập startup và bắt đầu vận hành hoạt động ghi trong điều lệ trong vòng một trăm hai mươi ngày kể từ ngày được cấp phép.

Đồng hồ thứ hai dành cho trường hợp startup đã có sẵn: Nếu không phải tất cả các thành viên tương lai cùng đứng ra thành lập, thì người nước ngoài được cấp phép theo Điều 40 khoản 5¹ mà tới Lithuania với ý định trở thành thành viên của một startup đã thành lập phải trở thành thành viên trong vòng sáu mươi ngày kể từ ngày được cấp phép.

Tức nhánh gia nhập bị siết gấp đôi so với nhánh tự lập.

Đồng hồ thứ ba là nghĩa vụ báo cáo, và nó ngắn nhất: Theo Điều 36 khoản 2, chậm nhất bảy ngày làm việc kể từ ngày thành lập startup hoặc ngày trở thành thành viên, người ấy phải báo cáo bằng văn bản cho cơ quan được Bộ trưởng Kinh tế và Đổi mới uỷ quyền. Sổ tay Startup Visa Lithuania bản tháng 8/2025 đòi chặt hơn luật: Báo việc đăng ký công ty cho nhóm Startup Visa Lithuania qua email trong ba ngày làm việc.

Nội dung báo cáo gồm việc đã thành lập và đã bắt đầu tiến hành hoạt động ghi trong điều lệ, hoặc việc đã trở thành thành viên.

Ba mốc ấy nối nhau nên trên thực tế chúng cộng lại thành một lịch trình cứng, và bỏ lỡ mốc nào cũng là bỏ lỡ chính căn cứ đã làm nền cho giấy phép.

Luật không đặt số ngày tối thiểu phải có mặt; nó đo bằng sự vắng mặt, và người khởi nghiệp không nằm trong danh sách được miễn.

Điều 50 khoản 1 điểm 13 của đạo luật về người nước ngoài buộc thu hồi giấy phép cư trú tạm thời — động từ ở thể trần thuật, panaikinamas, chứ không phải có thể bị thu hồi — nếu người nước ngoài rời đi sống hoặc đang sống tại nước ngoài quá sáu tháng.

Chính điểm ấy liệt kê đúng năm lộ trình được miễn, và đây là chỗ phải đọc kỹ: Điều 40 khoản 1 các điểm 4¹, 4² và 13, cùng Điều 46 khoản 1 điểm 1 và điểm 5.

Diện khởi nghiệp thì cấp theo Điều 40 khoản 1 điểm 5¹, điều khoản dành cho người sáng lập startuolis theo Điều 45¹; điểm 5¹ không có mặt trong danh sách miễn trừ. Nên trần vắng mặt sáu tháng áp cho chính người sáng lập.

Đáng đọc kèm là cùng một đạo luật đối xử với diện này theo hai chiều ngược nhau: Điều 43 khoản 6 miễn hẳn cho họ thời gian chờ hai năm trước khi được đón người thân, còn Điều 50 thì không miễn trần vắng mặt.

Một miễn trừ ở chỗ này không suy ra được miễn trừ ở chỗ kia, kể cả trong cùng một văn bản.

Điều 43 khoản 1 Luật Địa vị pháp lý của người nước ngoài, bản hợp nhất hiệu lực từ 01/07/2026, liệt kê tám trường hợp đoàn tụ gia đình, và ba trường hợp áp được khi người mời là người nước ngoài đang giữ giấy phép cư trú là điểm 2, điểm 5 và điểm 6.

Điểm 2 là con chưa thành niên. Điểm 5 là vợ chồng hoặc người đã ký hợp đồng bạn đời đăng ký, tức bạn đời đăng ký được công nhận còn bạn đời sống chung không đăng ký thì không; theo khoản 7 của cùng điều, cả hai vợ chồng hoặc cả hai bạn đời đăng ký đều phải từ 21 tuổi trở lên.

Điểm 6 là người thân trực hệ bậc trên đời thứ nhất, tức cha mẹ, không giới hạn tuổi và không đòi chứng minh phụ thuộc.

Con đã thành niên không nằm trong danh sách, ông bà và anh chị em cũng không.

Điều 43 khoản 3 đòi người thân đáp ứng, hoặc người bảo lãnh bảo đảm thay, ba điều kiện chung mà Điều 26 khoản 1 điểm 2 tới điểm 4 đặt cho mọi người xin giấy phép cư trú, kể cả chính người sáng lập: Bảo hiểm y tế còn hiệu lực, đủ tiền hoặc thu nhập đều đặn để sinh sống, và cam kết bằng văn bản khai báo nơi ở có ít nhất bảy mét vuông diện tích ở cho mỗi người thành niên khai báo tại đó.

Một rào lớn được miễn hẳn cho diện này, và đó là điểm đáng giá nhất của ô: Khoản 6 buộc người bảo lãnh phải đã sống ở Lithuania hai năm trước khi đón người thân, nhưng điểm 2 của chính khoản ấy miễn hẳn cho người đang giữ hoặc đang xin giấy phép theo Điều 40 khoản 1 điểm 5 chỉ số một, tức đúng diện khởi nghiệp.

Người khởi nghiệp đón được người thân ngay, không phải chờ hai năm. Giấy phép của người thân cấp đúng bằng thời hạn giấy phép của người bảo lãnh, và hôn nhân cùng quan hệ bạn đời đăng ký bị thẩm tra chống giả tạo theo quy trình của Bộ trưởng Nội vụ.

Không có con số tiền trong luật: Điều 27 giao cho Bộ trưởng An sinh Xã hội và Lao động ấn định mức tiền được coi là đủ để sinh sống tại Lithuania, và văn bản ấn định mức năm 2026 chưa đối chiếu được toàn văn tại nguồn chính thức.

Tư cách mà chương trình này cấp, dù là thị thực hay thẻ cư trú, không thay hộ chiếu của người giữ. Người giữ vẫn đi lại bằng hộ chiếu của nước mình, nên con số dưới đây là của hộ chiếu Lithuania và chỉ trở thành của người giữ khi họ được cấp hộ chiếu Lithuania.

Theo Passport Index của Prosperous Intelligence, dữ liệu ngày 30/09/2026, hộ chiếu Lithuania tới được 195 điểm đến mà không cần xin thị thực lãnh sự trước. Con số ấy gộp ba hình thức nhập cảnh và không tính thị thực điện tử phải xin trước:

Vì vậy đây là thước đo mức đi lại thuận tiện, không phải số nước miễn thị thực theo nghĩa hẹp.

Để đối chiếu, cùng nguồn và cùng cách đếm, hộ chiếu Việt Nam tới được 44 điểm đến. Hai danh sách điểm đến không lồng vào nhau, nên hiệu số chỉ là chỉ dấu chứ không phải danh sách những nơi được mở thêm.

Prosperous Intelligence ghi ngày cho dữ liệu và khuyến nghị xác minh với cơ quan chính thức của nước đến trước khi đi.

Điều khoản lập ra diện này không có một chữ nào về thuế. Điều 45 chỉ số một của Luật Địa vị pháp lý của người nước ngoài cấp phép cư trú tạm thời cho người dự định thành lập và vận hành một startup tại Lithuania, cần văn bản xác nhận của cơ quan được Bộ trưởng Kinh tế và Đổi mới uỷ quyền.

Điều ấy cho tối đa bốn người nước ngoài làm thành viên một startup, buộc thành lập startup trong 120 ngày kể từ ngày được cấp phép hoặc gia nhập một startup đã lập trong 60 ngày, cấp hai năm rồi gia hạn ba năm, và buộc rời Lithuania khi startup chấm dứt hoạt động.

Toàn điều khoản im lặng về thuế suất, cư trú thuế và ưu đãi.

Nhưng nợ thuế thì có mặt ở ba chỗ khác trong cùng đạo luật, và ở cả ba nó là điều kiện bất lợi.

Điều 35 khoản 1 điểm 11 từ chối cấp hoặc đổi giấy phép nếu người nước ngoài nợ thuế vượt một khoản trợ cấp xã hội cơ bản với ngân sách nhà nước, ngân sách địa phương, các quỹ do Thanh tra Thuế Nhà nước quản lý hay ngân sách các quỹ xã hội nhà nước, không thực hiện nghĩa vụ với hải quan, hoặc chưa nộp ít nhất một tờ khai thuế bắt buộc.

Có ngoại lệ khi khoản nợ được giãn, hoãn hoặc đang có tranh chấp thuế.

Điều 50 lặp lại đúng điều kiện ấy ở tư cách căn cứ thu hồi giấy phép đã cấp; và Điều 133 cho cấm nhập cảnh tới năm năm với người không còn quyền cư trú mà chưa nộp phạt hoặc chưa nộp ít nhất một tờ khai thuế bắt buộc.

Tầng hai không có chế độ riêng: Luật Thuế thu nhập cá nhân không nhắc tới startup, và trang thuế thu nhập cá nhân của cơ quan thuế cũng không.

Cư trú thuế xác định bằng nơi ở thường xuyên, hoặc trung tâm lợi ích nghiêng về Lithuania, hoặc 183 ngày trong kỳ tính thuế, hoặc 280 ngày trong hai kỳ liên tiếp kèm 90 ngày trong một trong hai kỳ ấy.

Sổ tay Startup Visa Lithuania bản tháng 8/2025 ghi giá của bước nộp hồ sơ xin giấy phép cư trú tạm thời theo hai mức, và người nộp qua một trung tâm VFS còn trả thêm phí dịch vụ tuỳ nước:

Bảo hiểm y tế là khoản chi bắt buộc với từng đương đơn: Mức bảo hiểm không dưới 30.000 EUR, hiệu lực tối thiểu 12 tháng, có giá trị trong Liên minh châu Âu, và phải chi trả chi phí hồi hương khi ốm đau hay tai nạn. Bảo hiểm có thể mua của hãng Lithuania hay hãng nước ngoài, miễn là có hiệu lực tại Lithuania.

Có một khoản chi về giấy tờ hay bị tính thiếu. Giấy do cơ quan nhà nước cấp, như lý lịch tư pháp, phải được hợp pháp hoá hoặc chứng nhận apostille tuỳ nước cấp đã tham gia Công ước Apostille hay chưa; giấy do tổ chức ngoài nhà nước cấp, như sao kê ngân hàng, phải công chứng.

Mọi giấy tờ không phải tiếng Lithuania hay tiếng Anh đều phải do phiên dịch viên có chứng chỉ dịch. Riêng khâu tìm chỗ ở, sổ tay ghi rằng thuê môi giới thường tốn khoản phí bằng một tháng tiền thuê.